Doanh nghiệp cần biết: 3 chính sách mới tháng 6/2026 về thuế GTGT, Halal và lao động nước ngoài

Tháng 6/2026, nhiều quy định pháp luật mới tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp chính thức có hiệu lực. Trong đó, đáng chú ý nhất là các chính sách về kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với khoản mua trả chậm, trả góp, quy định mới về quản lý chất lượng và chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal, cùng với những điều chỉnh quan trọng về hợp đồng lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Dưới đây là nội dung chi tiết của từng chính sách mà chúng tôi tổng hợp để quý khách hàng và bạn đọc nắm bắt kịp thời, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

1. Hướng dẫn mới về kê khai khoản mua trả chậm, trả góp trên 5 triệu đồng để khấu trừ thuế GTGT

Đây là nội dung quan trọng được quy định tại Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP về thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 20/06/2026.

Theo Điều 4 Nghị định 144/2026/NĐ-CP, quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt trong trường hợp mua trả chậm, trả góp tại điểm g khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP được bổ sung như sau:

• Điều kiện khấu trừ: Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Trường hợp chưa đến hạn thanh toán: Nếu chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vì chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, doanh nghiệp vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Nếu đến hạn mà không thanh toán: Đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, nếu doanh nghiệp không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán.
• Thanh toán sau thời điểm điều chỉnh: Sau khi đã điều chỉnh giảm, nếu doanh nghiệp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì được kê khai, khấu trừ lại số thuế GTGT đầu vào vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán.

Tình huống thực tế: Công ty A ký hợp đồng mua máy móc trị giá 100 triệu đồng theo phương thức trả chậm trong 12 tháng. Hợp đồng được ký vào tháng 6/2026, hóa đơn GTGT được xuất ngay. Theo quy định mới, Công ty A được khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào ngay trong kỳ tính thuế tháng 6/2026, dù chưa thanh toán bất kỳ khoản nào. Tuy nhiên, nếu đến tháng 6/2027 (thời điểm đáo hạn) mà Công ty A vẫn chưa chuyển khoản thanh toán, công ty phải kê khai điều chỉnh giảm số thuế đã khấu trừ. Khi thanh toán xong, công ty được khấu trừ lại số thuế này.

Ngoài ra, Nghị định 144 còn bổ sung một số sản phẩm bảo hiểm không chịu thuế GTGT và thay đổi phụ lục về sản phẩm tài nguyên, khoáng sản xuất khẩu không chịu thuế GTGT.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại LuatVietnam: Quy định mới này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong quản lý dòng tiền và kế toán, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ hợp đồng và thời hạn thanh toán để tránh bị điều chỉnh giảm thuế không đáng có.

2. Chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal: Cơ hội mới cho doanh nghiệp xuất khẩu

Chính phủ đã ban hành Nghị định 127/2026/NĐ-CP quy định về quản lý chất lượng và chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal, có hiệu lực từ ngày 01/06/2026.

Theo đó, yêu cầu Halal được định nghĩa là tập hợp các quy tắc, điều kiện về thành phần, nguyên liệu, quá trình sản xuất, chế biến, bao gói, ghi nhãn, bảo quản và vận chuyển được quy định cụ thể trong các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn quốc gia của các nước Hồi giáo.

Về việc áp dụng tiêu chuẩn, Nghị định phân biệt rõ hai trường hợp:

• Sản phẩm xuất khẩu: Cơ sở sản xuất áp dụng tiêu chuẩn theo yêu cầu, thỏa thuận hoặc hợp đồng với tổ chức, cá nhân nhập khẩu.
• Sản phẩm tiêu thụ trong nước hoặc nhập khẩu: Áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên, hoặc tiêu chuẩn quốc tế/khu vực/quốc gia Hồi giáo.

Đáng chú ý: Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh được khuyến khích xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở đối với sản phẩm, dịch vụ Halal của mình nếu chưa có tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế, khu vực tương ứng. Tiêu chuẩn cơ sở phải phù hợp với nguyên tắc và yêu cầu chung của các tiêu chuẩn Halal quốc tế, khu vực được thừa nhận rộng rãi.

Quá trình xây dựng, sửa đổi tiêu chuẩn quốc gia về Halal phải có sự tham gia của đại diện Bộ Dân tộc và Tôn giáo và chuyên gia là người Hồi giáo có chuyên môn về các yêu cầu Halal.

3. Quy định mới về hợp đồng lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài

Thông tư 09/2026/TT-BNV sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 21/2021/TT-BLĐTBXH quy định chi tiết một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực từ ngày 30/06/2026.

Thông tư này điều chỉnh ba nội dung chính:

3.1. Nội dung chi tiết của hợp đồng cung ứng lao động

Thông tư sửa đổi nội dung chi tiết của hợp đồng cung ứng lao động theo thị trường, ngành, nghề, công việc. Các thị trường được quy định bao gồm: Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Tây Á, Trung Á, Châu Phi, Châu Âu, Châu Đại Dương, Châu Mỹ, Trung Quốc, Ma Cao (Trung Quốc), Đông Nam Á và lao động trên biển quốc tế. Mỗi thị trường có phụ lục riêng quy định chi tiết các ngành, nghề, công việc.

3.2. Tài liệu chứng minh việc đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài

Tài liệu chứng minh phải phù hợp với pháp luật của nước tiếp nhận lao động. Đối với các thị trường như Malaysia, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, tài liệu bao gồm: giấy phép kinh doanh, văn bản của cơ quan có thẩm quyền nước tiếp nhận, và các thỏa thuận hợp tác.

3.3. Mức trần giá dịch vụ theo hợp đồng môi giới

Mức trần giá dịch vụ theo hợp đồng môi giới được quy định cụ thể:

• Không vượt quá 0,5 tháng tiền lương theo hợp đồng của người lao động cho mỗi 12 tháng làm việc.
• Đối với hợp đồng lao động có thời hạn từ 36 tháng trở lên, mức trần không quá 1,5 tháng tiền lương.
• Mức trần cụ thể cho từng thị trường, ngành, nghề, công việc được quy định tại Phụ lục X của Thông tư.

Tình huống thực tế: Một lao động Việt Nam ký hợp đồng 36 tháng làm việc tại Nhật Bản với mức lương 20 triệu đồng/tháng. Theo quy định mới, doanh nghiệp môi giới chỉ được thu tối đa 1,5 tháng lương = 30 triệu đồng cho toàn bộ thời gian hợp đồng, thay vì có thể thu cao hơn như trước đây.

Lời khuyên từ luật sư dành cho doanh nghiệp

Trước những thay đổi chính sách trong tháng 6/2026, chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp cần lưu ý:

1. Rà soát hợp đồng mua hàng trả chậm, trả góp: Đảm bảo hợp đồng được lập bằng văn bản và có điều khoản về thời hạn thanh toán rõ ràng. Theo dõi sát sao thời điểm đáo hạn để thực hiện thanh toán qua ngân hàng kịp thời, tránh phải điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào.
2. Đối với doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sản phẩm Halal: Nghiên cứu và áp dụng tiêu chuẩn Halal phù hợp với thị trường mục tiêu. Nếu sản phẩm chưa có tiêu chuẩn quốc tế tương ứng, hãy chủ động xây dựng tiêu chuẩn cơ sở để tận dụng cơ hội thị trường.
3. Cập nhật hợp đồng môi giới lao động: Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài, cần điều chỉnh hợp đồng để đảm bảo mức phí dịch vụ không vượt quá mức trần quy định tại Thông tư 09/2026/TT-BNV.