Quản lý khoản thu từ hoạt động tư vấn, quản lý dự án theo Thông tư 70/2024/TT-BTC

Việc quản lý và sử dụng các khoản thu từ hoạt động tư vấn, quản lý dự án luôn là bài toán khó đối với nhiều chủ đầu tư và ban quản lý dự án (BQLDA), đặc biệt khi nguồn vốn sử dụng là ngân sách nhà nước. Sự ra đời của Thông tư 70/2024/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 01 tháng 10 năm 2024 đã tạo ra một khung pháp lý chi tiết và thống nhất, thay thế các quy định cũ, giúp các đơn vị thực hiện đúng quy trình, tránh sai phạm trong quản lý tài chính.

Là luật sư tư vấn đầu tư, chúng tôi nhận thấy nhiều khách hàng là chủ đầu tư, BQLDA còn lúng túng về phạm vi điều chỉnh, cách phân chia nguồn thu, hay thẩm quyền phê duyệt dự toán theo quy định mới. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điểm cốt lõi của Thông tư 70/2024/TT-BTC, giúp quý khách áp dụng đúng pháp luật và tối ưu hiệu quả quản lý.

Thông tư 70/2024/TT-BTC áp dụng cho những đối tượng nào?

Theo Điều 1 Thông tư 70/2024/TT-BTC, đối tượng áp dụng gồm:

• Chủ đầu tư là tổ chức, cá nhân sở hữu vốn hoặc được giao quản lý dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
• BQLDA do chủ đầu tư thành lập, BQLDA chuyên ngành, BQLDA khu vực được thành lập theo quy định tại các Nghị định của Chính phủ.
• Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc quản lý dự án.

Đáng chú ý, đối với dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi, Thông tư quy định ưu tiên thực hiện theo điều ước quốc tế, thỏa thuận với nhà tài trợ. Chỉ khi các văn bản này không có quy định cụ thể, các chủ thể mới áp dụng Thông tư 70/2024/TT-BTC. Ngoài ra, đối với chủ đầu tư là đơn vị sự nghiệp công lập, Thông tư này điều chỉnh trình tự, nội dung lập, thẩm định dự toán và quyết toán, trong khi cơ chế tài chính thực hiện theo quy định riêng của đơn vị.

Nguồn thu và cách phân chia chi phí quản lý dự án theo Thông tư 70/2024/TT-BTC như thế nào?

Theo Điều 2 Thông tư 70/2024/TT-BTC, nguồn thu của chủ đầu tư, BQLDA được xác định từ ba nhóm chính:

1. Thu từ chi phí của dự án được giao quản lý: Bao gồm nguồn trích chi phí quản lý dự án và các nguồn thu khác từ chính dự án đó.
2. Thu hợp pháp khác: Thu từ hoạt động tư vấn cho các dự án khác và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.
3. Ngân sách nhà nước cấp (nếu có).

Về phân chia nguồn thu giữa chủ đầu tư và BQLDA, Thông tư không đưa ra một tỷ lệ cố định mà giao quyền quyết định cho Thủ trưởng đơn vị được giao nhiệm vụ làm chủ đầu tư. Người này phải căn cứ vào nội dung, khối lượng công việc, trách nhiệm cụ thể của từng bên để ban hành văn bản quyết định tỷ lệ phân chia. Điều này đòi hỏi sự minh bạch và chịu trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.

Bên cạnh đó, Điều 3 của Thông tư yêu cầu chủ đầu tư, BQLDA phải mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để quản lý các nguồn thu từ dự án. Đối với nguồn thu hợp pháp khác, đơn vị có thể mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại, tạo sự linh hoạt trong giao dịch.

Trình tự lập, thẩm định và phê duyệt dự toán thu, chi hằng năm được quy định ra sao?

Điều 5 và Điều 6 Thông tư 70/2024/TT-BTC quy định chi tiết về lập dự toán thu, chi hằng năm. Theo đó, chủ đầu tư có hai lựa chọn:

• Lập 01 dự toán chung cho cả chủ đầu tư và BQLDA, trong đó xác định rõ nội dung chi của từng bên.
• Lập 02 dự toán riêng cho chủ đầu tư và BQLDA để thuận tiện quản lý.

Để xác định nguồn chi phí quản lý dự án được sử dụng, Thông tư đưa ra công thức tại Điều 6:

GQLDA (CĐT) = GQLDA + GTV + GK – GT

Trong đó:

• GQLDA (CĐT): Chi phí quản lý dự án phần do chủ đầu tư, BQLDA được sử dụng.
• GQLDA: Chi phí quản lý dự án được xác định theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
• GTV: Chi phí tư vấn do chủ đầu tư, BQLDA tự thực hiện.
• GK: Chi phí khác được phép thực hiện theo quy định.
• GT: Chi phí phải thuê ngoài trong quá trình quản lý dự án.

Về thẩm quyền phê duyệt, Điều 9 phân chia rõ:

• Đối với cơ quan hành chính nhà nước: Thủ trưởng cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ làm chủ đầu tư tổ chức thẩm định và phê duyệt.
• Đối với doanh nghiệp: Thẩm quyền theo quy định nội bộ của doanh nghiệp.

Thời hạn thẩm định, phê duyệt dự toán tối đa là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Dự toán năm kế hoạch phải được phê duyệt chậm nhất đến ngày 31 tháng 12 năm trước.

BQLDA nhóm I và nhóm II khác nhau như thế nào trong cơ chế tài chính?

Điều 4 Thông tư 70/2024/TT-BTC phân loại BQLDA thành hai nhóm với cơ chế tài chính khác biệt:

• BQLDA nhóm I: Gồm chủ đầu tư tổ chức thực hiện quản lý dự án, BQLDA do chủ đầu tư thành lập (trừ BQLDA chuyên ngành, khu vực là đơn vị sự nghiệp công lập). Cơ chế tài chính áp dụng theo quy định của cơ quan hành chính hoặc doanh nghiệp chủ quản.
• BQLDA nhóm II: Gồm BQLDA chuyên ngành, BQLDA khu vực là đơn vị sự nghiệp công lập. Các đơn vị này thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 60/2021/NĐ-CP.

Sự phân loại này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định nguồn hình thành các quỹ (khen thưởng, phúc lợi, phát triển hoạt động sự nghiệp) và thẩm quyền quyết định các định mức chi tiêu nội bộ.

Những điểm mới nổi bật của Thông tư 70/2024/TT-BTC so với quy định trước đây

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Thông tư 70/2024/TT-BTC mang đến một số thay đổi đáng chú ý:

• Quy định rõ về phân chia nguồn thu: Thông tư yêu cầu Thủ trưởng đơn vị phải ban hành văn bản quyết định tỷ lệ phân chia giữa chủ đầu tư và BQLDA, thay vì để các bên tự thỏa thuận một cách không chính thức.
• Linh hoạt trong lập dự toán: Chủ đầu tư có thể chọn lập một hoặc hai dự toán riêng, tạo điều kiện quản lý tài chính phù hợp với mô hình tổ chức thực tế.
• Siết chặt thời hạn: Quy định cụ thể thời hạn thẩm định 10 ngày làm việc và thời điểm phê duyệt chậm nhất là 31/12 hàng năm, giúp quá trình chuẩn bị ngân sách đúng kế hoạch.

Tình huống thực tế

Một khách hàng của chúng tôi là BQLDA khu vực (đơn vị sự nghiệp công lập) đang quản lý 03 dự án nhóm B sử dụng vốn ngân sách. Trước đây, đơn vị thường gộp chung toàn bộ nguồn thu và chi phí của cả 03 dự án vào một sổ sách, gây khó khăn khi quyết toán. Theo hướng dẫn của Thông tư 70/2024/TT-BTC, chúng tôi đã tư vấn đơn vị lập riêng bảng nguồn chi phí cho từng dự án theo Mẫu 01(i)/DT-QLDA, đồng thời xây dựng quy chế phân chia nguồn thu với chủ đầu tư bằng văn bản chính thức. Nhờ đó, công tác quyết toán trở nên minh bạch và nhanh chóng hơn.

Lời khuyên từ luật sư

Để tuân thủ đúng Thông tư 70/2024/TT-BTC, chúng tôi khuyến nghị quý khách lưu ý:

1. Rà soát ngay quy chế chi tiêu nội bộ: Đảm bảo quy chế hiện hành phù hợp với các quy định mới về nguồn thu và định mức chi.
2. Ban hành văn bản phân chia nguồn thu: Nếu đang có sự phân chia giữa chủ đầu tư và BQLDA, cần chính thức hóa bằng quyết định của Thủ trưởng đơn vị.
3. Chuẩn bị hồ sơ dự toán đúng Mẫu: Sử dụng đúng các biểu mẫu 01(i)/DT-QLDA, 02/DT-QLDA và 03/DT-QLDA ban hành kèm theo Thông tư.
4. Tuân thủ thời hạn phê duyệt: Dự toán năm kế hoạch phải được phê duyệt trước ngày 31/12 của năm trước, tránh gián đoạn nguồn vốn.
5. Phân biệt rõ nguồn thu của từng dự án: Không gộp chung các nguồn thu từ các dự án khác nhau để tránh sai sót khi quyết toán.