Bảo hiểm y tế 2026: Cấm thu thêm tiền người bệnh đúng tuyến theo Công văn 5766/BYT-BH

b o hi m y t 2026 c m thu th m ti n ng i b nh
Nếu có vấn đề cần giải đáp thắc mắc về bảo hiểm y tế, bạn vui lòng liên hệ ngay qua số điện thoại Tổng đài hỏi đáp bảo luật bảo hiểm y tế 19006573 để được tư vấn hỗ trợ trực tuyến. Trân trọng.
Tóm tắt cốt lõi: Theo Công văn 5766/BYT-BH ngày 03/8/2026, các cơ sở khám chữa bệnh không được phép thu thêm bất kỳ khoản chi phí nào ngoài phần cùng chi trả từ người bệnh BHYT đúng tuyến, không đăng ký dịch vụ theo yêu cầu. Việc yêu cầu ký cam kết điều trị và nộp tiền chênh lệch giá là vi phạm quy định pháp luật.

Khi đi khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế (BHYT), có bao giờ bạn bị nhân viên y tế yêu cầu nộp thêm tiền chênh lệch hoặc phải ký giấy cam kết tự nguyện điều trị dù bạn chỉ khám đúng tuyến, không hề đăng ký dịch vụ theo yêu cầu? Đây là tình trạng đã được Bộ Y tế ghi nhận và chấn chỉnh mạnh mẽ trong năm 2026. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết Công văn 5766/BYT-BH để bạn nắm rõ quyền lợi hợp pháp của mình và cách xử lý khi gặp tình huống bị thu sai.

Công văn 5766/BYT-BH là gì và quy định những gì?

Tóm tắt cốt lõi: Công văn 5766/BYT-BH do Bộ Y tế ban hành ngày 03/8/2026, yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh phải đảm bảo thanh toán chi phí theo đúng phạm vi quyền lợi, mức hưởng và tỷ lệ hưởng của người bệnh, đồng thời nghiêm cấm việc thu thêm tiền chênh lệch từ người bệnh đúng tuyến.

Công văn 5766/BYT-BH được Bộ Y tế ban hành ngày 03 tháng 8 năm 2026 nhằm chấn chỉnh tình trạng người bệnh BHYT phải nộp thêm chi phí ngoài phần cùng chi trả khi khám chữa bệnh đúng trình tự, thủ tục quy định. Văn bản này gửi đến Sở Y tế các tỉnh, thành phố; các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, các Bộ, ngành và các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc.

Theo đó, Công văn nêu rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh BHYT, bao gồm:

  • Bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người tham gia BHYT.
  • Thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT theo đúng phạm vi quyền lợi, mức hưởng và tỷ lệ hưởng của người bệnh theo quy định.
  • Tuyệt đối không được yêu cầu người bệnh ký cam kết điều trị và nộp thêm tiền chênh lệch giữa giá dịch vụ BHYT và giá dịch vụ tính đúng, tính đủ chi phí, trong trường hợp người bệnh không đăng ký dịch vụ theo yêu cầu.

Đáng chú ý, văn bản này còn yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố tiến hành rà soát việc phân bổ số lượng thẻ BHYT ban đầu tại các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn. Nếu phát hiện cơ sở nào thu sai, Sở Y tế có trách nhiệm kiểm tra, xử lý và xem xét điều chỉnh số lượng thẻ đăng ký BHYT ban đầu của cơ sở đó để bảo vệ quyền lợi người bệnh.

Trường hợp nào bị nghiêm cấm thu thêm tiền?

Tóm tắt cốt lõi: Chỉ khi người bệnh không đăng ký dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu và khám đúng trình tự, thủ tục BHYT thì cơ sở y tế mới bị cấm thu thêm bất kỳ khoản phí nào khác ngoài phần cùng chi trả.

Cụ thể, theo Công văn 5766/BYT-BH, quy định cấm thu thêm tiền chỉ áp dụng khi người bệnh đáp ứng đồng thời hai điều kiện:

  1. Người bệnh không đăng ký dịch vụ khám, chữa bệnh theo yêu cầu (tức là khám BHYT thông thường, không chọn dịch vụ cao cấp, phòng riêng, bác sĩ theo yêu cầu…).
  2. Người bệnh khám chữa bệnh đúng trình tự, thủ tục quy định về BHYT (đúng tuyến, đúng thủ tục khám bệnh).

Nếu bạn thuộc hai trường hợp trên mà vẫn bị yêu cầu ký cam kết điều trị tự nguyện hoặc nộp thêm tiền chênh lệch, cơ sở khám chữa bệnh đó đã vi phạm trực tiếp quy định của Công văn 5766/BYT-BH.

Tình huống thực tế: Chị Minh Anh (quận Cầu Giấy, Hà Nội) đi khám bệnh tại bệnh viện công tuyến quận với thẻ BHYT đúng nơi đăng ký ban đầu. Khi vào phòng khám, chị được nhân viên y tế yêu cầu ký giấy cam kết “tự nguyện điều trị dịch vụ” và nộp thêm 200.000 đồng tiền chênh lệch giá dịch vụ. Chị chỉ muốn khám BHYT thông thường nhưng vì sợ ảnh hưởng đến việc khám bệnh nên đã nộp tiền. Hành vi này của bệnh viện là vi phạm trực tiếp Công văn 5766/BYT-BH.

Người bệnh cần làm gì khi bị thu thêm tiền trái quy định?

Tóm tắt cốt lõi: Khi bị thu thêm tiền trái quy định, người bệnh cần từ chối ký cam kết, yêu cầu xuất hóa đơn và khiếu nại ngay đến Sở Y tế hoặc Đường dây nóng của Bộ Y tế.

Nếu bạn rơi vào trường hợp bị cơ sở y tế thu thêm chi phí không đúng quy định, chúng tôi khuyến nghị bạn thực hiện các bước sau:

  • Giữ bình tĩnh và từ chối ký bất kỳ cam kết nào nếu bạn không có nhu cầu khám dịch vụ theo yêu cầu.
  • Yêu cầu nhân viên y tế giải thích rõ căn cứ pháp lý của khoản thu thêm. Theo Công văn 5766/BYT-BH, bạn hoàn toàn có quyền này.
  • Thu thập bằng chứng: Lưu lại hóa đơn, biên lai hoặc ghi âm cuộc trò chuyện (nếu có thể) để làm cơ sở khiếu nại.
  • Khiếu nại trực tiếp đến Sở Y tế nơi cơ sở khám chữa bệnh tọa lạc. Theo Công văn 5766/BYT-BH, Sở Y tế có trách nhiệm kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm.
  • Liên hệ Đường dây nóng Bộ Y tế hoặc gửi phản ánh qua Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế để được hỗ trợ kịp thời.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý về lĩnh vực y tế, Công văn 5766/BYT-BH là một biện pháp hành chính kịp thời nhằm chấn chỉnh vi phạm tại nhiều cơ sở y tế. Tuy nhiên, hiệu quả thực thi phụ thuộc rất lớn vào ý thức của người bệnh trong việc nắm rõ quyền lợi và chủ động phản ánh khi bị xâm phạm.

“Việc một số cơ sở y tế lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người bệnh để thu thêm chi phí là hành vi không thể chấp nhận. Công văn 5766/BYT-BH là công cụ pháp lý quan trọng để người bệnh bảo vệ chính mình.” — Luật sư tư vấn tại Luật Dương Gia

Hệ quả pháp lý và trách nhiệm của cơ sở y tế vi phạm

Tóm tắt cốt lõi: Cơ sở y tế vi phạm quy định về thu thêm chi phí sẽ bị kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật và có thể bị điều chỉnh giảm số lượng thẻ BHYT ban đầu — một biện pháp xử lý kinh tế mạnh.

Công văn 5766/BYT-BH không chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở mà còn đưa ra các cơ chế xử lý cụ thể, tạo rào cản pháp lý đối với cơ sở y tế vi phạm:

  1. Kiểm tra và xử lý theo quy định: Sở Y tế các tỉnh, thành phố được giao trách nhiệm kiểm tra, xử lý các cơ sở khám chữa bệnh có hành vi thu thêm chi phí trái quy định trên địa bàn.
  2. Điều chỉnh số lượng thẻ BHYT ban đầu: Trường hợp vi phạm, Sở Y tế sẽ xem xét điều chỉnh giảm số lượng thẻ đăng ký BHYT ban đầu của cơ sở vi phạm. Đây là biện pháp mang tính răn đe kinh tế mạnh mẽ, trực tiếp ảnh hưởng đến doanh thu của cơ sở y tế.
  3. Trách nhiệm của người đứng đầu: Người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh phải chịu trách nhiệm trực tiếp về việc thực hiện tại đơn vị mình quản lý.

Như vậy, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về BHYT, cơ sở y tế vi phạm còn có thể mất đi một lượng lớn bệnh nhân đăng ký BHYT ban đầu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và hoạt động tài chính của đơn vị.

Mở rộng quyền lợi: Ngoài Công văn 5766, người bệnh cần biết gì?

Bên cạnh Công văn 5766/BYT-BH, người bệnh tham gia BHYT cần nắm rõ các quy định pháp lý quan trọng khác để bảo vệ quyền lợi của mình:

  • Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung năm 2024 (Luật số 51/2024/QH15) — quy định chi tiết về phạm vi quyền lợi, mức hưởng và các trường hợp được quỹ BHYT thanh toán.
  • Nghị định 146/2018/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành Luật BHYT, quy định về mức hưởng và các trường hợp loại trừ.
  • Thông tư số 32/2023/TT-BYT quy định về khám bệnh, chữa bệnh BHYT và chuyển tuyến.

Theo cơ cấu mức hưởng hiện hành, người bệnh khám chữa bệnh đúng tuyến được quỹ BHYT thanh toán tối thiểu 80% chi phí (trong phạm vi quyền lợi), các đối tượng đặc biệt như người có công, trẻ em dưới 6 tuổi được hưởng 100%. Mức cùng chi trả còn lại 20% chính là phần người bệnh phải tự trả, và ngoài phần này, không có bất kỳ khoản thu nào khác được phép áp dụng.

Lời khuyên từ luật sư

Trên cơ sở phân tích Công văn 5766/BYT-BH và các quy định pháp luật liên quan, chúng tôi đưa ra một số lời khuyên thiết thực cho người bệnh BHYT:

  1. Nắm rõ quyền lợi của mình: Trước khi đi khám chữa bệnh, hãy tìm hiểu mức hưởng BHYT của bạn (tra cứu trên Cổng thông tin BHYT Việt Nam hoặc ứng dụng VssID) để biết chính xác phần được bảo hiểm thanh toán.
  2. Từ chối các khoản thu vô lý: Nếu bạn khám đúng tuyến, không đăng ký dịch vụ theo yêu cầu, bạn có quyền từ chối mọi khoản thu thêm. Đừng ngần ngại yêu cầu giải thích căn cứ pháp lý.
  3. Lưu giữ tài liệu: Giữ lại thẻ BHYT, hóa đơn, phiếu thu và mọi giấy tờ liên quan trong quá trình khám chữa bệnh.
  4. Phản ánh kịp thời: Khi gặp vi phạm, hãy liên hệ ngay với Sở Y tế địa phương hoặc đường dây nóng của Bộ Y tế. Việc phản ánh của bạn không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần chấn chỉnh hệ thống y tế.
  5. Tham khảo ý kiến luật sư: Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc bạn gặp khó khăn trong việc khiếu nại, hãy liên hệ luật sư chuyên về lĩnh vực hành chính – y tế để được hỗ trợ pháp lý chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Tôi đi khám BHYT đúng tuyến nhưng bệnh viện yêu cầu ký cam kết tự nguyện điều trị mới được khám, tôi phải làm sao?

Bạn có quyền từ chối ký cam kết vì theo Công văn 5766/BYT-BH ngày 03/8/2026, cơ sở khám chữa bệnh bị nghiêm cấm yêu cầu người bệnh đúng tuyến ký cam kết điều trị. Nếu bệnh viện vẫn tiếp tục gây khó dễ, bạn hãy yêu cầu gặp lãnh đạo khoa hoặc ban giám đốc bệnh viện để phản ánh, đồng thời gọi đến đường dây nóng của Sở Y tế địa phương để được hỗ trợ kịp thời.

Câu hỏi: Tôi đã nộp thêm tiền chênh lệch trước khi biết quy định này, tôi có thể đòi lại không?

Hoàn toàn có thể. Khoản thu thêm này là trái quy định pháp luật. Bạn cần giữ lại biên lai, hóa đơn hoặc chứng từ chuyển khoản làm bằng chứng, sau đó gửi đơn khiếu nại đến Sở Y tế nơi cơ sở khám chữa bệnh đặt trụ sở. Sở Y tế có trách nhiệm kiểm tra, xử lý và yêu cầu cơ sở hoàn trả khoản thu sai cho bạn theo đúng tinh thần của Công văn 5766/BYT-BH.

Câu hỏi: Công văn 5766/BYT-BH có áp dụng cho bệnh viện tư nhân không?

Có. Công văn 5766/BYT-BH được gửi đến “các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc”, bao gồm cả bệnh viện công lập và tư nhân có ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT. Mọi cơ sở y tế tham gia khám chữa bệnh BHYT đều phải tuân thủ quy định về thanh toán chi phí theo đúng phạm vi quyền lợi của người bệnh, bất kể loại hình sở hữu.

Câu hỏi: Tôi có thể khám BHYT ngoài giờ hành chính và được thanh toán BHYT không?

Vấn đề khám ngoài giờ không nằm trong phạm vi điều chỉnh của Công văn 5766/BYT-BH. Quyền lợi BHYT khi khám ngoài giờ phụ thuộc vào quy định cụ thể của từng cơ sở y tế và quy định hiện hành của Luật BHYT, Nghị định 146/2018/NĐ-CP và Thông tư 32/2023/TT-BYT. Bạn nên liên hệ trực tiếp cơ sở y tế nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu để được hướng dẫn cụ thể về quy trình và mức h

Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?

Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.

⚖️

Tham vấn chuyên môn bởi: Luật Quang Huy

Bài viết này được kiểm duyệt và hiệu đính chuyên môn bởi đội ngũ Luật sư của Luật Quang Huy. Chúng tôi cam kết cung cấp thông tin pháp lý chính xác, cập nhật và hữu ích nhất cho quý độc giả.

Scroll to Top