Hướng dẫn chi tiết: Dự án Luật sửa đổi 04 luật về khoa học, công nghệ và viễn thông – Bạn cần biết gì?

Trong bối cảnh cải cách hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của 04 luật trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và viễn thông là một bước tiến quan trọng. Dự án Luật này không chỉ giúp luật hóa các chính sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm mà còn góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết và cập nhật nhất về dự án Luật này.

Dự án Luật sửa đổi 04 luật nào và tại sao lại cần thiết?

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, dự án Luật này ra đời nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh. Trước đó, Chính phủ đã ban hành các Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP, 66.17/2026/NQ-CP, 66.18/2026/NQ-CP và Nghị định số 133/2025/NĐ-CP để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Tuy nhiên, các văn bản này sẽ hết hiệu lực từ ngày 01/3/2027, do đó việc luật hóa là cần thiết để đảm bảo tính ổn định và lâu dài.

Những nội dung chính của dự án Luật sửa đổi 04 luật là gì?

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, dự án Luật tập trung vào ba nhóm nội dung trọng tâm:

• Nhóm 1: Tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện đầu tư kinh doanh và ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
• Nhóm 2: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
• Nhóm 3: Hoàn thiện cơ sở pháp lý để sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh.

Đáng chú ý, dự án Luật không sửa đổi chính sách cơ bản, không mở rộng phạm vi điều chỉnh của 04 luật hiện hành. Thay vào đó, nó tập trung luật hóa các cơ chế, chính sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm, với tinh thần xuyên suốt là chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”.

Quy trình và tiến độ xây dựng dự án Luật như thế nào?

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, trên cơ sở ý kiến đóng góp của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục hoàn thiện dự án Luật. Dự kiến, dự án Luật sẽ được trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp chuyên đề vào tháng 8/2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thống nhất báo cáo Quốc hội bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026. Để đảm bảo tiến độ, cơ quan chủ trì soạn thảo phải hoàn thiện hồ sơ và gửi đến các đại biểu Quốc hội chậm nhất vào ngày 25/7/2026.

Những điểm mới và tác động đến doanh nghiệp, người dân

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, dự án Luật sẽ mang lại nhiều tác động tích cực:

• Giảm chi phí tuân thủ: Việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và nguồn lực.
• Thúc đẩy đổi mới sáng tạo: Tinh thần “chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm” sẽ tạo không gian sáng tạo cho các doanh nghiệp công nghệ.
• Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước: Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát sẽ giúp chính quyền địa phương chủ động hơn.
• Bảo đảm an toàn hạ tầng viễn thông: Cơ chế sử dụng chung, chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông được hoàn thiện, phục vụ tốt hơn cho quốc phòng, an ninh.

Lời khuyên từ luật sư:

1. Cập nhật kịp thời: Doanh nghiệp trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ thông tin cần theo dõi sát sao quá trình xây dựng và ban hành Luật để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp.
2. Rà soát giấy phép, chứng chỉ: Các giấy phép, chứng chỉ đã được cấp theo các Nghị quyết, Nghị định cũ cần được rà soát để đảm bảo tính liên tục khi Luật mới có hiệu lực.
3. Chuẩn bị cho hậu kiểm: Với việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực tự kiểm tra, tuân thủ quy định để tránh bị xử phạt.
4. Tham gia góp ý: Doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề nên chủ động tham gia góp ý cho dự thảo Luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
5. Lưu ý thời điểm có hiệu lực: Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/3/2027, do đó doanh nghiệp cần có lộ trình chuyển đổi phù hợp.

Các ý kiến chỉ đạo quan trọng từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đưa ra nhiều ý kiến chỉ đạo quan trọng, trong đó nhấn mạnh:

• Kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”: Yêu cầu này được lặp lại nhiều lần, thể hiện quyết tâm cải cách mạnh mẽ.
• Chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”: Đây là tinh thần xuyên suốt của dự án Luật, với các phương thức quản lý thay thế như chế độ báo cáo, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thanh tra, kiểm tra theo nguyên tắc quản lý rủi ro.
• Đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số: Giảm hồ sơ, giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp.
• Bảo đảm tính đồng bộ: Rà soát kỹ lưỡng để tránh trùng lặp, chồng chéo với các luật khác như Luật Giá, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về thuế, quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải khẳng định, dự án Luật đã bám sát chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp viễn thông cần làm gì?

Giả sử bạn là một doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực viễn thông, đã được cấp phép theo Nghị định số 133/2025/NĐ-CP. Khi Luật mới có hiệu lực từ ngày 01/3/2027, giấy phép của bạn có còn hiệu lực không?

Theo quy định tại dự thảo Luật, các giấy phép, chứng chỉ đã được cấp trước ngày Luật có hiệu lực sẽ được tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật tại thời điểm cấp. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Rà soát lại các điều kiện, thủ tục liên quan để đảm bảo tuân thủ các quy định mới.
• Chuẩn bị các báo cáo định kỳ theo yêu cầu của cơ quan quản lý (hậu kiểm).
• Nếu có nhu cầu gia hạn hoặc sửa đổi giấy phép, cần thực hiện theo quy định của Luật mới.