Hướng dẫn chi tiết tiêu chuẩn trở thành luật sư công theo Kết luận 23 của Bộ Chính trị

Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi từ quý khách hàng – đặc biệt là các cán bộ, công chức, viên chức và luật sư đang quan tâm đến mô hình luật sư công lần đầu tiên được thí điểm tại Việt Nam. Vậy, tiêu chuẩn trở thành luật sư công theo Kết luận 23 của Bộ Chính trị là gì? Ai có thể tham gia? Và quy trình thí điểm diễn ra như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết.

Kết luận 23-KL/TW quy định gì về luật sư công?

Theo Kết luận 23-KL/TW của Bộ Chính trị (ban hành năm 2025) về chủ trương thông qua Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”, luật sư công là một chức danh đặc thù, vừa mang tính chất của cán bộ, công chức, viên chức, vừa phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của một luật sư hành nghề. Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao năng lực bảo vệ pháp lý cho cơ quan nhà nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Tiêu chuẩn trở thành luật sư công gồm những điều kiện nào?

Dưới đây là chi tiết từng nhóm tiêu chuẩn mà quý khách cần nắm rõ:

1. Đáp ứng tiêu chuẩn của cán bộ, công chức, viên chức

Theo Điều 19 Luật Công chức và Điều 19 Luật Viên chức, ứng viên phải đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

• Có 01 quốc tịch duy nhất là quốc tịch Việt Nam theo quy định của Luật Quốc tịch năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014).
• Đang cư trú tại Việt Nam – không chấp nhận trường hợp cư trú ở nước ngoài.
• Đủ 18 tuổi trở lên (không có giới hạn độ tuổi tối đa, nhưng phải đáp ứng yêu cầu sức khỏe).
• Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; lý lịch rõ ràng – đây là yêu cầu bắt buộc đối với mọi cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị.
• Đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ – theo kết luận của cơ sở y tế có thẩm quyền.
• Đáp ứng các điều kiện theo yêu cầu của vị trí việc làm – tùy thuộc vào từng bộ, ngành, địa phương cụ thể.

2. Đáp ứng tiêu chuẩn của luật sư theo Luật Luật sư 2006

Theo Điều 10 Luật Luật sư 2006 (hiện hành, đã được sửa đổi, bổ sung năm 2012), để được công nhận là luật sư, cá nhân phải hội đủ các điều kiện sau:

• Là công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, có phẩm chất đạo đức tốt.
• Có bằng cử nhân luật – bằng đại học chính quy hoặc văn bằng 2 ngành luật được cấp bởi cơ sở đào tạo hợp pháp.
• Đã được đào tạo nghề luật sư – hoàn thành khóa đào tạo tại Học viện Tư pháp hoặc cơ sở đào tạo nghề luật sư được Bộ Tư pháp công nhận.
• Đã qua thời gian tập sự hành nghề luật sư – tối thiểu 12 tháng tập sự tại tổ chức hành nghề luật sư.
• Có sức khỏe bảo đảm hành nghề luật sư.

Lưu ý quan trọng: Người đã là luật sư đang hành nghề có thể được xem xét chuyển đổi thành luật sư công, nhưng phải đáp ứng thêm các tiêu chuẩn về công chức, viên chức.

3. Có ít nhất 05 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật

Đây là điểm đặc thù của luật sư công so với luật sư thông thường. Theo Kết luận 23-KL/TW, ứng viên phải có:

• Ít nhất 05 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật (tại các cơ quan tư pháp, cơ quan nhà nước, tổ chức hành nghề luật sư, doanh nghiệp có bộ phận pháp chế…), hoặc
• Kinh nghiệm trong hoạt động tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp – cần có hồ sơ chứng minh cụ thể.

Ví dụ thực tế: Một thẩm phán nghỉ hưu sau 20 năm công tác tại Tòa án nhân dân, có bằng cử nhân luật và đã qua đào tạo nghề luật sư, hoàn toàn có thể đáp ứng tiêu chuẩn này. Hoặc một chuyên viên pháp chế tại Bộ Tư pháp với 7 năm kinh nghiệm cũng thuộc diện xem xét.

4. Có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng

Kết luận 23 nhấn mạnh yêu cầu về phẩm chất chính trị – luật sư công phải là người có lập trường tư tưởng vững vàng, trung thành với đường lối của Đảng và Nhà nước. Đạo đức nghề nghiệp phải trong sáng, liêm chính, không có tiền án, tiền sự hoặc vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.

Nguồn để trở thành luật sư công gồm những ai?

Theo Kết luận 23-KL/TW, nguồn để trở thành luật sư công được quy định cụ thể như sau:

• Nhóm 1 – Nguồn nội bộ: Cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước có đủ tiêu chuẩn để trở thành luật sư công.
• Nhóm 2 – Nguồn tuyển chọn từ bên ngoài: Luật sư, chuyên gia, nhà khoa học, luật gia có kinh nghiệm đang công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài khu vực công lập. Các đối tượng này sẽ được tiếp nhận vào làm cán bộ, công chức, viên chức hoặc sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang theo quy định hiện hành.

Tình huống thực tế: Một luật sư đang hành nghề tại Văn phòng luật sư tư nhân ở TP. Hồ Chí Minh, có 10 năm kinh nghiệm tranh tụng, nếu muốn trở thành luật sư công, sẽ phải trải qua quy trình tiếp nhận vào biên chế nhà nước (như thi tuyển hoặc xét tuyển công chức) trước khi được bổ nhiệm chức danh này.

Phạm vi và thời gian thí điểm luật sư công

Chính sách thí điểm chế định luật sư công sẽ được thực hiện tại 08 bộ và 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cụ thể:

• 08 bộ: Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công Thương, Ngoại giao, Nông nghiệp và Môi trường.
• 10 tỉnh, thành phố: Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh.

Thời gian thực hiện thí điểm: từ ngày 01/10/2026 đến ngày 30/9/2028 (02 năm). Sau thời gian này, Chính phủ sẽ tổng kết, đánh giá và đề xuất việc mở rộng hoặc điều chỉnh mô hình.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn pháp lý, chúng tôi xin đưa ra một số lưu ý dành cho quý khách đang quan tâm đến vị trí luật sư công:

1. Chuẩn bị hồ sơ từ sớm: Nếu bạn đang là cán bộ, công chức hoặc luật sư, hãy rà soát ngay các điều kiện về bằng cấp, chứng chỉ hành nghề luật sư, thời gian tập sự và kinh nghiệm thực tế. Đặc biệt, nếu chưa có chứng chỉ hành nghề luật sư, cần hoàn thành khóa đào tạo nghề luật sư và tập sự trước tháng 9/2026.
2. Đảm bảo lý lịch tư pháp trong sạch: Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2 là bắt buộc. Mọi tiền án, tiền sự hoặc vi phạm hành chính nghiêm trọng có thể là rào cản.
3. Nâng cao trình độ ngoại ngữ và kỹ năng mềm: Trong bối cảnh hội nhập, luật sư công tại các bộ như Ngoại giao, Công Thương sẽ cần ngoại ngữ tốt để tham gia giải quyết tranh chấp quốc tế.
4. Theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn: Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan sẽ ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết trong năm 2025-2026. Chúng tôi sẽ cập nhật ngay khi có văn bản mới.
5. Liên hệ tư vấn trực tiếp: Mỗi trường hợp có thể có yêu cầu bổ sung khác nhau. Quý khách nên liên hệ luật sư để được đánh giá hồ sơ cụ thể trước khi nộp đơn.

Bài viết được tham vấn bởi Luật sư Nguyễn Đức Hùng – chuyên gia tư vấn pháp luật về lao động, công chức, viên chức và hành nghề luật sư.