Nghị quyết 29: 3 điểm mới giúp thị trường xăng E10 vận hành thông suốt từ 1/6/2026

Kể từ ngày 1/6/2026, toàn quốc chính thức chuyển đổi hoàn toàn sang sử dụng xăng sinh học E5 và E10, thay thế xăng khoáng RON95. Đây là bước ngoặt quan trọng trong lộ trình năng lượng xanh của Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này không thể diễn ra suôn sẻ nếu thiếu các cơ chế pháp lý tháo gỡ nút thắt. Nghị quyết 29 ra đời như một “cú hích” chiến lược, giúp thị trường xăng E10 vận hành thông suốt, không gián đoạn, không thiếu xăng. Với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết 3 điểm mới cốt lõi của Nghị quyết này và những lợi ích thiết thực mà nó mang lại cho doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng.

1. Nghị quyết 29 cho phép thuê phòng thử nghiệm xăng E10 – Giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp

Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), một trong những nút thắt lớn nhất trước đây là yêu cầu bắt buộc các doanh nghiệp phải đầu tư phòng thử nghiệm đạt chuẩn mới được phép phối trộn xăng E10. Điều này tạo ra rào cản tài chính rất lớn, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Nghị quyết 29 đã tháo gỡ triệt để vấn đề này. Cụ thể, Nghị quyết cho phép các thương nhân đầu mối xăng dầu chưa đầu tư phòng thử nghiệm được thuê dịch vụ thử nghiệm của các đơn vị đã có phòng thử nghiệm đạt chuẩn. Ông Đào Duy Anh nhấn mạnh:

“Tất cả các chính sách mà Nghị quyết đưa ra đều có tác động rất lớn, mang tính quyết định cho việc triển khai lộ trình sử dụng xăng E10.”

Lợi ích thiết thực:

• Giảm chi phí đầu tư: Doanh nghiệp không phải bỏ vốn xây dựng hệ thống phòng thử nghiệm riêng, vốn có chi phí từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng.
• Nâng cao hiệu quả khai thác: Các đơn vị đã đầu tư phòng thử nghiệm có thêm nguồn thu từ dịch vụ cho thuê, rút ngắn thời gian thu hồi vốn.
• Tăng năng lực phối trộn: Quy định này tạo điều kiện để các trạm phối trộn xăng E10 chưa được cấp phép nhanh chóng đưa vào hoạt động, đặc biệt tại khu vực phía Bắc – nơi tập trung nhiều trạm phối trộn chưa được cấp phép.

Như vậy, cả doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và doanh nghiệp thuê dịch vụ đều được hưởng lợi, góp phần giảm chi phí trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ đó giúp giá thành xăng E10 hợp lý hơn cho người tiêu dùng.

2. Lựa chọn mặt hàng E10RON95-III làm cơ sở điều hành giá

Một trong những điểm mới quan trọng khác của Nghị quyết 29 là việc cho phép lựa chọn mặt hàng E10RON95-III làm cơ sở để điều hành giá theo quy định. Trước đây, việc điều hành giá xăng dầu dựa trên nhiều mặt hàng khác nhau, gây khó khăn cho việc xác định giá chính xác và minh bạch.

Theo Nghị quyết, E10RON95-III trở thành mặt hàng tiêu chuẩn để các cơ quan điều hành giá của Bộ Công Thương và Bộ Tài chính có căn cứ xác định giá xăng dầu cho các kỳ điều hành. Điều này mang lại:

• Tính ổn định: Giá xăng E10 được xác định dựa trên một mặt hàng cố định, hạn chế biến động bất thường.
• Tính minh bạch: Doanh nghiệp và người tiêu dùng dễ dàng theo dõi và dự đoán xu hướng giá.
• Tính pháp lý: Tạo cơ sở vững chắc cho các quyết định điều hành giá của cơ quan nhà nước.

3. Cho phép bán lại xăng khoáng tồn kho để phối trộn xăng E10

Một thách thức lớn khi chuyển đổi sang xăng sinh học là lượng xăng khoáng tồn kho khổng lồ của các doanh nghiệp. Nếu không có cơ chế xử lý, doanh nghiệp sẽ đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng nề và ách tắc nguồn cung.

Nghị quyết 29 đã giải quyết vấn đề này bằng cách cho phép các thương nhân đầu mối còn lượng xăng khoáng tồn đến thời điểm ngày 1/6/2026 được bán lại cho các thương nhân khác để phối trộn, pha chế thành xăng E10 cung ứng ra thị trường. Ông Đào Duy Anh phân tích:

“Điều này vừa giúp các doanh nghiệp giải tỏa hàng tồn, thu hồi vốn, vừa có bồn bể để phục vụ kinh doanh xăng E10.”

Lợi ích kép:

• Đối với doanh nghiệp bán: Giải phóng hàng tồn, thu hồi vốn, giảm chi phí lưu kho.
• Đối với doanh nghiệp mua: Có thêm nguồn nguyên liệu đầu vào để phối trộn xăng E10, bảo đảm nguồn cung ổn định.

Tình huống thực tế: Thị trường xăng E10 vận hành ổn định sau hơn 2 tuần chuyển đổi

Ông Đào Duy Anh cho biết, sau hơn 2 tuần thực hiện chuyển đổi hoàn toàn sang dùng xăng sinh học E5 và E10, trong đó E10RON95 thay thế xăng khoáng RON95, thị trường đã vận hành ổn định, không gián đoạn, không thiếu xăng dù là thành phố hay vùng sâu, vùng xa. Điều này khẳng định tính hiệu quả của các chính sách trong Nghị quyết 29.

Ngay sau khi toàn quốc chuyển đổi, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức đoàn công tác do Thứ trưởng Bộ Công Thương làm trưởng đoàn đi kiểm tra tình hình chuẩn bị nguồn cung, công tác phối trộn, phân phối xăng sinh học và công tác kiểm soát chất lượng xăng dầu tại các tổng kho lớn. Kết quả kiểm tra thực tế cho thấy, nguồn cung etanol và xăng nền cho phối trộn, pha chế xăng E5, E10 đã đảm bảo đến hết tháng 7 và các doanh nghiệp đang tích cực chuẩn bị nguồn cho các tháng tiếp theo.

Ông Đào Duy Anh khẳng định:

“Với việc Nghị quyết 29 được ban hành, các doanh nghiệp đã đầu tư trạm phối trộn sẽ nhanh chóng được cấp phép hoạt động, tham gia thị trường và có kế hoạch chuẩn bị nguồn cung etanol cũng như xăng nền, khi đó, thị trường sẽ càng ổn định hơn.”

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những phân tích về Nghị quyết 29, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng dành cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và người tiêu dùng:

1. Doanh nghiệp chưa có phòng thử nghiệm: Hãy tận dụng tối đa quy định cho thuê dịch vụ thử nghiệm để tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu. Liên hệ ngay với các đơn vị đã có phòng thử nghiệm đạt chuẩn để ký hợp đồng dịch vụ, tránh gián đoạn hoạt động phối trộn.
2. Doanh nghiệp có phòng thử nghiệm: Đây là cơ hội để bạn tăng thêm nguồn thu từ việc cung cấp dịch vụ cho các doanh nghiệp khác. Hãy chuẩn bị sẵn sàng năng lực và công bố giá dịch vụ cạnh tranh.
3. Doanh nghiệp còn tồn kho xăng khoáng: Cần nhanh chóng rà soát lượng tồn kho và tiến hành thủ tục bán lại cho các thương nhân khác để phối trộn xăng E10 trước thời hạn 1/6/2026 để tránh thiệt hại.
4. Người tiêu dùng: Hoàn toàn có thể yên tâm về nguồn cung và chất lượng xăng E10. Các cơ quan chức năng đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và Nghị quyết 29 là cơ sở pháp lý vững chắc để đảm bảo thị trường vận hành thông suốt.