Trang chủ » Tư vấn pháp luật » Luật Hình sự » Quy định về tội phạm quốc tế, tội phạm có tính chất quốc tế

Quy định về tội phạm quốc tế, tội phạm có tính chất quốc tế

Tội phạm quốc tế và tội phạm có tính chất quốc tế có giống nhau không?
Nếu bạn có nhu cầu được tư vấn, hỗ trợ về luật hình sự, hãy liên hệ ngay cho luật sư qua hotline cá nhân 0886.886.246Luật sư can thiệp càng sớm, cơ hội bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp càng cao!

Theo quy định của pháp luật tội phạm quốc tế là gì? Tội phạm quốc tế và tội phạm có tính chất quốc tế có điểm gì khác nhau? Hãy theo dõi bài viết dưới đây của Luật Quang Huy để hiểu rõ hơn nhé!


1. Tội phạm quốc tế là gì?

Hiện nay chưa có một quan điểm thống nhất về thế nào là tội phạm quốc tế. Mà mỗi nhà khóa học lại định nghĩa về tội phạm quốc tế theo một cách riêng:

  • Có quan điểm cho rằng tội phạm quốc tế là những hành vi xâm phạm tự do của nhân dân thế giới, lợi ích của toàn thể loài người tiến bộ, nền tảng cơ bản của quan hệ quốc tế, quyền và lợi ích của tất cả các quốc gia.  tội phạm quốc tế là những hành vi xâm phạm độc lập của các quốc gia và quan hệ hòa bình giữa các dân tộc;
  • Bên cạnh đó lại có quan điểm đưa ra rằng tội phạm quốc tế là những hành vi xâm phạm sự tồn tại của các quốc gia trên thế giới.

Mặc dù có cách trình bày khác nhau, nhưng nhìn chung các quan điểm trên đều có điểm hợp lý bởi chúng nêu lên bản chất của tội phạm quốc tế là những hành vi xâm phạm đến hòa bình và an ninh nhân loại. Tuy nhiên, để đưa ra một định nghĩa chung cho khái niệm tội phạm quốc tế, cần thiết phải dựa trên những quy định trong các văn bản pháp luật hình sự quốc tế hiện hành.

Từ sự phân tích trên, có thể đưa ra định nghĩa về khái niệm tội phạm quốc tế là:

Tội phạm quốc tế là những hành vi đặc biệt nguy hiểm, do người có năng lực trách nhiệm hình sự, từ đủ 18 tuổi trở lên, thực hiện một cách cố ý, xâm phạm hòa bình an ninh quốc tế, gây lo ngại cho toàn thể cộng đồng quốc tế.

Tội phạm quốc tế có các đặc điểm sau:

(1) Là hành vi chống lại cộng đồng thế giới, đe dọa trật tự và an ninh thế giới;

(2) Tội phạm quốc tế là hành vi phạm tội có tính chất xuyên quốc gia.

Tính xuyên quốc gia được hiểu như sau:

  • Tội phạm xuyên quốc gia là tội phạm thực tế hoặc có khả năng ảnh hưởng vượt biên giới quốc gia, tội phạm này không chi xâm phạm lợi ích quốc gia mà còn xâm phạm lợi ích cơ bản của cộng đồng quốc tế;
  • Tội phạm xuyên quốc gia không chỉ là tội phạm với tính chất quốc tế thể hiện hành vi phạm tội vượt qua biên giới của quốc gia (transborder criminal activity), mà còn bao gồm tội phạm có hậu quả nguy hiểm (được coi là một phần của hành vi phạm tội), vượt ra ngoài biên giới quốc gia. Tội phạm xuyên quốc gia cũng có thể là hành vi phạm tội xảy ra ở một quốc gia những hậu quả của hành vi đó lại gây ra đối với quốc gia khác. Ví dụ về tội phạm xuyên quốc gia như tội mua bán người, tội buôn lậu ma tuý, vũ khí, khung bổ, buôn bán nô lệ, tội apartheid”.

Hành vi phạm tội có tính chất xuyên quốc gia phải thỏa mãn một trong các điều kiện kiện sau:

  • Hành vi đó được thực hiện ở nhiều quốc gia;
  • Hành vi đó được thực hiện ở một quốc giá nhưng việc chuẩn bị, lên kế hoạch, chỉ đạo hoặc điều khiển lại chủ yếu diễn ra ở quốc gia khác;
  • Hành vi đó được thực hiện ở một quốc gia nhưng liên quan đến nhóm tội phạm có tổ chức tham gia hoạt động phạm tội ở nhiều quốc gia;
  • Hành vi đó được thực hiện ở một quốc giá nhưng có ảnh hưởng lớn ở quốc giá khác.

(3) Là nhóm tội phạm có tổ chức khi có cơ cấu gồm từ ba người trở lên, tồn tại trong thời gian nhất định và có phối hợp hoạt động để thực hiện một hay nhiều tội phạm nghiêm trọng hoặc hành vi phạm tội được quy định trong Công ước, nhằm giành được trực tiếp hay gián tiếp lợi ích về tài chính hay vật chất khác.

Nhóm không phải được hình thành một cách ngẫu nhiên để thực hiện hành vi phạm tội tức thời và không nhất thiết vai trò của thành viên trong nhóm phải được xác định rõ ràng, quan hệ giữa các thành viên phải duy trì hoặc cơ cấu của nhóm phải được phát triển.


2. Tội phạm có tính chất quốc tế là gì?

Tội phạm có tính chất quốc tế còn được gọi là tội phạm điều ước quốc tế, bởi vì cộng đồng quốc tế muốn ngăn chặn và trừng phạt có hiệu quả loại tội phạm này chỉ có thể đạt được trong khuôn khổ ký kết các điều ước quốc tế.

Các công ước đã được thông qua trong quá trình hợp tác quốc tế đề cập tới thành phần của nhóm tội phạm này đồng thời quy định nghĩa vụ của các nước thành viên phải bổ sung, sửa đổi các quy phạm tương ứng vào luật hình sự nước mình, đảm bảo sự phù hợp với các cam kết họ đã tự nguyện thực thi theo các điều ước quốc tế hữu quan.

Các tội phạm có tính quốc tế, tuy có xâm hại hòa bình và an ninh quốc tế, nhưng về mức độ nguy hiểm, không đến mức gây nguy hại cho toàn thể cộng đồng quốc tế. Chủ thể của tội phạm có tính quốc tế là thể nhân, pháp nhân, độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự không nhất thiết phải đủ 18 tuổi như đối với tội phạm quốc tế, điều này do các công ước quốc tế liên quan có quy định.

Từ góc độ này, có thể hiểu tội phạm có tính quốc tế là những hành vi nguy hiểm mà các công ước quốc tế thừa nhận, xâm phạm trật tự pháp luật quốc tế.

Đối với các tội phạm có tính chất quốc tế, phán quyết được đưa ra dựa trên cơ sở pháp luật quốc gia có thẩm quyền, còn trong trường hợp tội phạm quốc tế (tội phạm theo luật quốc tế) thì Toà án quốc tế đưa ra phán quyết trực tiếp, dựa trên cơ sở luật quốc tế, còn toà án quốc gia có thể có thẩm quyền thực thi công việc xét xử này nhưng phải dựa trên cơ sở luật quốc tế cũng như luật quốc gia.

Tội phạm quốc tế và tội phạm có tính chất quốc tế có giống nhau không?
Tội phạm quốc tế và tội phạm có tính chất quốc tế có giống nhau không?

3. Phân biệt tội phạm quốc tế và tội phạm có tính chất quốc tế

Tiêu chí Tội phạm quốc tế Tội phạm có tính chất quốc tế
Khái niệm Là các hoạt động chống lại pháp Luật quốc tế do hành vi vi phạm nghĩa vụ của quốc gia, nghĩa vụ có ý nghĩa cơ bản đảm bảo các quyền lợi sống còn của cộng đồng quốc tế. Là tội phạm hình sự chung nhưng chứa đựng yếu tố nước ngoài (Chủ thể tội phạm có quốc tịch khác nhau; khách thể của tội phạm là lợi ích của các quốc gia khác nhau bị xâm phạm; sự kiện phạm tội xảy ra ở nhiều nơi…).
Cơ sở pháp lý Được ghi nhận trong một số điều ước quốc tế như: Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội diệt chủng năm 1948; Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội ác Apacthai 1973… Trong khuôn khổ điều ước quốc tế đa phương trong 1 khu vực nhất định

Ví dụ: Cướp biển, khủng bố quốc tế, buôn người, buôn bán ma túy trái phép…

Chủ thể thực hiện Được xác định thông qua hành vi của các cơ quan nhà nước, cá nhân, tổ chức Cá nhân, tổ chức
Mức độ nguy hiểm Là những hành vi có mức độ nguy hiểm cao nhất, đe dọa đến hòa bình và an ninh nhân loại. Ví dụ: Tội diệt chủng, tội chống lại con người, tội ác xâm lược.. Mức độ nguy hiểm không cao bằng tội phạm quốc tế, không xâm phạm đến trật tự pháp lý quốc tế và không đụng chạm đến các quyền lợi của cộng đồng quốc tế.
Trách nhiệm pháp lý Quốc gia phải gánh chịu trách nhiệm pháp lý quốc tế và thể nhân vi phạm phải gánh chịu trách nhiệm pháp lý về các hành vi tội phạm đã thực hiện. Chỉ phát sinh trách nhiệm đối với cá nhân thực hiện hành vi phạm tội.
Thẩm quyền xét xử = Cơ quan do của luật quốc tế thành lập để xét xử. Do cơ quan tư pháp quốc gia xét xử, dựa trên cả luật quốc gia và luật quốc tế để xét xử.

4. Có bao nhiêu nhóm tội phạm có tính chất quốc tế

Việc phân loại tội phạm hình sự quốc tế nói riêng và tội phạm hình sự nói chung là một việc làm có tính kỹ thuật, là cơ sở để xác định tính chất nguy hiểm của các hành vi phạm tội.

Thông qua việc phân loại tội phạm hình sự quốc tế, chúng ta sẽ xác định từng nhóm tội phạm hình sự quốc tế hay những tội phạm hình sự quốc tế đặc biệt nguy hiểm đang hoặc có khả năng trở thành vật cản chính đối với việc thực hiện các mục tiêu kinh tế, xã hội, là đối tượng đấu tranh trên mặt trận bảo vệ trật tự pháp lý, dân chủ và nhân đạo.

Về cơ bản tội phạm có tính chất quốc tế được chia làm 4 nhóm sau:

  • Nhóm thứ nhất: Các tội xâm phạm tội hợp tác hữu nghị và sự tồn tại bình thường của các quan hệ giữa các nước. Ví dụ tội khủng bố, tội cướp máy bay, phương tiện giao thông khác…
  • Nhóm thứ hai: Các tội xâm hại môi trường sống của con người, di sản văn hóa của dân tộc trên thế giới. Ví dụ như buôn lậu, buôn bán trái phép chất ma túy, làm và buôn bán tiền giả…
  • Nhóm thứ ba: Các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự con người. Ví dụ như tội cướp biển, tội tuyên truyền các xuất bản phẩm đồi trụy…
  • Nhóm thứ tư: Các tội phạm có tính quốc tế khác. Ví dụ như phá hoại các công trình ngầm dưới biển, các tội phạm được thực hiện trên máy bay, tàu thủy.

Về bản chất:

  • Một là, tội khủng bố thực chất của nó là các bất đồng về chính trị, sắc tộc, kinh tế… mà các đảng phái chính trị hoặc lãnh đạo của một tổ chức (đa phần là các tổ chức khủng bố) đã tiến hành các vụ khủng bố nhằm làm thiệt hại về kinh tế, chính trị mà đặc biệt là làm thương vong rất nhiều tính mạng người vô tội. Ngăn chặn và đánh tan bọn khủng bố là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của nhân loại, bản chất của khủng bố là phá hoại nền hòa bình trên thế giới;
  • Hai là, tội phạm về ma túy xét về mặt kinh tế là vì lợi nhuận bất chính, là hành vi trốn tránh pháp luật của Nhà nước. Buôn lậu do tác động của các quy luật kinh tế, buôn lậu là một dạng hoạt động kinh doanh bất chính, không sòng phẳng. Bản chất của buôn lậu là tìm kiếm lợi nhuận một cách bất chính, làm thất thoát một nguồn thu rất lớn từ thuế cho Nhà nước, phá hoại nền kinh tế, dẫn đến lệ thuộc về chính trị nếu không chống buôn lậu một cách có hiệu quả;
  • Ba là, các tội phạm xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm của con người. Mục đích của chúng là xem phụ nữ, trẻ em như một loại hàng hóa và đem trao đổi, mua bán nhằm mục đích kiếm lời. Phụ nữ chủ yếu được đưa ra khỏi biên giới và bán cho các tổ chức buôn người, nhà thổ… với nhiều hình thức khác nhau, từ đó góp phần làm tăng các tệ nạn xã hội. Bản chất của loại tội phạm này là mục đích lợi nhuận từ việc mua bán phụ nữ.

5. Tội phạm có tính chất quốc tế có những đặc điểm nào?

Tội phạm có tính chất quốc tế có những đặc điểm sau:

  • Tội phạm có tính chất là loại tội hoạt động thường có tính tổ chức, thậm chí có tính tổ chức rất cao. Với những âm mưu, thủ đoạn, ý đồ chính trị, chiến lược, sách lược nguy hiểm cũng như vì mục đích vụ lợi.
  • Đây là tội nhìn chung được thực hiện trên lãnh thổ của một vài quốc gia hoặc trên lãnh thổ không thuộc thẩm quyền tài phán của quốc gia bất kỳ nào.
  • Tội phạm có chứa đựng yếu tố nước người (chủ thể tội phạm có quốc tịch khác nhau, khách thể là lợi ích của các quốc gia khác nhau bị xâm phạm, sự kiện phạm tội xảy ra ở nước ngoài…)
  • Những tên tội phạm này thường rất chuyên nghiệp. Chúng được đào tạo bài bản, được trang bị điều kiện đầy đủ và hiện đại.
  • Ngày nay, các loại tội phạm này thường có xu hướng móc nối liên kết với nhau. Ví dụ như tội rửa tiền, ma túy và buôn bán vũ khí thường đi kèm với nhau.

Về ý nghĩa:

  • Qua việc nghiên cứu một cách tổng quát cũng như đi định nghĩa, phân tích các loại tội phạm giúp cho ta hiểu rõ được điều kiện, bản chất, mức độ nguy hiểm của các loại tội phạm này. Từ đó, tìm hiểu, phát hiện và vạch ra được các biện pháp cụ thể nhằm làm tốt công việc phòng ngừa và tiêu diệt triệt để tội phạm nhằm góp phần bảo vệ trật tự an toàn xã hội, an ninh quốc gia;
  • Bảo vệ và xây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ngày càng vững mạnh, luôn hợp tác với các nước trên thế giới về việc phòng chống các loại tội phạm nói chung, tội phạm có tính chất quốc tế nói riêng.

6. Cơ sở pháp lý

  • Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi về vấn đề tội phạm quốc tế theo quy định pháp luật hiện hành. Qua bài viết này, chúng tôi mong rằng sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Để được tư vấn đầy đủ và chính xác nhất, mời quý khách hàng liên hệ tới Tổng đài tư vấn Luật hình sự trực tuyến qua HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để nhận tư vấn thêm về vấn đề mà quý khách hàng đang gặp phải.

Trân trọng./.

Đánh giá
phone-call

GỌI ĐỂ TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Scroll to Top