Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 còn hiệu lực không? Hướng dẫn chi tiết

Là một trong những sắc thuế quan trọng nhất trong hệ thống thuế Việt Nam, Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Một trong những thắc mắc phổ biến nhất hiện nay là Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 còn hiệu lực không? Bài viết này sẽ cung cấp câu trả lời chính xác và cập nhật nhất, cùng những phân tích chi tiết về các điểm mới quan trọng mà bạn cần nắm rõ.

Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 có còn hiệu lực thi hành không?

Trước hết, chúng tôi xin khẳng định: Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 vẫn còn hiệu lực thi hành. Luật này được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2024 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.

Tuy nhiên, kể từ khi có hiệu lực đến nay, Luật đã được điều chỉnh bởi các văn bản có giá trị pháp lý cao hơn hoặc ngang bằng. Căn cứ theo dữ liệu cập nhật trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và hệ thống văn bản pháp luật (thuvienphapluat.vn), Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung bởi 3 văn bản sau:

1. Luật số 09/2026/QH16

Đây là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế thu nhập đặc biệt. Luật này mang số hiệu 09/2026/QH16, được Quốc hội khóa XVI thông qua.

2. Luật số 90/2025/QH15

Luật số 90/2025/QH15 quy định việc sửa đổi, bổ sung một số điều của nhiều luật thuộc lĩnh vực kinh tế, bao gồm Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), Luật Hải quan, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

3. Nghị quyết 204/2025/QH15

Nghị quyết 204/2025/QH15 của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng là văn bản thứ ba có ảnh hưởng trực tiếp đến việc áp dụng Luật Thuế GTGT trong thực tiễn. Nghị quyết này được ban hành nhằm thực hiện chính sách kích cầu kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại LuatVietnam, việc Luật gốc còn hiệu lực nhưng liên tục được sửa đổi, bổ sung đặt ra yêu cầu cấp thiết cho doanh nghiệp phải cập nhật thường xuyên để tránh vi phạm về kê khai, nộp thuế và khấu trừ thuế GTGT.

Những điểm mới đáng chú ý nhất của Luật Thuế GTGT 2024 là gì?

Để giúp bạn và quý khách hàng nắm bắt kịp thời, chúng tôi phân tích chi tiết các điểm mới trọng yếu của Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 như sau:

1. Điều chỉnh đối tượng không chịu thuế GTGT

Luật mới đã loại một số hàng hóa, dịch vụ khỏi diện không chịu thuế, bao gồm: phân bón, máy móc chuyên dùng cho nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ và một số hoạt động chứng khoán. Ngược lại, Luật bổ sung hàng nhập khẩu để ủng hộ, tài trợ phòng chống thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh vào diện không chịu thuế.

2. Sửa đổi giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu

Theo quy định mới, giá tính thuế GTGT đối với hàng nhập khẩu được xác định bao gồm: trị giá tính thuế nhập khẩu, cộng thuế nhập khẩu, các khoản thuế nhập khẩu bổ sung (nếu có), thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường (nếu có). Điểm mới là quy định đã bổ sung rõ ràng các khoản thuế nhập khẩu bổ sung vào giá tính thuế, giúp doanh nghiệp dễ dàng xác định hơn.

3. Quy định cụ thể cách khai bổ sung thuế GTGT đầu vào bị sai, sót

Về khai bổ sung, Luật phân chia rõ hai trường hợp:

• Trường hợp 1: Khai bổ sung làm tăng thuế phải nộp hoặc giảm thuế được hoàn thì khai vào kỳ phát sinh và thực hiện nghĩa vụ tài chính tương ứng.
• Trường hợp 2: Khai bổ sung làm giảm thuế phải nộp hoặc chỉ thay đổi số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau thì khai vào kỳ phát hiện sai sót.

4. Bổ sung đối tượng áp dụng thuế suất 0%

Luật bổ sung và làm rõ các trường hợp được hưởng thuế suất 0% như: vận tải quốc tế; công trình xây dựng, lắp đặt ở nước ngoài hoặc khu phi thuế quan; hàng bán tại khu vực cách ly, cửa hàng miễn thuế và một số dịch vụ xuất khẩu.

5. Chuyển một số hàng hóa từ không chịu thuế sang thuế suất 5%

Phân bón và tàu khai thác thủy sản tại vùng biển được chuyển từ nhóm không chịu thuế GTGT sang áp dụng thuế suất 5%. Việc chuyển sang diện chịu thuế sẽ làm thay đổi cơ chế khấu trừ thuế GTGT đầu vào của doanh nghiệp liên quan, do đó cần được đặc biệt lưu ý.

6. Chuyển một số hàng hóa, dịch vụ từ thuế suất 5% lên 10%

Một số nhóm hàng hóa, dịch vụ được điều chỉnh tăng từ mức 5% lên mức 10%, bao gồm: lâm sản chưa qua chế biến; đường và phụ phẩm sản xuất đường; thiết bị, dụng cụ chuyên dùng cho giảng dạy, nghiên cứu; một số hoạt động văn hóa, thể thao, nghệ thuật và điện ảnh.

7. Thay đổi điều kiện về chứng từ thanh toán khi khấu trừ thuế GTGT

Đây là một trong những thay đổi quan trọng nhất. Luật mới yêu cầu hàng hóa, dịch vụ mua vào phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, trừ các trường hợp đặc thù do Chính phủ quy định. Quy định trước đây có ngoại lệ đối với giao dịch dưới 20 triệu đồng, nhưng nay đã bị bãi bỏ.

Mức phạt vi phạm: Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hành vi khấu trừ thuế GTGT đầu vào không đủ điều kiện có thể bị xử phạt từ 15% – 25% số thuế khai thiếu, tùy mức độ nghiêm trọng.

8. Bổ sung chứng từ phục vụ khấu trừ thuế đối với hàng xuất khẩu

Đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, Luật bổ sung các chứng từ liên quan như phiếu đóng gói, vận đơn, chứng từ bảo hiểm hàng hóa (nếu có) vào hệ thống chứng từ phục vụ việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào, trừ trường hợp đặc thù.

9. Bổ sung trường hợp được hoàn thuế GTGT

Cơ sở kinh doanh chỉ sản xuất hàng hóa, cung ứng dịch vụ chịu thuế suất 5%, nếu sau 12 tháng hoặc 4 quý có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên, được hoàn thuế theo quy định.

10. Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ, cá nhân kinh doanh

Ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT của hộ, cá nhân kinh doanh được nâng từ 100 triệu đồng lên 200 triệu đồng/năm, áp dụng từ ngày 01/01/2026. Đây là một thay đổi mang lại lợi ích thiết thực cho các hộ kinh doanh nhỏ.

Các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT mới nhất

Để thực thi Luật Thuế GTGT 2024 một cách hiệu quả, Chính phủ và các Bộ ngành đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn. Danh sách các văn bản quan trọng nhất được tổng hợp dưới đây:

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp sản xuất phân bón bị ảnh hưởng như thế nào?

Để minh họa rõ hơn về tác động của Luật mới, chúng tôi đưa ra tình huống sau:

Công ty TNHH Nông nghiệp X chuyên sản xuất phân bón. Trước ngày 01/7/2025, phân bón thuộc diện không chịu thuế GTGT, do đó công ty không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào cho nguyên vật liệu mua vào (khoảng 2 tỷ đồng/năm). Số thuế này được hạch toán vào chi phí, làm tăng giá thành sản phẩm.

Từ ngày 01/7/2025, phân bón chuyển sang diện chịu thuế suất 5%. Công ty X phải kê khai, nộp thuế GTGT đầu ra nhưng đồng thời được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Điều này giúp giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành nhưng yêu cầu bộ phận kế toán phải cập nhật ngay quy trình hóa đơn, chứng từ cho phù hợp.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những phân tích nêu trên, chúng tôi đưa ra một số lời khuyên pháp lý dành cho doanh nghiệp như sau:

1. Rà soát ngay danh mục hàng hóa, dịch vụ: Kiểm tra xem sản phẩm/dịch vụ của doanh nghiệp có nằm trong nhóm bị thay đổi thuế suất hay không để điều chỉnh giá bán và kê khai đúng.
2. Chuẩn hóa chứng từ thanh toán: Tuyệt đối tuân thủ quy định thanh toán không dùng tiền mặt đối với mọi giao dịch mua vào, không loại trừ giao dịch dưới 20 triệu đồng để đảm bảo quyền khấu trừ thuế.
3. Cập nhật phần mềm kế toán: Điều chỉnh các tham số về thuế suất, mã ngành nghề trên phần mềm kế toán ngay khi có hiệu lực.
4. Đào tạo nhân viên kế toán: Tổ chức tập huấn nội bộ về các điểm mới để tránh sai sót trong quá trình kê khai, đặc biệt là với hàng xuất khẩu (bổ sung phiếu đóng gói, vận đơn…).
5. Theo dõi các văn bản hướng dẫn: Thường xuyên tra cứu và cập nhật các Nghị định, Thông tư mới nhất vì các văn bản này liên tục được sửa đổi, bổ sung.

Câu hỏi thường gặp