Hướng dẫn chi tiết Nghị quyết 19/2026/NQ-CP: Cắt giảm thủ tục hành chính Bộ Công Thương

Việc cắt giảm thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương là một trong những trọng tâm cải cách hành chính của Chính phủ trong giai đoạn 2026-2027. Văn bản hợp nhất số 69/2026/VBHN-NQ-BCT được Bộ Công Thương ban hành ngày 03/8/2026 nhằm hệ thống hóa toàn bộ quy định tại Nghị quyết 19/2026/NQ-CP và các sửa đổi, bổ sung từ Nghị định 292/2026/NĐ-CP. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết nội dung văn bản, giúp bạn nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình khi thực hiện các thủ tục liên quan.

Văn bản hợp nhất 69/2026/VBHN-NQ-BCT quy định những gì?

Theo Văn bản hợp nhất số 69/2026/VBHN-NQ-BCT, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 19/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Văn bản này được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 292/2026/NĐ-CP ngày 22/7/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý ngoại thương, có hiệu lực từ 05/9/2026.

Văn bản này bao gồm những nội dung chính sau:

• Phân cấp thủ tục hành chính theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị quyết
• Cắt giảm điều kiện kinh doanh theo quy định tại Phụ lục II
• Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo quy định tại Phụ lục III

Vì sao cần ban hành Văn bản hợp nhất số 69/2026/VBHN-NQ-BCT?

Văn bản hợp nhất được ban hành nhằm mục đích hệ thống hóa, tập hợp các quy định hiện hành thành một văn bản duy nhất, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, áp dụng. Theo đó, việc hợp nhất là cần thiết để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ giữa Nghị quyết 19/2026/NQ-CP và các quy định sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP.

Phân cấp thủ tục hành chính theo Phụ lục I như thế nào?

Theo Phụ lục I của Nghị quyết 19/2026/NQ-CP, việc tiếp nhận hồ sơ cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh, cấp gia hạn Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 1 thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Đây là một điểm mới quan trọng, giúp giảm tải cho trung ương và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục ngay tại địa phương.

Trình tự, thủ tục cấp mới Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất

Theo khoản 6 Điều 14 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP, trình tự thực hiện được quy định như sau:

1. Tổ chức, cá nhân lập 01 bộ hồ sơ gửi qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến đến cơ quan có thẩm quyền cấp phép (UBND cấp tỉnh)
2. Trong vòng 03 ngày làm việc, cơ quan cấp phép thông báo nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ
3. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan cấp phép kiểm tra và cấp Giấy phép. Nếu từ chối phải nêu rõ lý do
4. Giấy phép có thời hạn 06 tháng kể từ ngày cấp

Đáng chú ý, trong trường hợp xuất khẩu hóa chất là tiền chất công nghiệp, cần có văn bản chấp thuận của Bộ Công an. Cơ quan cấp phép phải gửi thông tin cho Bộ Công an trong thời hạn 03 ngày làm việc để được thông báo tiền xuất khẩu.

Thủ tục cấp lại, cấp điều chỉnh, gia hạn Giấy phép

Văn bản cũng quy định chi tiết về các trường hợp cấp lại, điều chỉnh và gia hạn:

• Cấp lại khi Giấy phép bị mất, sai sót, hư hỏng hoặc thay đổi thông tin đăng ký thành lập. Thời gian giải quyết: 03 ngày làm việc. Giấy phép cấp lại có thời hạn bằng thời hạn còn lại của Giấy phép đã cấp
• Cấp điều chỉnh khi thay đổi nội dung hóa đơn. Thực hiện theo trình tự, thủ tục như cấp mới
• Gia hạn khi hết thời hạn nhưng chưa thực hiện xong việc xuất khẩu, nhập khẩu. Mỗi Giấy phép chỉ được gia hạn 01 lần, phải nộp hồ sơ trước khi hết hạn tối thiểu 05 ngày làm việc

Nguyên tắc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính là gì?

Theo Điều 2 của Nghị quyết, việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục phải tuân thủ các nguyên tắc quan trọng:

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, nguyên tắc quan trọng nhất là việc cắt giảm phải “tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước” (Điều 2 Nghị quyết 19/2026/NQ-CP).

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc tiếp tục đổi mới cơ chế một cửa, một cửa liên thông; bảo đảm công khai, minh bạch; thực hiện thủ tục không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Đặc biệt, các thành phần hồ sơ đã có dữ liệu trong cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ không được yêu cầu cung cấp lại.

Hiệu lực thi hành của Văn bản hợp nhất 69/2026/VBHN-NQ-BCT

Hiệu lực thi hành của Văn bản hợp nhất được quy định cụ thể tại Điều 8 như sau:

• Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 29/4/2026
• Điều 3 và Phụ lục I (phân cấp thủ tục) có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực
• Nghị quyết hết hiệu lực kể từ ngày 01/3/2027, trừ trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành trước thời điểm này có quy định tương ứng

Đáng chú ý, theo khoản 5 Điều 8, người đứng đầu cơ quan, cán bộ, công chức, viên chức tham gia xây dựng, tổ chức thực hiện Nghị quyết được xem xét loại trừ, miễn, giảm trách nhiệm theo quy định tại khoản 11 Điều 68 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 (đã sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15).

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Anh Minh, giám đốc một công ty chuyên xuất khẩu hóa chất tại Bình Dương, chia sẻ: “Khi biết tin thủ tục cấp Giấy phép xuất khẩu hóa chất được phân cấp về địa phương, tôi rất mừng vì không phải đi lại nhiều lần lên Hà Nội. Tuy nhiên, tôi cũng cần tìm hiểu kỹ để chuẩn bị hồ sơ đúng quy định mới.”

Đối với trường hợp của anh Minh, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:

• Hồ sơ được nộp qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, chỉ nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính khi hệ thống gặp sự cố
• Thời gian xử lý hồ sơ tối đa là 05 ngày làm việc (nhanh hơn nhiều so với trước đây)
• Nếu xuất khẩu tiền chất công nghiệp, cần chuẩn bị thêm thời gian cho việc xin chấp thuận của Bộ Công an

Ngoài ra, theo Điều 7 về điều khoản chuyển tiếp, các hồ sơ đã được tiếp nhận hoặc đóng dấu bưu chính trước ngày Nghị quyết có hiệu lực sẽ được xử lý theo quy định cũ. Các giấy phép đã cấp trước đó vẫn tiếp tục có hiệu lực đến hết thời hạn sử dụng.

Trách nhiệm của các cơ quan trong việc triển khai

Theo Điều 6, trách nhiệm tổ chức thi hành được phân công như sau:

• Bộ Công Thương: Chịu trách nhiệm triển khai thi hành, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện; trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật để phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm có hiệu lực trước ngày 01/3/2027
• Bộ, cơ quan ngang bộ: Chủ trì hoặc phối hợp triển khai thi hành
• UBND cấp tỉnh: Tổ chức thực hiện, triển khai nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp; tổ chức nguồn lực thực hiện tại địa phương

Lời khuyên từ luật sư

Dưới góc độ tư vấn pháp lý, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp và cá nhân trong lĩnh vực quản lý của Bộ Công Thương:

1. Chủ động cập nhật văn bản mới: Nghị quyết 19/2026/NQ-CP có hiệu lực rất nhanh (ngay từ 29/4/2026). Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao để không bị động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh
2. Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến: Nghị quyết khuyến khích mạnh mẽ việc nộp hồ sơ qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và được giải quyết nhanh hơn
3. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hợp lệ ngay từ đầu: Quy định mới cho phép cơ quan cấp phép thông báo bổ sung trong 03 ngày làm việc. Tuy nhiên, việc chuẩn bị chu đáo sẽ giúp doanh nghiệp tránh mất thời gian cho việc hoàn thiện hồ sơ
4. Theo dõi thời điểm có hiệu lực của từng quy định: Điều 3 và Phụ lục I về phân cấp thủ tục chỉ có hiệu lực sau 30 ngày (tức từ khoảng cuối tháng 5/2026). Doanh nghiệp cần xác định đúng cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ tại từng thời điểm
5. Lưu ý thời hạn gia hạn: Nếu có nhu cầu gia hạn Giấy phép, phải nộp hồ sơ trước khi hết hạn tối thiểu 05 ngày làm việc. Mỗi Giấy phép chỉ được gia hạn 01 lần, nên cần tính toán kỹ lưỡng để tránh rủi ro

Câu hỏi thường gặp