Bạn cần biết: 3 điểm mới về khuyến mại theo Nghị định 239/2026/NĐ-CP

Chào bạn,

Nếu bạn đang kinh doanh và thường xuyên tổ chức các chương trình khuyến mại, chắc hẳn bạn đã nghe đến Nghị định số 239/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 26/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định quan trọng về hoạt động khuyến mại tại Nghị định số 81/2018/NĐ-CP. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến cách bạn lựa chọn hàng hóa khuyến mại, tổ chức chương trình may rủi và xử lý giải thưởng khi có sự cố.

Trong bài viết này, chúng tôi – với tư cách luật sư tư vấn – sẽ phân tích chi tiết 3 điểm mới nổi bật, kèm tình huống thực tế và lời khuyên cụ thể để bạn tuân thủ đúng pháp luật, tránh rủi ro bị xử phạt.

1. Hàng hóa, dịch vụ nào bị cấm khuyến mại theo Nghị định 239/2026/NĐ-CP?

Theo quy định mới tại Điều 5 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 239/2026/NĐ-CP), danh sách hàng hóa, dịch vụ không được khuyến mại hoặc dùng để khuyến mại được mở rộng và làm rõ hơn. Cụ thể:

• Rượu, xổ số, thuốc lá, sữa thay thế sữa mẹ: Đây là các mặt hàng nhạy cảm, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng hoặc trật tự xã hội.
• Thuốc kê đơn: Chỉ được phép khuyến mại khi đối tượng là thương nhân kinh doanh thuốc (không áp dụng cho người tiêu dùng cuối).
• Dịch vụ khám, chữa bệnh của cơ sở y tế công lập và dịch vụ giáo dục của cơ sở công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập.
• Hàng hóa, dịch vụ bị cấm lưu hành tại Việt Nam hoặc bị cấm khuyến mại theo Điều 100 Luật Thương mại.

Điểm đáng chú ý: Nghị định mới cho phép sử dụng tiền làm hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, nhưng ngoại trừ các hình thức khuyến mại theo Điều 8 (tặng hàng hóa, cung ứng dịch vụ), Điều 10 (giảm giá), Điều 11 (phiếu mua hàng) của Nghị định 81/2018/NĐ-CP.

Nguồn: Nghị định số 239/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 5 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP, ban hành ngày 26/6/2026, có hiệu lực từ ngày ký.

2. Xác định trúng thưởng trong chương trình khuyến mại may rủi thay đổi thế nào?

Nghị định 239/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 13 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP. Theo đó, khi tổ chức chương trình khuyến mại mang tính may rủi (ví dụ: quay số trúng thưởng, bốc thăm), doanh nghiệp phải đảm bảo có sự chứng kiến trực tiếp hoặc trực tuyến của khách hàng.

Tình huống thực tế: Trong thời kỳ dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp tổ chức quay số trúng thưởng qua livestream trên Facebook, YouTube mà không có người chứng kiến trực tiếp. Quy định cũ tại Nghị định 81/2018/NĐ-CP không nêu rõ sự chứng kiến “trực tiếp” hay “gián tiếp”, gây khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Nay, quy định mới đã khắc phục bất cập này, cho phép hình thức chứng kiến trực tuyến, phù hợp với xu hướng số hóa.

Lưu ý: Doanh nghiệp cần ghi nhận bằng chứng về sự chứng kiến (ví dụ: video livestream, danh sách người tham gia trực tuyến) để tránh tranh chấp sau này.

Nguồn: Khoản 1 Điều 13 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 239/2026/NĐ-CP. Theo lý giải của Bộ Công Thương, việc bổ sung hình thức trực tuyến đáp ứng nhu cầu thực tiễn và ứng dụng công nghệ thông tin trong kinh doanh.

3. Giải thưởng trao trễ hạn do bất khả kháng: Doanh nghiệp không bị phạt nữa?

Nghị định 239/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 13 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP, làm rõ khái niệm “giải thưởng không có người trúng thưởng”. Cụ thể:

• Giải thưởng không có người trúng thưởng là giải thưởng còn lại tại thời điểm kết thúc thời hạn trao thưởng.
• Ngoại lệ: Nếu giải thưởng được trao quá thời điểm kết thúc thời hạn trao thưởng do sự kiện bất khả kháng (ví dụ: thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh) hoặc trở ngại khách quan (ví dụ: khách hàng ở vùng cách ly, hệ thống thanh toán bị lỗi), thì giải thưởng đó vẫn được coi là có người trúng thưởng và doanh nghiệp không phải trích 50% giá trị vào ngân sách nhà nước.

Tình huống thực tế: Trong đợt dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp đã trao giải thưởng cho khách hàng trúng thưởng sau thời hạn quy định vì lý do giãn cách xã hội. Trước đây, theo quy định cũ, những giải thưởng này bị coi là “không có người trúng thưởng” và doanh nghiệp phải nộp 50% giá trị vào ngân sách nhà nước, gây thiệt hại lớn. Quy định mới đã giải quyết bất cập này, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và khách hàng.

Nguồn: Khoản 5 Điều 13 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 239/2026/NĐ-CP. Bộ Công Thương ghi nhận thực tiễn khó khăn của doanh nghiệp trong thời gian dịch bệnh.

4. Tổ chức hiệp thương để lựa chọn thương nhân đăng ký hội chợ, triển lãm

Nghị định 239/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 8, khoản 9 Điều 29 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP về thủ tục đăng ký tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại. Quy định mới nhằm giải quyết tình trạng xung đột lợi ích khi nhiều doanh nghiệp cùng muốn tổ chức sự kiện tại cùng một thời điểm, địa điểm.

Các tiêu chí để cơ quan quản lý quyết định bao gồm:

1. Kết quả tổ chức hội chợ, triển lãm tương tự đã thực hiện.
2. Năng lực tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại.
3. Kinh nghiệm tổ chức hội chợ, triển lãm cùng tên, cùng chủ đề hoặc tương tự.
4. Đánh giá của các hiệp hội ngành hàng liên quan.

Điều này giúp quy trình minh bạch, công bằng hơn, tránh tình trạng “xin – cho” hoặc tranh chấp kéo dài.

Lời khuyên từ luật sư

Để tuân thủ đúng quy định mới và tránh rủi ro pháp lý, chúng tôi khuyên bạn:

1. Rà soát ngay danh mục hàng hóa, dịch vụ khuyến mại: Đảm bảo không vi phạm các mặt hàng bị cấm như rượu, thuốc lá, sữa thay thế sữa mẹ, dịch vụ y tế công lập, giáo dục công lập. Nếu có nhu cầu khuyến mại thuốc kê đơn, chỉ thực hiện với thương nhân kinh doanh thuốc.
2. Cập nhật quy trình xác định trúng thưởng: Đối với chương trình may rủi, phải có sự chứng kiến trực tiếp hoặc trực tuyến của khách hàng. Lưu trữ bằng chứng (video, danh sách người tham gia) để đối chiếu khi cần.
3. Xử lý giải thưởng trễ hạn cẩn thận: Nếu có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, hãy lập biên bản, thu thập chứng từ (quyết định giãn cách xã hội, giấy xác nhận của cơ quan chức năng) để chứng minh. Điều này giúp bạn không bị trích 50% giá trị giải thưởng vào ngân sách nhà nước.
4. Đăng ký hội chợ, triển lãm sớm: Nếu có kế hoạch tổ chức, hãy đăng ký trước để tránh xung đột với đối thủ cạnh tranh. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh năng lực, kinh nghiệm và kết quả tổ chức trước đó.
5. Theo dõi văn bản hướng dẫn: Nghị định 239/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/6/2026. Các bộ, ngành có thể ban hành thêm thông tư hướng dẫn chi tiết, bạn nên cập nhật thường xuyên.