Chồng hưởng chế độ thai sản 2026: Điều kiện, ngày nghỉ và mức tiền cụ thể

Khi vợ sinh con, không ít lao động nam băn khoăn: liệu mình có được nghỉ làm hưởng chế độ thai sản không? Được nghỉ bao nhiêu ngày và nhận được bao nhiêu tiền? Năm 2026, với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn, quyền lợi này đã được quy định rõ ràng hơn. Bài viết dưới đây, chúng tôi – với tư cách là luật sư tư vấn trực tiếp – sẽ giúp bạn hiểu chi tiết từ A đến Z về chế độ thai sản dành cho chồng trong năm 2026.

1. Điều kiện hưởng chế độ thai sản của chồng khi vợ sinh con năm 2026 là gì?

Điều kiện duy nhất: Bạn là lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc và có vợ sinh con (hoặc vợ mang thai hộ sinh con).

Theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), không yêu cầu bạn phải đóng BHXH trong một khoảng thời gian tối thiểu nào trước khi vợ sinh. Chỉ cần bạn đang tham gia BHXH bắt buộc tại thời điểm vợ sinh con là đủ điều kiện.

Tình huống thực tế: Anh Minh (Hà Nội) mới đi làm và tham gia BHXH được 2 tháng thì vợ sinh con. Nhiều người nói anh không đủ điều kiện. Tuy nhiên, theo Luật BHXH 2024, anh Minh vẫn được hưởng chế độ thai sản vì không có yêu cầu về thời gian đóng tối thiểu. Đây là điểm khác biệt so với chế độ thai sản dành cho lao động nữ.

2. Chồng được nghỉ bao nhiêu ngày khi vợ sinh con?

Số ngày nghỉ cụ thể phụ thuộc vào tình trạng sinh của vợ, được quy định tại khoản 2 Điều 53 Luật BHXH 2024 (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 2025, số 113/2025/QH15):

• 5 ngày làm việc: Vợ sinh thường, không phẫu thuật.
• 7 ngày làm việc: Vợ sinh con phải phẫu thuật (sinh mổ) hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi (sinh non).
• 10 ngày làm việc: Vợ sinh đôi hoặc sinh con thứ hai. Nếu sinh ba trở lên, cứ thêm mỗi con (từ con thứ ba) được nghỉ thêm 3 ngày làm việc.
• 14 ngày làm việc: Vợ sinh đôi phải phẫu thuật. Nếu sinh ba trở lên phải phẫu thuật, cứ thêm mỗi con (từ con thứ ba) được nghỉ thêm 3 ngày làm việc.

Ví dụ: Vợ anh Tuấn (TP. Hồ Chí Minh) sinh ba (sinh thường, không phẫu thuật). Anh Tuấn được nghỉ: 10 ngày (cho sinh ba) + (3 con – 2 con) x 3 ngày = 13 ngày làm việc.

Lưu ý: Ngày nghỉ được tính là ngày làm việc, không tính ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Bạn cần thỏa thuận với người sử dụng lao động để sắp xếp thời gian nghỉ phù hợp.

3. Mức hưởng tiền thai sản của chồng khi vợ sinh con là bao nhiêu?

Chồng được hưởng hai khoản tiền: trợ cấp thai sản trong thời gian nghỉ và trợ cấp một lần khi vợ sinh con.

3.1. Trợ cấp thai sản hàng ngày

Theo điểm g khoản 1 Điều 50, khoản 1 Điều 58 và khoản 2 Điều 59 Luật BHXH 2024, mức hưởng trợ cấp thai sản được tính như sau:

Công thức:
Tiền trợ cấp = (Mức bình quân tiền lương 6 tháng gần nhất / 24) x Số ngày nghỉ

Ví dụ cụ thể: Anh Hùng có mức lương bình quân 6 tháng gần nhất là 12 triệu đồng/tháng. Vợ anh sinh thường, anh được nghỉ 5 ngày. Tiền trợ cấp anh nhận được: (12.000.000 / 24) x 5 = 2.500.000 đồng.

Nếu vợ anh sinh mổ (nghỉ 7 ngày), tiền trợ cấp là: (12.000.000 / 24) x 7 = 3.500.000 đồng.

3.2. Trợ cấp một lần khi vợ sinh con

Điều kiện hưởng: Vợ không tham gia BHXH hoặc có tham gia nhưng không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản. Đồng thời, người chồng phải tham gia BHXH từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi vợ sinh con.

Mức hưởng là 02 lần mức tham chiếu. Hiện nay, mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức lương cơ sở hiện tại là 2,34 triệu đồng/tháng, do đó trợ cấp một lần là 4,68 triệu đồng/con.

Đáng chú ý: Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, kéo theo trợ cấp một lần tăng lên 5,06 triệu đồng/con.

4. Hồ sơ hưởng chế độ thai sản cho chồng năm 2026 gồm những gì?

Theo khoản 5 Điều 61 Luật BHXH 2024, hồ sơ cần chuẩn bị khá đơn giản:

• Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con.
• Trường hợp giấy chứng sinh không thể hiện thông tin về việc sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi, cần thêm bản chính hoặc bản sao văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thể hiện thông tin này.
• Trường hợp con chết sau khi sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh, hồ sơ là bản chính hoặc bản sao bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện của người mẹ có thể hiện thông tin về con chết.

Lưu ý quan trọng: Bạn nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động (phòng nhân sự) để họ hoàn thiện thủ tục gửi lên cơ quan BHXH. Thời hạn nộp hồ sơ trong vòng 45 ngày kể từ ngày bạn trở lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản.

Lời khuyên từ luật sư

1. Xác nhận ngay với doanh nghiệp: Ngay khi vợ có dấu hiệu sắp sinh, hãy thông báo với bộ phận nhân sự để họ nắm được và chuẩn bị thủ tục.
2. Giữ đầy đủ giấy tờ y tế: Đặc biệt là giấy chứng sinh, giấy ra viện của vợ, và nếu có phẫu thuật thì cần giấy xác nhận của bệnh viện.
3. Kiểm tra điều kiện hưởng trợ cấp một lần: Nếu vợ bạn không tham gia BHXH, hãy đảm bảo bạn đã đóng BHXH đủ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh để nhận thêm 4,68 – 5,06 triệu đồng.
4. Tính toán ngày nghỉ hợp lý: Ngày nghỉ thai sản là ngày làm việc, không bao gồm cuối tuần và ngày lễ. Bạn nên thỏa thuận với sếp để nghỉ liên tục hoặc linh hoạt theo nhu cầu.
5. Không bỏ sót quyền lợi: Nhiều lao động nam không biết mình có quyền hưởng chế độ này. Hãy chủ động tìm hiểu và yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đúng quy định.