Hướng dẫn cơ hội đầu tư và thương mại từ Hội nghị ASEAN-Nga 2025 cho doanh nghiệp Việt Nam

Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ Nga-Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) diễn ra từ ngày 17-19/6/2025 tại thành phố Kazan (Liên bang Nga) không chỉ là sự kiện ngoại giao mà còn mở ra nhiều cơ hội kinh tế và pháp lý cho doanh nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh Nga đang tìm cách đa dạng hóa quan hệ thương mại và đầu tư, các doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu rõ các chính sách mới, cơ hội xuất nhập khẩu, đầu tư và các vấn đề pháp lý liên quan.

Bài viết này của chúng tôi sẽ giúp quý khách hàng nắm bắt được những thông tin quan trọng từ hội nghị, các lĩnh vực hợp tác tiềm năng, và những lưu ý pháp lý khi tham gia giao thương với thị trường Nga.

Hội nghị Cấp cao ASEAN-Nga 2025 mang lại cơ hội gì cho doanh nghiệp Việt Nam?

Theo nhận định của ông Rinas Vasiliovich Kashbraziev, Tiến sĩ Kinh tế học, Giáo sư Khoa Kinh tế và Tài chính thế giới tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Nga, ASEAN có các đặc điểm thể chế rất quan trọng như hội nhập khu vực linh hoạt, giúp duy trì cân bằng trong quan hệ đối ngoại và phát triển hợp tác với các trung tâm quyền lực khác nhau.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi Nga đang đối mặt với các lệnh trừng phạt từ phương Tây và cần đa dạng hóa quan hệ thương mại. ASEAN vẫn là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất, với dòng vốn FDI vào ASEAN năm 2024 tăng 8% lên 226 tỷ USD, bất chấp sự sụt giảm FDI toàn cầu.

Kim ngạch thương mại và đầu tư Nga-ASEAN hiện nay như thế nào?

Theo số liệu từ bài viết của chuyên gia Nga, các con số cụ thể cho thấy sự tăng trưởng ấn tượng:

• Kim ngạch thương mại Nga-ASEAN 2024: 18,1 tỷ USD, tăng 13,2% so với năm 2023.
• Đầu tư của Nga vào ASEAN: Tăng 20,8% so với năm trước.

Những con số này phản ánh xu hướng tích cực trong quan hệ kinh tế song phương, đặc biệt khi các lệnh trừng phạt đã thúc đẩy Nga tìm kiếm thị trường mới. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây là cơ hội để gia tăng xuất khẩu nông sản, hàng tiêu dùng, điện tử và nhập khẩu năng lượng, nguyên liệu từ Nga.

Các lĩnh vực hợp tác cụ thể sẽ được đẩy mạnh sau hội nghị?

Dựa trên thông tin từ các chuyên gia và quan chức Nga, các lĩnh vực hợp tác trọng tâm bao gồm:

1. Thương mại và đầu tư: Ký kết các thỏa thuận mới nhằm thúc đẩy xuất nhập khẩu, đặc biệt là nông sản, thực phẩm, máy móc, thiết bị.
2. Năng lượng: Hợp tác trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng tái tạo và công nghệ năng lượng.
3. Kết nối vận tải và logistics: Phát triển các tuyến vận tải mới, giảm chi phí logistics, tạo điều kiện cho thương mại song phương.
4. Kinh tế số: Hợp tác về chuyển đổi số, thương mại điện tử, fintech.
5. Thanh toán bằng đồng tiền quốc gia: Mở rộng thanh toán bằng đồng nội tệ (Rúp, Đồng, v.v.), phát triển các kênh tài chính bền vững hơn, giảm phụ thuộc vào đồng USD.
6. Du lịch và trao đổi văn hóa: Thúc đẩy du lịch hai chiều, hợp tác khoa học kỹ thuật.

Nhận định chuyên gia: Ông Rinas Vasiliovich Kashbraziev cho rằng: “ASEAN có các đặc điểm thể chế rất quan trọng như hội nhập khu vực linh hoạt nhằm duy trì sự cân bằng trong quan hệ đối ngoại và phát triển hợp tác với các trung tâm quyền lực khác nhau.”

Doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý gì về pháp lý khi đầu tư vào Nga?

Việc tham gia vào thị trường Nga đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải nắm vững các quy định pháp lý sau:

• Luật Đầu tư quốc tế: Các doanh nghiệp cần tìm hiểu Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU), trong đó Nga là thành viên chủ chốt, có hiệu lực từ năm 2016.
• Quy định về thanh toán bằng đồng nội tệ: Nếu Nga và ASEAN mở rộng thanh toán bằng đồng tiền quốc gia, doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị sẵn sàng về cơ chế tài chính, hợp đồng và quy trình chuyển đổi ngoại tệ.
• Luật thuế và hải quan: Cần nắm rõ các quy định về thuế xuất nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) và các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại.
• Quy định về đầu tư nước ngoài tại Nga: Một số lĩnh vực như năng lượng, khai khoáng có thể bị hạn chế hoặc yêu cầu giấy phép đặc biệt.

Tình huống thực tế: Cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam

Một doanh nghiệp xuất khẩu trái cây Việt Nam muốn mở rộng thị trường sang Nga. Nhờ Hội nghị Cấp cao ASEAN-Nga 2025, các thỏa thuận về logistics và thanh toán bằng đồng nội tệ giúp giảm chi phí vận chuyển và rủi ro tỷ giá. Doanh nghiệp này có thể tận dụng các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định thương mại Việt Nam-EAEU để tăng lợi nhuận.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý các yêu cầu về kiểm dịch thực vật, chứng nhận xuất xứ (C/O) và các quy định về an toàn thực phẩm của Nga. Ngoài ra, việc ký kết hợp đồng thương mại cần có điều khoản rõ ràng về đồng tiền thanh toán (Rúp, Đồng hay USD) và phương thức giải quyết tranh chấp.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các thông tin từ hội nghị và thực tiễn pháp lý, chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam:

1. Nghiên cứu kỹ Hiệp định thương mại Việt Nam-EAEU để tận dụng các ưu đãi thuế quan và quy tắc xuất xứ.
2. Chuẩn bị sẵn sàng cho việc thanh toán bằng đồng nội tệ bằng cách mở tài khoản ngân hàng tại Nga hoặc hợp tác với các ngân hàng thương mại có quan hệ đại lý.
3. Tham khảo ý kiến luật sư chuyên về đầu tư quốc tế trước khi ký kết hợp đồng thương mại hoặc đầu tư vào Nga để đảm bảo tuân thủ pháp luật.
4. Theo dõi sát sao các thỏa thuận mới được ký kết tại Hội nghị Cấp cao Kazan, đặc biệt là các tuyên bố chung về hợp tác thương mại, đầu tư và tài chính.
5. Đánh giá rủi ro chính trị và pháp lý liên quan đến các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Nga, ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu và thanh toán.