Doanh nghiệp cần biết: 5 thay đổi pháp lý có lợi từ 01/7/2026

Kính chào quý khách hàng,

Chúng tôi là luật sư tư vấn doanh nghiệp, và hôm nay xin gửi đến bạn những phân tích chi tiết về loạt chính sách mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Đây thực sự là những “tin vui” đáng kể, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm bắt kịp thời và tận dụng tối đa các lợi ích pháp lý này.

1. Cắt giảm 56 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện: Doanh nghiệp được hưởng lợi gì?

Theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP do Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, 56 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã chính thức bị cắt giảm. Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện áp dụng từ ngày 01/7/2026 chỉ còn 142 ngành, nghề.

Các ngành nghề bị cắt giảm thuộc một trong các nhóm sau:

• Không thật sự cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.
• Có thể quản lý thông qua tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề theo phương thức hậu kiểm.
• Có điều kiện đầu tư kinh doanh không rõ ràng, tính chất tương tự nhau hoặc đã được kiểm soát thông qua hoạt động quản lý khác.
• Từ khi được quy định cho đến nay vẫn chưa ban hành được điều kiện hoặc đã không còn quy định điều kiện đầu tư kinh doanh.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc cắt giảm này giúp giảm tải thủ tục hành chính, khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn.

2. Miễn lập báo cáo tài chính cho doanh nghiệp siêu nhỏ: Điều kiện cụ thể là gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 58/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ không bắt buộc phải lập báo cáo tài chính để nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp pháp luật khác có yêu cầu.

Tuy nhiên, cần lưu ý: Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo phương pháp tính thuế trên thu nhập tính thuế, doanh nghiệp vẫn phải lập báo cáo tài chính hàng năm trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.

Tình huống thực tế: Một cửa hàng tạp hóa nhỏ (doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm) nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu. Từ 01/7/2026, chủ cửa hàng không cần thuê kế toán lập báo cáo tài chính nộp cơ quan thuế, tiết kiệm chi phí và thời gian.

3. Hà Nội rút ngắn thời gian đăng ký doanh nghiệp chỉ còn 2 ngày: Áp dụng cho thủ tục nào?

Theo Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, các thủ tục đăng ký kinh doanh trên địa bàn được rút gọn, đơn giản hóa. Cụ thể, theo Điều 6, thời hạn giải quyết chỉ mất 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đối với các thủ tục sau:

• Đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân
• Đăng ký thành lập công ty TNHH một thành viên
• Đăng ký thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên
• Đăng ký thành lập công ty cổ phần
• Đăng ký thành lập công ty hợp danh
• Đăng ký doanh nghiệp trên cơ sở chia, tách, hợp nhất công ty
• Đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh và thông báo lập chi nhánh ở nước ngoài

Ngoài ra, các thủ tục như chấm dứt hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc giải thể doanh nghiệp có thời hạn giải quyết là 04 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.

4. 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển: Doanh nghiệp được hưởng ưu đãi gì?

Quyết định 23/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục 100 sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển, chính thức áp dụng từ ngày 01/7/2026.

Các công nghệ thuộc danh mục ưu tiên tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo đột phá về năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia, bao gồm:

• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• Dữ liệu lớn (Big Data)
• Điện toán đám mây
• Công nghệ bán dẫn
• Công nghệ sinh học
• Vật liệu mới, năng lượng mới
• Công nghệ môi trường và các công nghệ phục vụ chuyển đổi số

Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực này có thể được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng, hỗ trợ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực theo quy định của pháp luật. Đây cũng là căn cứ để cơ quan quản lý xem xét, lựa chọn các dự án trọng điểm cần ưu tiên thu hút đầu tư.

5. Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính về điều kiện kinh doanh: Những thay đổi chính?

Tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, Chính phủ quy định cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh từ 01/7/2026, bao gồm:

• Bỏ nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đối với công trình, phần công trình, hạng mục công trình, phương tiện giao thông đã được cơ quan Công an thẩm định thiết kế về PCCC trước đó.
• Bỏ nghiệm thu về PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cơ quan Công an cấp Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu.
• Đơn giản hóa thành phần hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế về PCCC đối với thiết kế kỹ thuật/thiết kế bản vẽ thi công công trình trong báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng.
• Bỏ thủ tục xem xét, đánh giá điều kiện hoạt động đối với doanh nghiệp tự huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động.
• Không cấp Giấy xác nhận khai báo sử dụng các máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện khai báo với Sở Nội vụ nơi sử dụng trước khi đưa vào sử dụng, nhưng không phải chờ cấp Giấy xác nhận.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp xây dựng muốn đưa cần cẩu vào sử dụng. Trước đây phải chờ Sở Nội vụ cấp Giấy xác nhận khai báo (có thể mất vài ngày đến vài tuần). Từ 01/7/2026, chỉ cần khai báo và có thể sử dụng ngay, tiết kiệm thời gian chờ đợi.

Lời khuyên từ luật sư

1. Rà soát ngành nghề kinh doanh: Kiểm tra ngay danh mục 142 ngành nghề có điều kiện mới để xem lĩnh vực của bạn có được cắt giảm hay không, từ đó điều chỉnh kế hoạch đầu tư.
2. Đánh giá lợi thế từ miễn báo cáo tài chính: Nếu là doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, bạn có thể tiết kiệm chi phí kế toán. Nhưng cần tham khảo ý kiến chuyên gia để đảm bảo tuân thủ các quy định khác (ví dụ: ngân hàng, đối tác có yêu cầu báo cáo tài chính không).
3. Tận dụng thời gian đăng ký tại Hà Nội: Nếu đang có kế hoạch thành lập doanh nghiệp tại Hà Nội, hãy chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu để tận dụng thời hạn 2 ngày làm việc.
4. Xem xét đầu tư công nghệ cao: Nếu doanh nghiệp của bạn hoạt động trong lĩnh vực AI, Big Data, bán dẫn,… hãy tìm hiểu ngay các ưu đãi thuế, đất đai, tín dụng để tối ưu hóa lợi ích.
5. Cập nhật thủ tục PCCC và an toàn lao động: Các thay đổi về nghiệm thu PCCC và khai báo máy móc sẽ giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí. Hãy cập nhật quy trình nội bộ ngay để tuân thủ đúng quy định mới.