Nếu cần được hỗ trợ về thuế thu nhập cá nhân vui lòng gọi Tổng đài 1900.6795 để được tư vấn miễn phí. Ngoài ra, nếu có nhu cầu sử dụng dịch vụ kế toán - thuế, bạn vui lòng liên hệ hotline 09.678910.86. Trân trọng.
Từ ngày 01/7/2026, Thông tư 87/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định cũ về hồ sơ xác định người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân. Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ để đăng ký người phụ thuộc, đừng bỏ lỡ những thay đổi quan trọng dưới đây.
📋 Mục lục bài viết
- 1. Người phụ thuộc được xác định thế nào theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP?
- 2. Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc từ 01/7/2026 gồm những gì?
- 3. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra hồ sơ như thế nào?
- 4. Trách nhiệm của người nộp thuế khi đăng ký người phụ thuộc
- Tình huống thực tế
- 5. So sánh với quy định cũ (Thông tư 111/2013/TT-BTC)
- Lời khuyên từ luật sư
- Câu hỏi thường gặp
- Câu hỏi: Tôi có cần phải nộp hồ sơ giấy cho cơ quan thuế không?
- Câu hỏi: Con tôi đang học đại học, thu nhập từ làm thêm 5 triệu đồng/tháng, có được tính là người phụ thuộc không?
- Câu hỏi: Tôi có thể đăng ký người phụ thuộc là cha mẹ già không có lương hưu không?
1. Người phụ thuộc được xác định thế nào theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP?
Theo khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng bao gồm các đối tượng sau:
- Con dưới 18 tuổi, gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ hoặc chồng.
- Con từ đủ 18 tuổi trở lên nếu thuộc một trong các trường hợp: mất năng lực hành vi dân sự, là người khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.
- Con đang theo học tại đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, cơ sở dạy nghề hoặc đang học phổ thông (kể cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 sau khi học xong lớp 12), với điều kiện không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.
- Vợ hoặc chồng của người nộp thuế; cha mẹ của người nộp thuế hoặc của vợ/chồng, bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi.
- Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, như: anh, chị, em ruột; ông bà nội, ông bà ngoại; cô, dì, cậu, chú, bác ruột; cháu ruột và những người khác theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, từ 01/7/2026, mức thu nhập tối đa để được tính giảm trừ gia cảnh là không quá 03 triệu đồng/tháng (thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn).
Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc nâng ngưỡng thu nhập từ 1 triệu đồng/tháng (theo quy định cũ) lên 3 triệu đồng/tháng giúp mở rộng diện đối tượng được hưởng giảm trừ gia cảnh, phù hợp với mặt bằng thu nhập hiện tại.
2. Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc từ 01/7/2026 gồm những gì?
Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định chi tiết hồ sơ xác định người phụ thuộc tương ứng với từng nhóm đối tượng thay vì quy định chung như trước đây. Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết:
| Người phụ thuộc | Hồ sơ chứng minh |
|---|---|
| Con đẻ | Bản chụp Giấy khai sinh của con hoặc bản chụp Quyết định việc nhận cha, mẹ, con hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha, mẹ với con; bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp). |
| Con nuôi | Bản chụp Giấy khai sinh; bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp); bản chụp Quyết định công nhận/Giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi. |
| Con riêng của vợ hoặc chồng | Bản chụp Giấy khai sinh; bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp); bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn của người nộp thuế hoặc giấy tờ khác chứng minh mối quan hệ với con riêng. |
| Con từ đủ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự hoặc là người khuyết tật | Hồ sơ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con tương ứng; đồng thời có thêm bản chụp Giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự hoặc Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định. |
| Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc học phổ thông | Hồ sơ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con tương ứng; đồng thời có thêm bản chụp thẻ sinh viên hoặc bản xác nhận của nhà trường hoặc giấy tờ khác chứng minh đang học tập. |
| Vợ hoặc chồng | Bản chụp thẻ Căn cước và bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp để chứng minh quan hệ vợ chồng. |
| Cha mẹ của người nộp thuế | Tùy từng trường hợp (cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế), hồ sơ gồm bản chụp thẻ Căn cước và các giấy tờ chứng minh quan hệ như Giấy khai sinh, Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi, Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác theo quy định. |
| Cá nhân khác không nơi nương tựa | Bản chụp thẻ Căn cước; bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng; giấy tờ chứng minh mối quan hệ và giấy tờ chứng minh nghĩa vụ nuôi dưỡng (nếu có). |
| Người phụ thuộc không có khả năng lao động | Ngoài hồ sơ chứng minh mối quan hệ tương ứng với từng đối tượng, phải có thêm giấy tờ chứng minh người phụ thuộc có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. |
3. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra hồ sơ như thế nào?
Một điểm mới rất quan trọng tại khoản 7 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC: Cơ quan thuế sẽ ưu tiên khai thác thông tin từ các nguồn dữ liệu điện tử như Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh, Cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được kết nối, chia sẻ để xác định người phụ thuộc.
Chỉ khi không thể khai thác được các thông tin này, người nộp thuế mới phải bổ sung các giấy tờ chứng minh theo quy định. Điều này giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính cho người dân.
4. Trách nhiệm của người nộp thuế khi đăng ký người phụ thuộc
Khoản 6 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định rõ: Người nộp thuế thực hiện việc đăng ký hoặc thay đổi người phụ thuộc theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc đăng ký, thay đổi người phụ thuộc cũng như việc kê khai thu nhập của người phụ thuộc.
Tình huống thực tế
Anh Minh (Hà Nội) có con đang học đại học tại TP. Hồ Chí Minh. Theo quy định mới, anh Minh cần chuẩn bị: bản chụp Giấy khai sinh của con, bản chụp thẻ Căn cước của con và bản xác nhận của nhà trường (hoặc thẻ sinh viên). Nếu cơ quan thuế đã có dữ liệu về việc con anh Minh đang học đại học qua Cổng dịch vụ công quốc gia, anh sẽ không phải nộp giấy tờ này.
5. So sánh với quy định cũ (Thông tư 111/2013/TT-BTC)
So với Thông tư 111/2013/TT-BTC, quy định mới tại Thông tư 87/2026/TT-BTC có những điểm khác biệt chính:
- Hệ thống hóa hồ sơ theo từng nhóm người phụ thuộc thay vì quy định chung, giúp người nộp thuế dễ dàng tra cứu và áp dụng.
- Cập nhật loại giấy tờ: sử dụng thẻ Căn cước thay vì chứng minh nhân dân.
- Bổ sung cơ chế khai thác dữ liệu điện tử từ các cơ sở dữ liệu quốc gia để giảm việc phải nộp hồ sơ giấy.
Lời khuyên từ luật sư
- Kiểm tra kỹ đối tượng: Xác định chính xác người phụ thuộc của bạn thuộc nhóm nào để chuẩn bị hồ sơ đúng quy định.
- Ưu tiên dữ liệu điện tử: Đăng ký tài khoản trên Cổng Dịch vụ công quốc gia để cơ quan thuế có thể khai thác thông tin, giảm bớt thủ tục giấy tờ.
- Lưu trữ bản chụp: Dù không phải nộp bản chính, bạn vẫn cần lưu giữ bản chụp các giấy tờ để đối chiếu khi cần.
- Kê khai trung thực: Tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin kê khai, tránh bị xử phạt hành chính.
- Theo dõi thay đổi: Các quy định về thuế thu nhập cá nhân có thể tiếp tục được sửa đổi, hãy cập nhật thường xuyên.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi: Tôi có cần phải nộp hồ sơ giấy cho cơ quan thuế không?
Không nhất thiết. Theo khoản 7 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC, cơ quan thuế sẽ ưu tiên khai thác dữ liệu điện tử từ Cổng Dịch vụ công quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia. Chỉ khi không thể khai thác được, bạn mới phải bổ sung giấy tờ chứng minh.
Câu hỏi: Con tôi đang học đại học, thu nhập từ làm thêm 5 triệu đồng/tháng, có được tính là người phụ thuộc không?
Không. Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, người phụ thuộc được tính giảm trừ gia cảnh nếu không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không quá 03 triệu đồng/tháng. Với mức thu nhập 5 triệu đồng/tháng, con bạn không đủ điều kiện.
Câu hỏi: Tôi có thể đăng ký người phụ thuộc là cha mẹ già không có lương hưu không?
Có, nếu cha mẹ bạn thuộc đối tượng không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không quá 03 triệu đồng/tháng. Hồ sơ cần chuẩn bị gồm: bản chụp thẻ Căn cước của cha/mẹ, và giấy tờ chứng minh quan hệ như Giấy khai sinh của bạn (để thể hiện mối quan hệ cha/mẹ – con).
Trên đây là thông tin về hồ sơ chứng minh người phụ thuộc từ 01/7/2026 theo Thông tư 87/2026/TT-BTC. Nếu quý khách cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể của mình, vui lòng liên hệ 1900.6588 để được giải đáp qua tổng đài hoặc 090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (có phí).
Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?
Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.
