Bạn cần biết gì về mẫu 01/GTGT-ĐT hóa đơn điện tử giá trị gia tăng cho doanh nghiệp đặc thù?

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ của ngành thuế, việc áp dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT) không còn là lựa chọn mà đã trở thành nghĩa vụ bắt buộc đối với hầu hết các tổ chức, doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rõ về mẫu 01/GTGT-ĐT – loại hóa đơn điện tử giá trị gia tăng dành riêng cho một số tổ chức, doanh nghiệp đặc thù. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ mẫu hóa đơn này là gì, ai phải sử dụng và những lưu ý pháp lý quan trọng nhất.

Mẫu 01/GTGT-ĐT là gì? Căn cứ pháp lý nào quy định?

Theo quy định tại Thông tư 91/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành, mẫu 01/GTGT-ĐT được sử dụng thay thế cho các mẫu hóa đơn cũ dành cho một số lĩnh vực đặc thù. Đây là mẫu hóa đơn điện tử có cấu trúc đơn giản hơn so với mẫu thông thường, nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ các yếu tố pháp lý cần thiết.

Cụ thể, mẫu 01/GTGT-ĐT bao gồm các trường thông tin chính như: tên người bán, mã số thuế, địa chỉ, tên người mua, mã số thuế người mua, danh mục hàng hóa/dịch vụ, thành tiền chưa thuế, thuế suất GTGT, tiền thuế GTGT và tổng tiền thanh toán. Điểm đặc biệt là mẫu này không yêu cầu quá nhiều chi tiết phức tạp, phù hợp với đặc thù kinh doanh của các doanh nghiệp trong các lĩnh vực như điện lực, xăng dầu, bưu chính, viễn thông, tài chính ngân hàng, bảo hiểm, vận tải…

Ai là đối tượng phải sử dụng mẫu 01/GTGT-ĐT?

Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử (bao gồm mẫu 01/GTGT-ĐT) được phân loại như sau:

• Tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các trường hợp rủi ro cao về thuế theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính: sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
• Doanh nghiệp kinh doanh ở lĩnh vực đặc thù bao gồm: điện lực, xăng dầu, bưu chính, viễn thông, nước sạch, tài chính ngân hàng, chứng khoán, tài sản mã hóa, dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon, bảo hiểm, y tế, kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh siêu thị, thương mại, vận tải hàng không, đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy và tổ chức kinh tế đã hoặc sẽ thực hiện giao dịch với cơ quan thuế bằng phương tiện điện tử.
• Doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về hạ tầng CNTT: nếu có hệ thống phần mềm kế toán, phần mềm lập hóa đơn điện tử đáp ứng lập, tra cứu, lưu trữ dữ liệu hóa đơn điện tử và truyền dữ liệu đến cơ quan thuế, thì được sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế (trừ trường hợp rủi ro cao).
• Tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng (trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách…): sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu: phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Lưu ý quan trọng: Các doanh nghiệp thuộc nhóm đặc thù nêu trên có thể lựa chọn sử dụng mẫu 01/GTGT-ĐT thay vì mẫu hóa đơn thông thường, nhưng vẫn phải đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định về lập, gửi, lưu trữ hóa đơn điện tử theo Thông tư 91/2026/TT-BTC.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp vận tải có bắt buộc dùng mẫu 01/GTGT-ĐT?

Anh Minh, giám đốc một công ty vận tải đường bộ tại TP. Hồ Chí Minh, gọi đến tổng đài tư vấn của chúng tôi với thắc mắc: “Công ty tôi chuyên vận chuyển hàng hóa bằng xe tải, mỗi tháng phát hành hàng nghìn hóa đơn. Tôi nghe nói từ tháng 7/2026 có mẫu hóa đơn mới dành cho doanh nghiệp vận tải. Có đúng không? Tôi có bắt buộc phải chuyển sang dùng mẫu 01/GTGT-ĐT không?”

Trả lời: Đúng vậy, theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường bộ thuộc nhóm đối tượng đặc thù được phép sử dụng mẫu 01/GTGT-ĐT. Tuy nhiên, việc sử dụng mẫu này là quyền lợi chứ không phải nghĩa vụ bắt buộc. Công ty anh Minh có thể tiếp tục sử dụng mẫu hóa đơn thông thường nếu đã đáp ứng đủ điều kiện về hạ tầng công nghệ thông tin và phần mềm kế toán. Ngược lại, nếu muốn đơn giản hóa thủ tục, anh Minh có thể đăng ký sử dụng mẫu 01/GTGT-ĐT để giảm bớt các trường thông tin phải kê khai.

Điều quan trọng là dù sử dụng mẫu nào, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo việc lập hóa đơn điện tử đúng quy định, truyền dữ liệu đến cơ quan thuế kịp thời và lưu trữ an toàn.

Lời khuyên từ luật sư: 5 điều doanh nghiệp đặc thù cần lưu ý

1. Xác định đúng đối tượng của mình: Trước khi lựa chọn sử dụng mẫu 01/GTGT-ĐT, bạn cần kiểm tra xem ngành nghề kinh doanh của mình có nằm trong danh sách đặc thù tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP hay không. Sai sót trong việc xác định đối tượng có thể dẫn đến việc sử dụng sai mẫu hóa đơn và bị xử phạt hành chính.
2. Đảm bảo hạ tầng công nghệ đáp ứng yêu cầu: Dù sử dụng mẫu nào, doanh nghiệp cũng cần có hệ thống phần mềm kế toán, phần mềm lập hóa đơn điện tử đáp ứng các tiêu chuẩn về lập, tra cứu, lưu trữ và truyền dữ liệu. Nếu không, bạn sẽ buộc phải sử dụng hóa đơn có mã của cơ quan thuế.
3. Lưu ý thời hạn chuyển đổi: Thông tư 91/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Các doanh nghiệp đang sử dụng mẫu hóa đơn cũ cần chủ động cập nhật và chuyển đổi sang mẫu mới trước thời điểm này để tránh gián đoạn hoạt động kinh doanh.
4. Kiểm tra kỹ các trường thông tin trên hóa đơn: Mẫu 01/GTGT-ĐT tuy đơn giản nhưng vẫn yêu cầu đầy đủ các yếu tố: tên người bán, mã số thuế, địa chỉ, tên hàng hóa/dịch vụ, thành tiền, thuế suất, tiền thuế, tổng tiền thanh toán. Sai sót nhỏ cũng có thể bị cơ quan thuế yêu cầu điều chỉnh hoặc xử phạt.
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi thay đổi: Việc chuyển đổi giữa các mẫu hóa đơn có thể ảnh hưởng đến quy trình kế toán, kê khai thuế của doanh nghiệp. Hãy tham vấn luật sư hoặc chuyên gia thuế để đảm bảo quyết định của bạn là đúng đắn và tối ưu nhất.

Bên cạnh đó, bạn cũng cần lưu ý về 11 trường hợp bị ngừng, tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử từ ngày 01/7/2026 theo quy định mới. Đây là những trường hợp doanh nghiệp có thể bị cơ quan thuế tạm dừng quyền sử dụng hóa đơn nếu vi phạm các quy định về kê khai, nộp thuế, hoặc có dấu hiệu rủi ro cao.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại LuatVietnam: “Việc áp dụng mẫu 01/GTGT-ĐT là bước tiến quan trọng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế cho các doanh nghiệp đặc thù. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến các điều kiện về hạ tầng công nghệ và thời hạn chuyển đổi để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.”

Câu hỏi thường gặp

Trên đây là những thông tin chi tiết về mẫu 01/GTGT-ĐT: Hóa đơn điện tử giá trị gia tăng (dùng cho một số tổ chức, doanh nghiệp đặc thù) theo quy định tại Thông tư 91/2026/TT-BTC và Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý trong việc chuyển đổi, lập hóa đơn điện tử, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua tổng đài 1900.6588 để được giải đáp miễn phí, hoặc gọi 090 222 9061 để đặt lịch tư vấn trực tiếp với luật sư (dịch vụ có phí).