28 tiêu chí đánh giá tuân thủ thuế từ 01/7/2026: Bạn cần biết gì?

Bạn có biết rằng, từ ngày 01/7/2026, cơ quan thuế sẽ đánh giá bạn không chỉ qua số thuế đã nộp, mà còn qua 28 tiêu chí chi tiết, từ tình trạng hoạt động, việc kê khai, sử dụng hóa đơn, đến tình hình nợ thuế? Việc hiểu rõ các tiêu chí này không chỉ giúp bạn tránh bị xếp vào nhóm “không tuân thủ” – đối tượng giám sát trọng điểm, mà còn mở ra cơ hội được hưởng chế độ ưu tiên, khen thưởng nếu đạt mức “tuân thủ tốt”. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết 28 tiêu chí, cách phân loại 4 mức độ và những lợi ích bạn có thể nhận được.

28 tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế gồm những gì?

Cụ thể, theo Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 94/2026/TT-BTC, 28 tiêu chí được chia thành 11 nhóm, bao quát toàn diện mọi khía cạnh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế của bạn:

1. Tình trạng hoạt động của người nộp thuế: Bao gồm trạng thái hoạt động, số lần tạm ngừng kinh doanh, số lần thay đổi địa điểm kinh doanh, và đặc biệt là số lần thay đổi địa điểm nhưng còn nợ thuế.
2. Thông tin của người đại diện theo pháp luật: Người đại diện của bạn có từng là người đại diện của doanh nghiệp thuộc danh sách rủi ro về thuế hay không?
3. Tình hình kê khai và nộp hồ sơ khai thuế: Tỷ trọng hồ sơ đã nộp so với phải nộp, tỷ trọng hồ sơ nộp đúng hạn, và việc có điều chỉnh, bổ sung hồ sơ hay không.
4. Tình hình chấp hành nghĩa vụ thuế: Số thuế đã nộp và biến động số thuế qua các kỳ.
5. Tình hình sử dụng hóa đơn: Số lần bị xử phạt về hóa đơn, số tiền phạt, hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, và việc xuất hóa đơn vượt ngưỡng an toàn.
6. Mức độ vi phạm hành chính về thuế: Tổng số lần và tổng số tiền bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, đặc biệt là hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra, cưỡng chế.
7. Tình hình nợ thuế: Tuổi nợ, tần suất phát sinh nợ, tổng số nợ, biến động nợ, tính chất khoản nợ, số lần bị cưỡng chế, và hành vi phát tán tài sản.
8. Chỉ số hoạt động: Chỉ số hoạt động tổng thể của doanh nghiệp.
9. Người nộp thuế tự nguyện đăng ký tuân thủ: Bạn có sẵn sàng kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử về sổ kế toán, hóa đơn với cơ quan thuế?
10. Giao dịch liên kết, đáng ngờ: Giao dịch qua ngân hàng, tổ chức tín dụng có dấu hiệu đáng ngờ.
11. Nhóm tiêu chí khác: Các tiêu chí khác do cơ quan thuế bổ sung.

Người nộp thuế được phân loại thành mấy mức độ tuân thủ?

Mức độ tuân thủ pháp luật thuế là kết quả đánh giá của cơ quan thuế về việc bạn thực hiện đầy đủ, đúng hạn và đúng quy định các nghĩa vụ thuế. Căn cứ vào kết quả, bạn sẽ được xếp vào một trong 4 mức sau:

• Mức 1 – Tuân thủ tốt: Doanh nghiệp chấp hành xuất sắc mọi nghĩa vụ thuế.
• Mức 2 – Tuân thủ trung bình: Có một số sai sót nhỏ nhưng nhìn chung vẫn tuân thủ.
• Mức 3 – Tuân thủ thấp: Thường xuyên vi phạm hoặc chậm nộp, kê khai sai.
• Mức 4 – Không tuân thủ: Có hành vi trốn thuế, gian lận thuế, nợ thuế kéo dài.

Đáng chú ý: Việc đánh giá được thực hiện tự động, định kỳ bằng phương pháp chấm điểm, kết hợp với học máy và thống kê. Điều này có nghĩa là bạn sẽ không thể “thương lượng” với cơ quan thuế; mọi dữ liệu trên hệ thống sẽ quyết định kết quả của bạn.

Tình huống thực tế

Anh Minh, chủ một doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hà Nội, thường xuyên nộp hồ sơ khai thuế chậm vài ngày. Anh cho rằng điều này không quan trọng. Tuy nhiên, khi Thông tư 94/2026 có hiệu lực, tỷ trọng hồ sơ nộp đúng hạn của anh chỉ đạt 70%, khiến anh bị xếp vào mức “tuân thủ thấp”. Kết quả là doanh nghiệp của anh bị đưa vào danh sách giám sát rủi ro, thường xuyên bị thanh tra, kiểm tra đột xuất.

Kết quả phân loại mức độ tuân thủ được xử lý thế nào?

Kết quả phân loại không chỉ mang tính thông báo, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của bạn:

• Đối với mức “không tuân thủ”: Cơ quan thuế sẽ áp dụng biện pháp quản lý đối với trường hợp thuộc diện giám sát trọng điểm, đồng thời thực hiện các biện pháp nâng cao tuân thủ. Điều này có nghĩa là bạn sẽ bị kiểm tra, thanh tra thường xuyên hơn.
• Đối với các mức “tuân thủ tốt”, “trung bình” và “thấp”: Cơ quan thuế áp dụng các biện pháp nâng cao tuân thủ phù hợp, như hỗ trợ, hướng dẫn thủ tục, tổ chức đối thoại, đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.
• Đặc biệt, nếu bạn được xếp ở mức “tuân thủ tốt”:
  • Bạn có thể được đưa vào danh sách xem xét, lựa chọn tuyên dương, khen thưởng.
  • Bạn có thể được áp dụng chế độ ưu tiên trong quản lý thuế khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Điều 48 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (ví dụ: được miễn kiểm tra trước hoàn thuế, ưu tiên giải quyết thủ tục).

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc phân loại này tạo ra một cơ chế “cạnh tranh lành mạnh” giữa các doanh nghiệp. Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ được hưởng lợi ích kép: vừa giảm chi phí tuân thủ nhờ chế độ ưu tiên, vừa nâng cao uy tín trên thị trường.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo doanh nghiệp của bạn luôn ở mức “tuân thủ tốt” và tránh bị giám sát trọng điểm, chúng tôi khuyên bạn:

1. Rà soát toàn bộ 28 tiêu chí theo Phụ lục I Thông tư 94/2026/TT-BTC và đối chiếu với tình hình thực tế của doanh nghiệp.
2. Nộp hồ sơ khai thuế đúng hạn 100% – đây là tiêu chí dễ bị mất điểm nhất nhưng cũng dễ khắc phục.
3. Quản lý chặt chẽ hóa đơn: không xuất hóa đơn vượt ngưỡng an toàn, không sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.
4. Theo dõi và thanh toán nợ thuế kịp thời, tránh để phát sinh nợ kéo dài hoặc bị cưỡng chế.
5. Cân nhắc đăng ký tự nguyện tuân thủ – nếu bạn sẵn sàng chia sẻ dữ liệu điện tử với cơ quan thuế, đây sẽ là điểm cộng lớn trong đánh giá.