Có được mua bảo hiểm y tế cho người nước ngoài?

Để giảm bớt chi phí khi đi khám chữa bệnh, hầu hết mọi người đều chọn mua bảo hiểm y tế. Vậy người nước ngoài có được mua bảo hiểm y tế không? Mức hưởng bảo hiểm y tế cho người nước ngoài là như thế nào? Thủ tục ra làm sao? Bài viết sau đây của Luật Quang Huy sẽ giúp bạn làm sáng tỏ các vấn đề về bảo hiểm y tế cho người nước ngoài.

1. Người nước ngoài có được mua bảo hiểm y tế không?

Có hai hình thức đóng bảo hiểm y tế đối với người nước ngoài là bảo hiểm y tế tự nguyện và bảo hiểm y tế bắt buộc. Tuy nhiên, người nước ngoài tham gia cần căn cứ vào các nhóm đối tượng để biết được hình thức đóng bảo hiểm y tế, cụ thể như sau:

1.1. Đối với người nước ngoài là người lao động tại Việt Nam

Căn cứ theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, nhóm tham gia bảo hiểm y tế do người lao động và người sử dụng lao động đóng bao gồm:

• Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên;
• Người quản lý doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập và người quản lý điều hành hợp tác xã hưởng tiền lương.

Như vậy, luật không quy định chỉ có người lao động Việt Nam mới được tham gia đóng bảo hiểm y tế nên người lao động nước ngoài lao động hợp pháp tại Việt Nam vẫn sẽ là đối tượng được tham gia bảo hiểm y tế.

Bên cạnh đó, người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam được cấp học bổng từ ngân sách của Nhà nước Việt Nam cũng là đối tượng được tham gia đóng bảo hiểm y tế tại Việt Nam.

Lưu ý: Đối với người nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hình thức di chuyển nội bộ doanh nghiệp quy định tại Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 11/2016/NĐ-CP không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế.

1.2. Đối với người nước ngoài không phải là người lao động

Nếu người nước ngoài muốn tham gia bảo hiểm y tế nhưng không phải là người lao động, họ có thể đăng ký tham gia tự nguyện. Hình thức tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện duy nhất là đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.

Điều này đồng nghĩa với việc, người nước ngoài phải có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú cùng các thành viên khác ở Việt Nam.

2. Mức đóng bảo hiểm y tế bắt buộc cho người nước ngoài?

Theo quy định của  tổng mức đóng bảo hiểm y tế hàng tháng của người lao động bằng 4,5% mức tiền lương tháng. Trong đó, người sử dụng lao động đóng 3%; người lao động đóng 1,5%. Từ đó, có thể xác định mức đóng bảo hiểm y tế của người nước ngoài hiện nay như sau:

2.1. Mức đóng tối thiểu

Mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người nước ngoài khi làm việc tại doanh nghiệp Việt Nam tối thiểu được quy định như sau:

• Mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường;
• Người lao động làm công việc hoặc chức danh đòi hỏi qua học nghề, đào tạo nghề phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng;
• Người lao động làm công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 5%; công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương của công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương, làm việc trong điều kiện lao động bình thường.

2.2. Mức đóng tối đa

Mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người nước ngoài khi làm việc tại doanh nghiệp Việt Nam tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở.

3. Mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện cho người nước ngoài?

Người nước ngoài muốn tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện thì hình thức duy nhất là đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình. Điều này đồng nghĩa với việc, người nước ngoài phải có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú cùng các thành viên khác ở Việt Nam.

Theo điểm e khoản 1 Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm y tế của các thành viên trong hộ gia đình được xác định như sau:

• Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở;
• Người thứ 2 đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất;
• Người thứ 3 đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất;
• Người thứ 4 đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất;
• Từ người thứ 5 trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Do đó, mức đóng bảo hiểm y tế của người nước ngoài khi tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình như sau:

4. Thủ tục mua bảo hiểm y tế cho người nước ngoài?

4.1. Trường hợp tham gia tại doanh nghiệp

Để thực hiện thủ tục mua bảo hiểm y tế bắt buộc cho người nước ngoài thì cần trải qua các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Căn cứ theo Quyết định số 1018/QĐ-BHXH, hồ sơ tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc cho người nước ngoài gồm:

• Mẫu D03-TS kê khai danh sách người tham gia bảo hiểm y tế (2 bản);
• Mẫu TK1-TS: tờ khai tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động, điền đầy đủ các thông tin và gửi lên Cơ quan Bảo hiểm nơi phụ trách của đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức,…

Bước 2: Nộp hồ sơ

Người lao động nước ngoài đó sẽ phải điền thông tin vào tờ khai tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo mẫu TK1-TS. Người sử dụng lao động sẽ phải lập danh sách người tham gia bảo hiểm y tế theo mẫu D03-TS lên cơ quan bảo hiểm xã hội nơi công ty đặt trụ sở.

Bước 3: Cơ quan bảo hiểm xét duyệt hồ sơ

Cơ quan bảo hiểm sẽ xét duyệt hồ sơ và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho người lao động bằng phương thức gửi qua đường bưu điện cho công ty.

4.2. Trường hợp tham gia tự nguyện theo hộ gia đình

Để thực hiện thủ tục mua bảo hiểm y tế tự nguyện cho người nước ngoài thì cần trải qua các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ mua bảo hiểm y tế tự nguyện

Công văn số 3170/BHXH-BT đã hướng dẫn cụ thể về việc lập danh sách và chuẩn bị đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình, bao gồm các giấy tờ sau:

• Tờ khai TK1-TS của các thành viên tham gia bảo hiểm y tế gửi lên Cơ quan bảo hiểm xã hội tuyến huyện;
• Mẫu DK01 kê khai thông tin các thành viên trong gia đình, nhận mẫu từ trưởng thôn, xóm, tổ dân phố, xã,…;
• Mẫu DK04 kê khai danh sách những người tự đóng Bảo hiểm y tế;
• Bản sao sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú của hộ gia đình;
• Trường hợp đã có thành viên có thẻ bảo hiểm y tế thì phải nộp bản chính hoặc bản chụp ảnh thẻ bảo hiểm y tế cũ để cơ quan Bảo hiểm giảm trừ mức đóng khi tham gia cùng hộ gia đình.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan bảo hiểm xã hội của xã, phường, thị trấn nơi cư trú.

Sau khi được cán bộ kiểm tra về tính xác thực thông tin bộ hồ sơ trên. Sau khi đối chiếu xong nếu hồ sơ hợp lệ thì bạn phải nộp tiền để đóng bảo hiểm y tế.

Bước 3: Nhận thẻ bảo hiểm y tế

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan bảo hiểm y tế nhận được hồ sơ hợp lệ, bạn sẽ được nhận thẻ bảo hiểm y tế của mình.

5. Mức hưởng bảo hiểm y tế cho người nước ngoài?

5.1. Mức hưởng đúng tuyến

Căn cứ theo điểm đ khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế năm 2008 sửa đổi, bổ sung năm 2014, mức hưởng bảo hiểm y tế dành cho lao động nước ngoài cũng tương tự đối với người nước ngoài tham gia tự nguyện là 80% chi phí khám chữa bệnh khi đi khám chữa bệnh đúng tuyến tại các cơ sở y tế (áp dụng tỷ lệ thanh toán một số thuốc, hoá chất, vật tư y tế và dịch vụ kỹ thuật theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế).

5.2. Mức hưởng trái tuyến

Người có thẻ bảo hiểm y tế khi đi khám chữa bệnh trái tuyến được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán theo mức hưởng khi đi khám đúng tuyến theo tỷ lệ sau:

• Tại bệnh viện tuyến trung ương là 40% chi phí điều trị nội trú;
• Tại bệnh viện tuyến tỉnh là 100% chi phí điều trị nội trú từ ngày 01 tháng 01 năm 2021 trong phạm vi cả nước;
• Tại bệnh viện tuyến huyện là 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ ngày 01 tháng 01 năm 2016.

Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, người tham gia bảo hiểm y tế đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế tuyến xã hoặc phòng khám đa khoa hoặc bệnh viện tuyến huyện được quyền khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm y tế tuyến xã hoặc phòng khám đa khoa hoặc bệnh viện tuyến huyện trong cùng địa bàn tỉnh có mức hưởng theo đối tượng tham gia bảo hiểm y tế.

6. Cơ sở pháp lý

• Luật Bảo hiểm y tế năm 2008 sửa đổi, bổ sung năm 2014;
• Thông tư số 30/2020/TT-BYT hướng dẫn Nghị định 146/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật bảo hiểm y tế do Bộ Y tế ban hành;
• Nghị định số 146/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật bảo hiểm y tế;
• Quyết định số 595/QĐ-BHXH năm 2017 Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành.

Trên đây là toàn bộ câu trả lời của chúng tôi về vấn đề: Bảo hiểm y tế cho người nước ngoài.

Nếu còn vấn đề thắc mắc hoặc chưa rõ bạn có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Tổng đài tư vấn Luật Bảo hiểm y tế của HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để được tư vấn trực tiếp.

Trân trọng./.