Án phí tranh chấp thừa kế: Ai nộp, bao nhiêu, cách miễn giảm (2026)

Khi một người thân qua đời và để lại di sản, việc phân chia tài sản thừa kế thường phát sinh mâu thuẫn giữa những người thừa kế. Câu hỏi đầu tiên mà nhiều người đặt ra khi có ý định khởi kiện ra tòa là: Án phí tranh chấp thừa kế là bao nhiêu? Ai là người phải nộp? Và có trường hợp nào được miễn, giảm không? Trong bài viết này, chúng tôi – với tư cách là luật sư tư vấn – sẽ giải đáp chi tiết từng vấn đề để quý khách có thể chủ động trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Ai là người phải nộp án phí trong vụ án tranh chấp thừa kế?

Theo quy định tại khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án, nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm trong vụ án chia di sản thừa kế được xác định như sau:

• Mỗi bên đương sự phải chịu án phí tương ứng với phần giá trị di sản mà họ được hưởng. Cụ thể: Khi các bên không thỏa thuận được phần của mình trong khối di sản và có yêu cầu Tòa án giải quyết, thì mỗi người phải nộp án phí theo mức phần tài sản được chia.
• Trường hợp Tòa án bác một phần yêu cầu: Người yêu cầu chia di sản không phải chịu án phí đối với phần yêu cầu bị bác.
• Trường hợp Tòa án xác định di sản đó không thuộc về đương sự: Đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch (mức cố định, không phụ thuộc giá trị tài sản).

Ví dụ thực tế: Ông A qua đời, để lại căn nhà trị giá 2 tỷ đồng. Ba người con là B, C, D không thỏa thuận được phần chia. B khởi kiện ra tòa. Tòa xử mỗi người được hưởng 1/3 di sản (khoảng 667 triệu đồng). Khi đó:

• B, C, D mỗi người phải chịu án phí tương ứng với phần của mình (khoảng 667 triệu đồng).
• B (người khởi kiện) đã tạm ứng án phí ban đầu, sau đó sẽ được hoàn lại phần tạm ứng tương ứng với phần nghĩa vụ của C và D.

Đối với trường hợp có liên quan đến người thứ ba

Nếu trong vụ án có người thứ ba (ví dụ: chủ nợ của người để lại di sản), cách tính án phí như sau:

• Người thứ ba không có yêu cầu độc lập hoặc có yêu cầu và được Tòa án chấp nhận → không phải chịu án phí.
• Người thứ ba có yêu cầu độc lập nhưng bị bác → phải chịu án phí dân sự có giá ngạch đối với phần yêu cầu không được chấp nhận.
• Đối với phần di sản dùng để thực hiện nghĩa vụ với người thứ ba → các đương sự (người thừa kế) phải chịu án phí chia đều phần tương ứng với giá trị tài sản thực hiện nghĩa vụ.

Mức án phí tranh chấp thừa kế được tính như thế nào?

Án phí trong tranh chấp thừa kế là án phí dân sự có giá ngạch, được tính dựa trên giá trị phần di sản mà mỗi đương sự được hưởng. Căn cứ Danh mục án phí ban hành kèm Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức án phí sơ thẩm được quy định cụ thể như sau:

Ví dụ minh họa: Tranh chấp di sản có giá trị 1,5 tỷ đồng. Cách tính án phí:

• Phần đến 800 triệu: 36 triệu đồng.
• Phần vượt 800 triệu: (1,5 tỷ – 800 triệu) = 700 triệu × 3% = 21 triệu đồng.
• Tổng án phí: 36 triệu + 21 triệu = 57 triệu đồng.

Trường hợp nào được miễn, giảm án phí tranh chấp thừa kế?

Pháp luật có những quy định nhân văn nhằm bảo vệ người yếu thế khi tham gia tố tụng. Căn cứ Điều 12, Điều 13 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, các trường hợp sau được miễn hoặc giảm án phí:

Miễn án phí

• Người thuộc diện hộ nghèo (có giấy chứng nhận từ UBND cấp xã).
• Người có công với cách mạng (thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ…).
• Trẻ em, người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên), người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng.

Giảm án phí

• Người thuộc diện khó khăn về kinh tế nhưng không thuộc nhóm được miễn nêu trên.
• Phải làm đơn xin giảm án phí gửi Tòa án, kèm giấy tờ chứng minh thu nhập, hoàn cảnh gia đình.
• Mức giảm tối đa là 50% mức án phí phải nộp.

Trên đây là toàn bộ hướng dẫn chi tiết về án phí tranh chấp thừa kế. Nếu quý khách còn thắc mắc hoặc cần hỗ trợ trong quá trình khởi kiện, hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900.6588 để được tư vấn miễn phí hoặc 090 222 9061 để sử dụng dịch vụ luật sư tư vấn có phí.