Hướng dẫn điểm mới Nghị định 255/2026/NĐ-CP: Quản lý thuế giao dịch liên kết từ 01/7/2026

Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, nhưng được áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026. Văn bản này thay thế và bổ sung nhiều quy định quan trọng so với Nghị định 132/2020/NĐ-CP trước đây. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết 4 điểm mới cốt lõi mà doanh nghiệp cần nắm rõ để tuân thủ đúng pháp luật và tránh rủi ro về thuế.

1. Định nghĩa chính thức về giao dịch liên kết có gì mới?

Theo khoản 18 Điều 4 Luật Quản lý thuế 2025, giao dịch liên kết là giao dịch phát sinh giữa các bên có quan hệ liên kết. Tuy nhiên, phải đến khoản 1 Điều 4 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, định nghĩa mới được cụ thể hóa một cách đầy đủ. Cụ thể:

Giao dịch liên kết bao gồm:

• Mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ;
• Vay, cho vay, dịch vụ tài chính, đảm bảo tài chính và các công cụ tài chính khác;
• Mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình;
• Thỏa thuận mua, bán, sử dụng chung nguồn lực như tài sản, vốn, lao động, chia sẻ chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết.

Đáng chú ý, theo điểm g khoản 2 Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, quan hệ liên kết được mở rộng thêm trường hợp doanh nghiệp có phát sinh các giao dịch mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với:

• Cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp;
• Cá nhân thuộc quan hệ gia đình: vợ, chồng; cha mẹ đẻ/nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ/chồng; con đẻ/nuôi/riêng, con dâu/rể; anh, chị, em cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha, anh/em rể, chị/em dâu; ông bà nội/ngoại; cháu nội/ngoại; cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột.

Theo luật sư tư vấn: Việc bổ sung quan hệ liên kết với cá nhân trong gia đình là điểm mới quan trọng, nhằm ngăn chặn các hành vi chuyển giá thông qua các giao dịch vay mượn giữa doanh nghiệp và người thân của người quản lý.

2. Ngưỡng doanh thu phải nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia thay đổi ra sao?

Theo quy định cũ tại điểm a khoản 5 Điều 18 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, công ty mẹ tối cao tại Việt Nam có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 18 nghìn tỷ đồng trở lên phải lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.

Từ 01/7/2026, theo khoản 1 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, mức doanh thu hợp nhất toàn cầu trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo tương đương từ 750 triệu Euro trở lên mới phải lập và nộp báo cáo này. Đây là mức ngưỡng phổ biến theo chuẩn mực OECD.

Ngoài ra, tiết b3 điểm b khoản 2 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP bổ sung trường hợp người nộp thuế chỉ phải nộp báo cáo khi doanh thu hợp nhất toàn cầu của tập đoàn thấp hơn ngưỡng quy định của quốc gia nơi công ty mẹ đặt trụ sở, do sự khác biệt về ngưỡng doanh thu, đồng tiền quy đổi hoặc nguyên tắc xác định doanh thu.

3. Hình thức nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia có gì mới?

Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định rõ hai hình thức nộp báo cáo:

• Nộp theo định dạng XML đã được mã hóa;
• Nộp qua Hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế.

Bên cạnh đó, khoản 6 Điều 19 quy định tỷ giá ngoại tệ để xác định ngưỡng doanh thu hợp nhất được xác định theo tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo của tháng 12 năm liền kề trước năm báo cáo, do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.

4. Ngưỡng doanh thu miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết tăng lên bao nhiêu?

Theo điểm c khoản 2 Điều 20 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, người nộp thuế được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình và có doanh thu dưới 500 tỷ đồng, với tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế TNDN trên doanh thu thuần như sau:

• Phân phối: Từ 5% trở lên;
• Sản xuất: Từ 10% trở lên;
• Gia công: Từ 15% trở lên.

So với quy định cũ tại điểm c khoản 2 Điều 19 Nghị định 132/2020/NĐ-CP (doanh thu dưới 200 tỷ đồng), mức mới đã tăng gấp 2,5 lần, giúp nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ giảm bớt gánh nặng hành chính.

Lưu ý: Nếu doanh nghiệp không theo dõi, hạch toán riêng được doanh thu và chi phí của từng lĩnh vực, sẽ áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần của lĩnh vực có tỷ suất cao nhất. Nếu không đáp ứng các tỷ suất nêu trên, doanh nghiệp vẫn phải lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.

Tình huống thực tế

Công ty TNHH ABC là doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, có doanh thu năm 2026 là 450 tỷ đồng. Trước đây, theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, công ty phải lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết vì doanh thu trên 200 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ 01/7/2026, với doanh thu dưới 500 tỷ đồng và tỷ suất lợi nhuận thuần đạt 12% (trên 10% yêu cầu cho lĩnh vực sản xuất), công ty được miễn lập hồ sơ này, tiết kiệm đáng kể chi phí tuân thủ.

Câu hỏi thường gặp

Lời khuyên từ luật sư

1. Rà soát hợp đồng vay mượn: Kiểm tra tất cả các giao dịch vay, mượn vốn với cá nhân có quan hệ gia đình để xác định xem có thuộc diện quan hệ liên kết mới hay không.
2. Cập nhật ngưỡng doanh thu: Nếu doanh nghiệp có doanh thu từ 200-500 tỷ đồng, hãy xem xét lại tỷ suất lợi nhuận để tận dụng quy định miễn lập hồ sơ mới.
3. Chuẩn bị nộp báo cáo điện tử: Đối với doanh nghiệp có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu Euro, cần chuẩn bị hệ thống để nộp báo cáo theo định dạng XML qua cổng thuế điện tử.
4. Tham vấn chuyên gia: Nghị định mới có nhiều thay đổi phức tạp, đặc biệt về tỷ giá quy đổi và ngưỡng doanh thu. Chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp nên tham vấn luật sư thuế để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.

Trên đây là những điểm mới quan trọng của Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết. Nếu quý khách cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ lập hồ sơ, vui lòng liên hệ 1900.6588 (tổng đài miễn phí) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí).