Quan hệ Việt Nam – Singapore: 5 đột phá mới đưa hợp tác kinh tế đi vào chiều sâu, chất lượng, hiệu quả

Trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, quan hệ Việt Nam – Singapore vừa ghi nhận bước tiến lịch sử. Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore (tháng 5/2025) không chỉ khẳng định cam kết ưu tiên cao của Việt Nam dành cho đối tác chiến lược này, mà còn mở ra 5 đột phá quan trọng trong hợp tác kinh tế, đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, chất lượng và hiệu quả. Với tư cách là luật sư tư vấn đầu tư và thương mại quốc tế, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những đột phá này, giúp quý khách hàng và doanh nghiệp nắm bắt cơ hội từ các lĩnh vực chiến lược mới.

Theo thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn) ngày 29/5/2025, hai nhà lãnh đạo Việt Nam và Singapore đã nhất trí thúc đẩy các Bộ, ngành tích cực triển khai các thỏa thuận đã đạt được, đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện sang giai đoạn phát triển mới về chất.

1. Đột phá đầu tiên: Tập trung vào các lĩnh vực chiến lược, giá trị gia tăng lớn

Trong hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Tharman Shanmugaratnam nhất trí tạo đột phá mới đưa hợp tác kinh tế đi vào chiều sâu, chất lượng, hiệu quả. Cụ thể, hai bên sẽ thúc đẩy dòng vốn đầu tư hai chiều chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như:

• Chuyển đổi số và khoa học – công nghệ: Đây được xác định là trụ cột mới của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
• Năng lượng sạch và trao đổi tín chỉ carbon: Việt Nam đánh giá cao Sáng kiến Lưới điện ASEAN và cam kết đóng góp trách nhiệm.
• An ninh mạng và công nghệ mới nổi: Mở rộng hợp tác quốc phòng – an ninh sang các lĩnh vực mới, tương xứng với tầm vóc quan hệ.
• Trung tâm tài chính: Hướng tới kết nối thị trường tài chính hai nước.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đang muốn mở rộng sang thị trường ASEAN có thể tận dụng các chính sách ưu đãi từ Singapore trong lĩnh vực AI và dữ liệu lớn. Ngược lại, các quỹ đầu tư Singapore đang tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam – nơi có tiềm năng gió và mặt trời dồi dào.

2. Đột phá thứ hai: Mô hình kết nối Nhà nước – Nhà doanh nghiệp – Nhà nghiên cứu

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, mô hình này giúp giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi tham gia vào các dự án công nghệ cao. Cụ thể, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thể chế, doanh nghiệp cung cấp vốn và thị trường, còn nhà nghiên cứu đảm bảo tính sáng tạo và đột phá.

“Khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành trụ cột cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện” – Tổng thống Tharman Shanmugaratnam nhấn mạnh tại hội đàm.

3. Đột phá thứ ba: Mở rộng hợp tác quốc phòng – an ninh và các lĩnh vực mới

Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Biển Đông đang có nhiều diễn biến phức tạp. Hai nước cam kết thúc đẩy đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

4. Đột phá thứ tư: Tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và hạ tầng

Trong khuôn khổ chuyến thăm, trưa 29/5/2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong đã chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác quan trọng, bao gồm:

• Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Cơ quan phát triển dịch vụ công Singapore.
• Tuyên bố chung giữa Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ trưởng phụ trách Năng lượng, Khoa học và Công nghệ Singapore về tăng cường khả năng chống chịu chuỗi cung ứng.
• Trao Giấy chứng nhận đầu tư cho các dự án VSIP mới tại Huế, Nghệ An, Ninh Bình, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam có thể tận dụng các khu công nghiệp VSIP mới để tiếp cận chuỗi cung ứng toàn cầu của Singapore, đồng thời được hưởng các ưu đãi về thuế và hạ tầng.

5. Đột phá thứ năm: Hợp tác văn hóa, giao lưu nhân dân và nền tảng xã hội

Theo các chuyên gia pháp lý, việc tăng cường giao lưu nhân dân sẽ tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác kinh tế dài hạn, giảm thiểu rủi ro từ các vấn đề văn hóa và xã hội khi đầu tư.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các phân tích trên, chúng tôi đưa ra một số lời khuyên dành cho doanh nghiệp và nhà đầu tư quan tâm đến cơ hội hợp tác Việt Nam – Singapore:

1. Nắm bắt cơ hội từ các lĩnh vực mới: Tập trung vào chuyển đổi số, năng lượng sạch, an ninh mạng – đây là các lĩnh vực được hai chính phủ ưu tiên cao.
2. Tận dụng các khu công nghiệp VSIP mới: Các dự án VSIP tại Huế, Nghệ An, Ninh Bình, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh mang lại nhiều ưu đãi về hạ tầng và thuế.
3. Chuẩn bị hồ sơ pháp lý kỹ lưỡng: Các văn kiện hợp tác mới (Bản ghi nhớ, Tuyên bố chung) cần được rà soát bởi luật sư có kinh nghiệm về đầu tư quốc tế.
4. Đầu tư vào R&D và hợp tác với viện nghiên cứu: Mô hình “tam nhà” (Nhà nước – Doanh nghiệp – Nghiên cứu) mở ra cơ hội đồng tài trợ và giảm rủi ro.
5. Theo dõi các quy định mới về tín chỉ carbon: Việt Nam cam kết tham gia Sáng kiến Lưới điện ASEAN, tạo cơ hội cho các dự án năng lượng tái tạo.

Ý nghĩa đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư

Việc hai nước nhất trí đưa khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện là tín hiệu cực kỳ tích cực. Theo đó, các doanh nghiệp công nghệ, start-up, và quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận các chính sách ưu đãi song phương.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy đàm phán COC và củng cố vai trò trung tâm của ASEAN (đặc biệt khi Singapore đảm nhiệm Chủ tịch ASEAN 2027, Việt Nam đăng cai APEC) tạo ra môi trường pháp lý và chính trị ổn định, thuận lợi cho các hoạt động đầu tư và thương mại trong khu vực.

Bài viết được thực hiện bởi đội ngũ luật sư tại [Tên công ty luật], chuyên tư vấn đầu tư quốc tế và thương mại. Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ để được tư vấn chi tiết.