Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 150/QĐ-TTg ngày 11/02/2025 quy định chi tiết quy trình phối hợp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 11/02/2025, thay thế các văn bản trước đây và tạo ra một khung pháp lý thống nhất, khoa học cho công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn chi tiết quy trình 4 bước, các mốc thời gian quan trọng, trách nhiệm của từng cơ quan, và những lưu ý pháp lý cần thiết.
📋 Mục lục bài viết
- Quy trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng ADN gồm những bước nào?
- Bước 1: Lưu trữ, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ trước khi bàn giao đến đơn vị giám định ADN
- Bước 2: Giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ, mẫu thân nhân liệt sĩ
- Bước 3: Thực hiện so sánh, đối khớp
- Bước 4: Thông báo kết quả, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ
- Lời khuyên từ luật sư dành cho thân nhân liệt sĩ và các cơ quan chức năng
- Những điểm mới đáng chú ý tại Quyết định 150/QĐ-TTg
- Câu hỏi thường gặp
- Câu hỏi: Quy trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng ADN có mất phí không?
- Câu hỏi: Thời gian tối đa để hoàn thành toàn bộ quy trình xác định danh tính là bao lâu?
- Câu hỏi: Ai có quyền yêu cầu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN?
Quy trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng ADN gồm những bước nào?
Theo Quyết định số 150/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành, quy trình phối hợp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN được chia thành 4 bước chính, cụ thể như sau:
Bước 1: Lưu trữ, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ trước khi bàn giao đến đơn vị giám định ADN
Trách nhiệm chính: Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cấp tỉnh (Ban Chỉ đạo cấp tỉnh).
Sau khi tổ chức lấy mẫu, Ban Chỉ đạo cấp tỉnh giao cơ quan chuyên môn được chỉ định chịu trách nhiệm quản lý và thực hiện lưu trữ mẫu tạm thời tại địa phương. Việc lưu trữ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật chuyên môn do Bộ Quốc phòng (Cục Quân y) hướng dẫn, đặc biệt là điều kiện nhiệt độ và vệ sinh dịch tễ để tránh làm phân hủy hoặc nhiễm tạp ADN trong mẫu.
Mốc thời gian quan trọng: Trường hợp tiếp tục lưu trữ tạm thời tại địa phương, đơn vị chuyên môn được giao lưu trữ thực hiện theo hướng dẫn của Cục Quân y. Công tác bàn giao mẫu phải có Biên bản bàn giao và hồ sơ về mẫu hài cốt liệt sĩ kèm theo.
Biên bản bàn giao được lập thành 3 bản để gửi cho các đơn vị:
- Ban Chỉ đạo cấp tỉnh;
- Đơn vị giám định được phân công;
- Sở Nội vụ nơi quản lý mộ liệt sĩ (để phục vụ công tác ban hành quyết định xác định danh tính sau khi có kết quả giám định).
Bước 2: Giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ, mẫu thân nhân liệt sĩ
Đơn vị giám định mẫu hài cốt liệt sĩ có trách nhiệm tiếp nhận bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ từ đơn vị lưu trữ, bảo quản tại địa phương kèm theo đầy đủ hồ sơ, thông tin về hài cốt liệt sĩ; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ.
Đơn vị giám định mẫu thân nhân liệt sĩ lập kế hoạch, tổ chức thực hiện giám định ADN mẫu thân nhân liệt sĩ theo hướng dẫn của Bộ Công an.
Lưu ý quan trọng: Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc tách bạch trách nhiệm giữa đơn vị giám định mẫu hài cốt và đơn vị giám định mẫu thân nhân là cần thiết để đảm bảo tính khách quan, độc lập trong quá trình giám định, tránh sai sót và nhầm lẫn.
Bước 3: Thực hiện so sánh, đối khớp
Mốc thời gian:
- Trong thời gian 5 ngày kể từ ngày có kết quả giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ, đơn vị giám định mẫu hài cốt liệt sĩ gửi kết quả giám định kèm theo hồ sơ, thông tin về mẫu hài cốt liệt sĩ đến Bộ Công an (đơn vị quản lý cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ).
- Trong thời gian 5 ngày kể từ ngày có kết quả so sánh, đối khớp, đơn vị quản lý cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ gửi thông báo kết quả (bao gồm: Họ và tên, nơi thường trú, thông tin liệt sĩ, mối quan hệ với liệt sĩ) đến đơn vị giám định mẫu hài cốt liệt sĩ.
Đơn vị giám định mẫu hài cốt liệt sĩ có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị chức năng để kiểm tra, đối chiếu thông tin liên quan; kết luận mối quan hệ huyết thống và gửi văn bản đến Sở Nội vụ nơi quản lý mộ liệt sĩ.
Bước 4: Thông báo kết quả, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ
Trách nhiệm của Sở Nội vụ nơi quản lý mộ liệt sĩ:
Trong thời gian 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo kết quả giám định ADN do đơn vị giám định gửi đến, Sở Nội vụ nơi quản lý mộ liệt sĩ tiến hành:
- Kiểm tra, đối chiếu thông tin liên quan;
- Thực hiện thông báo kết quả giám định ADN đến Sở Nội vụ nơi quản lý hồ sơ gốc của liệt sĩ (trong trường hợp nơi quản lý mộ liệt sĩ và quản lý hồ sơ gốc của liệt sĩ khác nhau).
Trách nhiệm của Sở Nội vụ nơi quản lý hồ sơ gốc của liệt sĩ:
- Phối hợp Công an cấp tỉnh xác định đại diện thân nhân liệt sĩ hoặc người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ để xác minh thông tin;
- Trường hợp có kết luận về quan hệ huyết thống, Sở Nội vụ nơi quản lý hồ sơ gốc của liệt sĩ ban hành quyết định xác định danh tính mẫu hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin theo mẫu quy định tại pháp luật hiện hành về ưu đãi người có công với cách mạng.
Trách nhiệm của Sở Nội vụ nơi quản lý mộ liệt sĩ sau khi có quyết định xác định danh tính:
Trong thời gian 5 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận mẫu hài cốt liệt sĩ (nếu còn) kèm theo biên bản bàn giao của đơn vị giám định, Sở Nội vụ nơi quản lý mộ liệt sĩ có trách nhiệm:
- Tiến hành hoàn trả phần mẫu thừa, cốt mẫu đã giám định vào đúng vị trí mộ đã lấy;
- Thực hiện khắc lại thông tin trên bia mộ liệt sĩ theo danh tính mới được xác định;
- Cấp giấy báo tin mộ liệt sĩ gửi tới thân nhân liệt sĩ hoặc người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo mẫu quy định của pháp luật hiện hành về ưu đãi người có công với cách mạng;
- Tiến hành cập nhật ngay thông tin vào cơ sở dữ liệu về liệt sĩ.
Chuyên gia pháp lý đánh giá: “Quyết định 150/QĐ-TTg đã tạo ra một cơ chế phối hợp chặt chẽ, rõ ràng giữa các cơ quan từ Trung ương đến địa phương. Việc quy định cụ thể các mốc thời gian 5 ngày làm việc giúp đẩy nhanh quá trình xác định danh tính, giảm thiểu thời gian chờ đợi cho thân nhân các liệt sĩ.”
