Quyết định 21/2026/QĐ-TTg: Danh sách 30 sản phẩm công nghệ chiến lược bạn cần biết

Ngày 30/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 và thay thế Quyết định 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025.

Là luật sư tư vấn cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ và đầu tư, chúng tôi nhận thấy việc nắm bắt kịp thời danh mục này là yếu tố sống còn để quý khách hàng xác định chiến lược phát triển, hưởng ưu đãi đầu tư và định vị sản phẩm trên thị trường. Dưới đây là phân tích chi tiết.

Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược gồm những nhóm nào?

Theo Quyết định 21/2026/QĐ-TTg, danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược được phân loại dựa trên mức độ tác động và mục tiêu phát triển. Cụ thể, văn bản do Thủ tướng Chính phủ ban hành đã nêu rõ hai nhóm chính sau đây:

Nhóm 1: Sản phẩm tạo tác động lớn đến phát triển kinh tế (22 sản phẩm)

Đây là nhóm các sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường, có thể tạo ra tác động lớn và trực tiếp đến phát triển kinh tế. Nhóm này bao gồm 22 sản phẩm cụ thể:

1. Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành.
2. AI camera xử lý tại biên.
3. Nền tảng bản sao số.
4. Nền tảng điện toán đám mây.
5. Hạ tầng mạng chuỗi khối và hệ thống truy xuất nguồn gốc.
6. Thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced.
7. Robot di động tự hành và robot công nghiệp.
8. Nền tảng, giải pháp và mô hình phục vụ sản xuất thông minh.
9. Giải pháp bảo mật và an ninh mạng cho hạ tầng quan trọng và cơ sở dữ liệu quốc gia.
10. Vắc xin thế hệ mới dùng cho người.
11. Liệu pháp tế bào (tế bào gốc, tế bào miễn dịch) dùng cho người.
12. Hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hóa ứng dụng công nghệ in 3D.
13. Hệ thống cảm biến sinh học thông minh.
14. Vắc xin và chế phẩm sinh học thế hệ mới dùng trong chăn nuôi, thú y, thủy sản, trồng trọt và bảo vệ thực vật.
15. Hệ thống sản xuất, thu hoạch và chế biến sâu sản phẩm, phụ phẩm nông nghiệp và sinh khối.
16. Giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới được tạo ra từ công nghệ tế bào, chỉnh sửa gen và công nghệ sinh học.
17. Vật liệu tiên tiến và vật liệu chức năng hiệu năng cao cho công nghiệp chế biến, chế tạo.
18. Pin, ắc quy tiên tiến và hệ thống tích trữ năng lượng tích hợp (BESS).
19. Hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh, nhiên liệu sinh học.
20. Thiết bị điện cao áp, siêu cao áp; máy điện, động cơ điện và hệ thống truyền tải – truyền động điện hiện đại, hiệu suất cao.
21. Hệ thống thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon.
22. Thiết bị, phương tiện bay không người lái (UAV); hệ thống quản lý, phát hiện, giám sát và chế áp UAV.

Đáng chú ý, so với Quyết định 1131/QĐ-TTg năm 2025, danh mục mới đã có sự tinh gọn và điều chỉnh đáng kể. Cụ thể, các sản phẩm như “Vũ trụ ảo (Metaverse)”, “Tài sản số, tiền số, tiền mã hóa”, “Dịch vụ điện toán lượng tử” đã được lược bỏ khỏi nhóm này và chuyển sang nhóm công nghệ tương lai hoặc không còn trong danh mục.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý và kinh tế, việc phân loại lại này phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên chiến lược của Chính phủ, tập trung vào các công nghệ có tính ứng dụng thực tiễn và khả năng thương mại hóa cao hơn.

Nhóm 2: Sản phẩm tạo động lực tăng trưởng mới và bảo đảm an ninh, quốc phòng (8 sản phẩm)

Nhóm này bao gồm các sản phẩm công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới, công nghệ nền tảng cho tương lai, công nghệ bảo đảm tự chủ trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng. Nhóm 2 gồm 8 sản phẩm:

23. Chip chuyên dụng.
24. Truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử.
25. Hệ thống khai thác, chế biến sâu và sản phẩm chế biến sâu từ khoáng sản, dầu khí và đất hiếm.
26. Hệ thống, thiết bị, dịch vụ và giải pháp công nghệ thăm dò lòng đất, biển sâu, công trình biển và năng lượng ngoài khơi.
27. Lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR).
28. Vệ tinh và chùm vệ tinh quỹ đạo thấp quan sát Trái đất.
29. Công trình xây dựng đường sắt tốc độ cao.
30. Nền tảng công nghiệp, phương tiện, thiết bị và các hệ thống tích hợp đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Điểm mới nổi bật của nhóm này là việc bổ sung các sản phẩm liên quan đến đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, phản ánh định hướng đầu tư hạ tầng chiến lược của đất nước trong giai đoạn tới.

So với Quyết định 1131/QĐ-TTg năm 2025 có gì khác biệt?

Theo đó, Quyết định 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 trước đây đã liệt kê danh mục gồm 35 sản phẩm. Tuy nhiên, Quyết định 21/2026/QĐ-TTg đã có sự điều chỉnh đáng kể.

Một số sản phẩm bị loại bỏ hoặc hợp nhất bao gồm:

• Vũ trụ ảo (Metaverse) – không còn trong danh mục.
• Tài sản số, tiền số, tiền mã hóa – không còn trong danh mục.
• Dịch vụ điện toán lượng tử, truyền thông lượng tử – được chuyển thành “Truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử” và xếp vào Nhóm 2.
• Trung tâm dữ liệu quy mô lớn – không còn là sản phẩm riêng lẻ.
• Thiết bị, giải pháp mạng truy cập vô tuyến 5G/6G theo chuẩn ORAN – được hợp nhất thành “Thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced”.

Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm mới được bổ sung như AI camera xử lý tại biên, hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hóa ứng dụng công nghệ in 3D, hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh, và đặc biệt là các sản phẩm liên quan đến đường sắt tốc độ cao.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần làm gì để hưởng lợi?

Anh Minh, giám đốc một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực AI camera, đã liên hệ với chúng tôi sau khi biết tin về Quyết định 21/2026/QĐ-TTg. Sản phẩm “AI camera xử lý tại biên” của anh đã được đưa vào danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Anh thắc mắc: “Liệu công ty tôi có được hưởng ưu đãi đầu tư gì không?”

Chúng tôi giải thích rằng, việc sản phẩm của anh nằm trong danh mục này là cơ sở pháp lý quan trọng để doanh nghiệp đề nghị các cơ chế ưu đãi theo các luật chuyên ngành như Luật Đầu tư, Luật Công nghệ cao, và các nghị định hướng dẫn liên quan. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc được công nhận là sản phẩm công nghệ chiến lược không tự động mang lại ưu đãi, mà doanh nghiệp cần chủ động làm thủ tục đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ưu đãi hoặc các giấy tờ chứng nhận liên quan.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn cho nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, chúng tôi đưa ra một số lời khuyên sau:

1. Rà soát danh mục sản phẩm: Xác định sản phẩm của doanh nghiệp bạn có nằm trong danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định 21/2026/QĐ-TTg hay không.
2. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh: Thu thập tài liệu kỹ thuật, bằng sáng chế, chứng nhận chất lượng để chứng minh sản phẩm đáp ứng tiêu chí công nghệ chiến lược.
3. Liên hệ cơ quan chức năng: Chủ động làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ hoặc Ban Quản lý khu công nghệ cao để được hướng dẫn thủ tục hưởng ưu đãi.
4. Cập nhật chính sách liên quan: Theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành Quyết định 21/2026/QĐ-TTg để kịp thời nắm bắt các quy định chi tiết về ưu đãi.
5. Tư vấn pháp lý kịp thời: Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc vướng mắc về thủ tục hành chính, hãy tìm đến luật sư chuyên ngành để được hỗ trợ.