Tổng rà soát văn bản pháp luật 2025: Doanh nghiệp và người dân cần biết gì?

Việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đang được Chính phủ triển khai với quyết tâm cao độ nhằm loại bỏ những quy định chồng chéo, mâu thuẫn, lạc hậu, tạo môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Là luật sư tư vấn trực tiếp cho khách hàng trong nhiều lĩnh vực, chúng tôi nhận thấy đây là một sự kiện pháp lý trọng tâm, có tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh và đời sống hàng ngày của mỗi người. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những nội dung quan trọng từ cuộc họp mới nhất của Ban Chỉ đạo tổng rà soát, giúp quý khách nắm bắt cơ hội và chuẩn bị tốt nhất.

Cuộc tổng rà soát văn bản pháp luật đang ở giai đoạn nào?

Theo báo cáo của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng tại cuộc họp, tính đến ngày 26/5/2025, các cơ quan trung ương và địa phương cơ bản đã vào cuộc. Các hoạt động chính bao gồm:

• Tổ chức tập huấn nghiệp vụ rà soát cho cán bộ làm công tác pháp chế.
• Thành lập các tổ, nhóm đầu mối tại các đơn vị trực thuộc để thường xuyên trao đổi, xử lý vướng mắc.
• Ban hành văn bản triển khai kịp thời các chỉ đạo của Ban Chỉ đạo.
• Rà soát, lập danh mục các VBQPPL thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát.
• Một số đơn vị đã có kết quả dự thảo và đang nhập dữ liệu vào hệ thống báo cáo.

Nhận định của chuyên gia pháp lý: Đây là tiến độ khả quan, cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc “thanh lọc” hệ thống pháp luật, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Vai trò của AI trong rà soát văn bản pháp luật: Công cụ hỗ trợ hay người thay thế?

Một điểm đáng chú ý tại cuộc họp là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác rà soát. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục hướng dẫn, kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc khi sử dụng AI.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Tôi nhấn mạnh rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế con người; các bộ, ngành chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ rà soát và đặc biệt quan tâm đến vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu, có kiểm chứng của chuyên gia pháp lý.”

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp có thể kỳ vọng gì?

Với một doanh nghiệp đang gặp khó khăn vì quy định về thuế hoặc thủ tục hành chính mâu thuẫn, việc AI và chuyên gia pháp lý cùng làm việc sẽ giúp xác định chính xác văn bản nào cần sửa đổi, văn bản nào cần bãi bỏ. Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Làm sao để người dân và doanh nghiệp đóng góp ý kiến cho cuộc tổng rà soát?

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, các cơ quan chức năng sẽ đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến, bao gồm:

• Lấy ý kiến phản biện của người dân, doanh nghiệp, đối tượng chịu sự tác động trực tiếp.
• Lấy ý kiến của cán bộ, công chức về kết quả rà soát.
• Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, VCCI khẩn trương tổng hợp các kiến nghị về chính sách, vướng mắc phát sinh qua thực tiễn.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý từ VCCI: Việc huy động ý kiến từ doanh nghiệp là vô cùng quan trọng, vì họ là người trực tiếp chịu tác động của các quy định pháp luật. Những vướng mắc thực tiễn sẽ là cơ sở để sửa đổi chính sách hiệu quả.

Ai sẽ là người thẩm định kết quả rà soát?

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả rà soát công khai, minh bạch. Đặc biệt, chất lượng chuyên gia thẩm định được đặt lên hàng đầu, ưu tiên:

• Chuyên gia thực tiễn từ các doanh nghiệp, tập đoàn lớn (là đối tượng chịu tác động trực tiếp).
• Đội ngũ pháp chế từ VCCI và các hiệp hội ngành nghề.
• Chuyên gia từ một số bộ, ngành có liên quan.

Những bộ, ngành nào cần đẩy mạnh tiến độ?

Dù đa số các cơ quan đã vào cuộc tích cực, Phó Thủ tướng cũng phê bình một số bộ, ngành, địa phương còn chậm, chưa đặt đúng tầm quan trọng của nhiệm vụ tổng rà soát. Ông yêu cầu các đơn vị này ưu tiên nguồn lực, bám sát tiến độ theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Kinh phí cho cuộc tổng rà soát được xử lý thế nào?

Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về dự toán kinh phí. Cụ thể, sau khi có văn bản hướng dẫn, Bộ Tài chính sẽ khẩn trương giao bổ sung dự toán ngân sách để bảo đảm công tác rà soát được thực hiện thông suốt.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những thông tin mới nhất, chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng:

1. Chủ động theo dõi thông tin về cuộc tổng rà soát trên các kênh chính thức của Bộ Tư pháp, VCCI và các hiệp hội ngành nghề.
2. Ghi nhận và tổng hợp những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật tại doanh nghiệp hoặc gia đình mình.
3. Tham gia đóng góp ý kiến khi các cơ quan chức năng tổ chức lấy ý kiến. Đây là cơ hội để tiếng nói của bạn được lắng nghe, tác động trực tiếp đến việc sửa đổi luật.
4. Liên hệ luật sư để được hỗ trợ phân tích, đánh giá và soạn thảo văn bản góp ý một cách chuyên nghiệp, có căn cứ pháp lý.