Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với kinh tế quốc tế, việc thực hiện các cam kết về trao đổi thông tin thuế và phòng, chống rửa tiền (AML) trở thành nhiệm vụ cấp bách. Ngày 24 tháng 7 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.23/2026/NQ-CP nhằm ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022. Vậy văn bản này có những điểm mới quan trọng nào mà doanh nghiệp và người dân cần đặc biệt lưu ý? Chúng tôi sẽ phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
📋 Mục lục bài viết
- Nghị quyết 66/2026/NQ-CP là gì và được ban hành dựa trên cơ sở nào?
- Điểm mới đầu tiên: Khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” được định nghĩa lại như thế nào?
- Thông tin nhận biết khách hàng có gì thay đổi khi khách hàng tham gia thỏa thuận ủy thác?
- Quy định mới về tài liệu xác minh thông tin khách hàng như thế nào?
- Thỏa thuận pháp lý phải được minh bạch thông tin như thế nào?
- Tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi đối với tổ chức, quỹ và thỏa thuận pháp lý có gì mới?
- Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ?
- Lời khuyên từ luật sư
- Câu hỏi thường gặp
- Câu hỏi thường gặp
- Câu hỏi: Nghị quyết 66/2026/NQ-CP có hiệu lực từ khi nào?
Nghị quyết 66/2026/NQ-CP là gì và được ban hành dựa trên cơ sở nào?
Nghị quyết này được ban hành dựa trên các căn cứ pháp lý quan trọng sau:
- Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15;
- Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam số 46/2010/QH12;
- Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15;
- Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Theo đó, Nghị quyết được ban hành theo đề nghị của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Tài chính. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 và các văn bản hướng dẫn thi hành, tập trung vào các nội dung chính như: khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi, thông tin nhận biết khách hàng, xác minh thông tin, minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý, tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi và phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro.
Điểm mới đầu tiên: Khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” được định nghĩa lại như thế nào?
Điều 2 của Nghị quyết đã sửa đổi, bổ sung khoản 7 Điều 3 Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15 về khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi. Cụ thể:
“Chủ sở hữu hưởng lợi là một hoặc nhiều cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp có quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát cuối cùng trên thực tế đối với khách hàng, bao gồm thỏa thuận pháp lý, hoặc cá nhân mà khách hàng thực hiện giao dịch thay mặt họ.”
Đáng chú ý, định nghĩa mới này nhấn mạnh yếu tố “trên thực tế” và “quyền kiểm soát cuối cùng”, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng đối với cả các thỏa thuận pháp lý. Điều này giúp các đối tượng báo cáo (ngân hàng, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm…) dễ dàng xác định và truy vết được cá nhân thực sự đứng sau các giao dịch, tránh tình trạng lợi dụng pháp nhân hoặc cấu trúc sở hữu phức tạp để che giấu nguồn tiền.
Thông tin nhận biết khách hàng có gì thay đổi khi khách hàng tham gia thỏa thuận ủy thác?
Nghị quyết đã bổ sung khoản 4 vào sau khoản 3 Điều 10 Luật Phòng, chống rửa tiền, yêu cầu đối tượng báo cáo thu thập các thông tin bổ sung trong các trường hợp cụ thể. Theo đó:
- Đối với thỏa thuận ủy thác: thu thập thông tin về tên giao dịch, địa chỉ trụ sở (đối với tổ chức nhận ủy thác); tên, quốc tịch (đối với cá nhân nhận ủy thác); thông tin đăng ký/cấp phép; cơ cấu của ủy thác; thông tin về bên ủy thác, người thụ hưởng, người giám sát (nếu có), và bất kỳ cá nhân nào có quyền kiểm soát cuối cùng.
- Đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ: xác định và thu thập thông tin về người thụ hưởng ngay khi được chỉ định. Việc xác minh thông tin về người thụ hưởng phải được thực hiện tại thời điểm chi trả.
Đối với bảo hiểm nhóm, thông tin thu thập gồm giấy tờ tùy thân, tài liệu chứng minh quan hệ với người được bảo hiểm và các tài liệu cần thiết khác để xác định người thụ hưởng tại thời điểm chi trả.
Quy định mới về tài liệu xác minh thông tin khách hàng như thế nào?
Điều 2 Nghị quyết cũng sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 12 Luật Phòng, chống rửa tiền về các tài liệu, dữ liệu dùng để xác minh thông tin nhận biết khách hàng. Cụ thể:
- Đối với khách hàng cá nhân: Căn cước, Căn cước điện tử, Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực; giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp.
- Đối với khách hàng tổ chức: Giấy phép thành lập, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tài khoản định danh điện tử, điều lệ, quyết định bổ nhiệm Giám đốc/Tổng giám đốc, Kế toán trưởng và các tài liệu liên quan đến người thành lập, người đại diện, chủ sở hữu hưởng lợi.
- Đối với thỏa thuận pháp lý: Văn bản thành lập, tài liệu đăng ký (nếu có) và các tài liệu liên quan khác.
Việc bổ sung các hình thức giấy tờ mới như Căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử thể hiện sự theo kịp xu hướng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho cả khách hàng và các tổ chức tài chính.
Thỏa thuận pháp lý phải được minh bạch thông tin như thế nào?
Một trong những điểm mới quan trọng nhất của Nghị quyết là sửa đổi toàn bộ Điều 22 về minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý. Theo đó:
- Trách nhiệm của bên nhận ủy thác: phải thu thập, cập nhật thông tin nhận dạng về bên ủy thác, bên nhận ủy thác, người thụ hưởng, người giám sát (nếu có) và bất kỳ cá nhân nào có quyền kiểm soát cuối cùng.
- Trường hợp các bên là pháp nhân: thông tin thu thập bao gồm thông tin cơ bản và thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của pháp nhân hoặc thỏa thuận pháp lý đó.
- Thông tin về đại lý, nhà cung cấp dịch vụ: bên nhận ủy thác cũng có trách nhiệm thu thập thông tin cơ bản về các đại lý hoặc nhà cung cấp dịch vụ được quản lý khác của thỏa thuận pháp lý (nếu có).
Đáng chú ý, khoản 4 Điều 22 quy định: “Các thông tin quy định tại khoản 1, 2 và 3 Điều này phải được lưu trữ ít nhất 05 năm” kể từ thời điểm bên nhận ủy thác hoặc bên giữ vai trò tương đương ngừng tham gia vào hoạt động thỏa thuận pháp lý. Điều này đảm bảo nguồn thông tin phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử khi cần thiết.
Tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi đối với tổ chức, quỹ và thỏa thuận pháp lý có gì mới?
Nghị quyết cũng sửa đổi, bổ sung Điều 7 Nghị định số 19/2023/NĐ-CP ngày 28/4/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền về tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi. Các tiêu chí mới bao gồm:
- Đối với khách hàng cá nhân: xác định cá nhân sở hữu cuối cùng trên thực tế tài khoản hoặc kiểm soát hoạt động của tài khoản.
- Đối với khách hàng tổ chức: cá nhân sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% cổ phần có quyền biểu quyết trở lên. Nhóm cá nhân có liên quan với tổng sở hữu từ 25% trở lên cũng được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi.
- Trường hợp không xác định được theo tiêu chí trên: xác định cá nhân kiểm soát khách hàng qua các quyền như bổ nhiệm, miễn nhiệm thành viên HĐQT, Giám đốc, Tổng giám đốc; quyết định chính sách tài chính, đầu tư; tổ chức lại, giải thể tổ chức.
- Trường hợp cuối cùng: xác định cá nhân giữ vị trí quản lý cấp cao có quyền hạn lớn nhất để hành động thay mặt tổ chức.
- Đối với doanh nghiệp niêm yết: chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân được công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
- Đối với quỹ: bao gồm sáng lập viên, thành viên Hội đồng quản lý quỹ, người thụ hưởng và bất kỳ cá nhân nào kiểm soát cuối cùng.
Đáng chú ý, đối với thỏa thuận pháp lý dưới hình thức ủy thác, chủ sở hữu hưởng lợi bao gồm: người ủy thác, người nhận ủy thác, người thụ hưởng, người thụ hưởng tiềm năng, người giám sát (nếu có) và bất kỳ cá nhân nào có quyền kiểm soát cuối cùng.
Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ?
Ví dụ: Công ty TNHH ABC có ba cổ đông góp vốn: Ông Nguyễn Văn A góp 30%, ông Trần Văn B góp 30% và quỹ đầu tư XYZ (quỹ nước ngoài) góp 40%. Theo quy định mới của Nghị quyết 66/2026/NQ-CP, khi Công ty ABC mở tài khoản tại ngân hàng, ngân hàng sẽ phải xác định:
- Ông A và ông B là chủ sở hữu hưởng lợi (do sở hữu từ 25% vốn điều lệ trở lên).
- Đối với phần vốn 40% của quỹ XYZ, ngân hàng phải xác định các cá nhân giữ vai trò sáng lập viên, thành viên Hội đồng quản lý quỹ và người thụ hưởng của quỹ.
Như vậy, doanh nghiệp khi mở tài khoản hoặc thiết lập quan hệ giao dịch sẽ phải cung cấp đầy đủ hồ sơ nhận biết khách hàng, bao gồm cả thông tin về cơ cấu sở hữu và người có quyền kiểm soát cuối cùng. Việc kê khai không chính xác có thể dẫn đến việc bị từ chối giao dịch hoặc bị xử lý theo quy định.
Lời khuyên từ luật sư
Trước những thay đổi quan trọng của Nghị quyết 66/2026/NQ-CP, chúng tôi khuyến nghị các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân cần lưu ý những điểm sau:
- Rà soát hồ sơ nhận biết khách hàng: Đối với các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, cần rà soát và cập nhật bộ hồ sơ nhận biết khách hàng theo đúng quy định mới, đặc biệt là thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi và các thỏa thuận pháp lý.
- Xây dựng quy trình nội bộ: Thiết lập quy trình thu thập, xác minh và lưu trữ thông tin theo quy định mới, đảm bảo thời gian lưu trữ tối thiểu 05 năm kể từ khi kết thúc mối quan hệ.
- Đào tạo nhân sự: Tổ chức đào tạo, cập nhật kiến thức cho đội ngũ nhân viên về các quy định mới, đặc biệt là kỹ năng xác định chủ sở hữu hưởng lợi trong các cấu trúc sở hữu phức tạp.
- Theo dõi văn bản hướng dẫn: Chờ đợi và cập nhật các văn bản hướng dẫn chi tiết từ Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan có thẩm quyền để thực hiện đúng và đầy đủ.
- Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Với các giao dịch có cấu trúc phức tạp liên quan đến thỏa thuận ủy thác, quỹ đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến luật sư chuyên về lĩnh vực tài chính – ngân hàng để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi: Nghị quyết 66/2026/NQ-CP có hiệu lực từ khi nào?
Nghị quyết 66.23/2026/NQ-CP được Chính phủ ban hành ngày 24 tháng 7 năm 2026 tại Hà Nội. Theo thông lệ, các nghị quyết của Chính phủ thường có hiệu lực kể từ ngày ký hoặc ngày được quy định cụ thể trong văn bản. Các tổ chức, cá nhân nên theo dõi công báo và cổng thông tin điện tử Chính phủ để cập nhật thông tin chính xác về thời điểm có hiệu lực.
Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?
Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.
