Chế độ thai sản cho chồng khi vợ sinh con năm 2026: Quyền lợi và thủ tục

Khi vợ sinh con, nhiều lao động nam thường nghĩ rằng quyền lợi thai sản chỉ dành cho phụ nữ. Tuy nhiên, theo quy định mới nhất năm 2026, người chồng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc hoàn toàn có thể hưởng chế độ thai sản với các quyền lợi cụ thể. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm rõ điều kiện, thời gian nghỉ, mức hưởng và thủ tục cần thiết.

Điều kiện hưởng chế độ thai sản cho chồng năm 2026 là gì?

Theo điểm g khoản 1 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc được hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con hoặc vợ mang thai hộ sinh con. Điều đáng chú ý là không có yêu cầu về thời gian đóng BHXH tối thiểu trước thời điểm vợ sinh – đây là điểm khác biệt so với một số chế độ khác. Chỉ cần bạn đang đóng BHXH tại thời điểm vợ sinh là đủ điều kiện.

Bên cạnh đó, để hưởng trợ cấp một lần (sẽ đề cập chi tiết bên dưới), bạn cần đáp ứng điều kiện riêng về thời gian đóng BHXH: đã đóng từ đủ 06 tháng trong vòng 12 tháng trước khi vợ sinh, theo Điều 59 Luật BHXH 2024.

Thời gian nghỉ thai sản cho chồng được quy định thế nào?

Khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 2025, quy định cụ thể số ngày nghỉ làm việc cho lao động nam như sau:

• 05 ngày làm việc nếu vợ sinh thường;
• 07 ngày làm việc nếu vợ sinh con phải phẫu thuật (sinh mổ) hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi;
• 10 ngày làm việc nếu vợ sinh đôi; từ sinh ba trở lên, cứ thêm mỗi con được nghỉ thêm 03 ngày làm việc;
• 14 ngày làm việc nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật; từ sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì từ con thứ ba trở đi được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con.

Lưu ý: Số ngày nghỉ này được tính theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần.

Mức trợ cấp thai sản cho chồng năm 2026 là bao nhiêu?

Theo khoản 1 Điều 58 và khoản 2 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nam trong thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản được nhận trợ cấp tính theo công thức:

Công thức: Mức trợ cấp = (Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ ÷ 24) × Số ngày nghỉ được hưởng.

Ví dụ: Nếu mức bình quân tiền lương của bạn là 10 triệu đồng/tháng và bạn được nghỉ 5 ngày do vợ sinh thường, mức trợ cấp sẽ là: (10.000.000 ÷ 24) × 5 = 2.083.333 đồng.

Đáng chú ý, ngoài khoản trợ cấp trên, người chồng còn được hưởng trợ cấp một lần khi vợ sinh con nếu vợ không tham gia BHXH hoặc tham gia nhưng không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản. Điều kiện để hưởng khoản này là người chồng đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trong 12 tháng trước khi vợ sinh, theo Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Mức trợ cấp một lần này bằng 02 lần mức tham chiếu cho mỗi con. Do mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026 theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP, khoản trợ cấp này hiện là 5,06 triệu đồng/con.

Hồ sơ cần chuẩn bị để hưởng chế độ thai sản cho chồng

Theo khoản 5 Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hồ sơ hưởng chế độ thai sản gồm:

• Bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con.
• Trường hợp vợ sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi mà giấy chứng sinh không thể hiện nội dung này thì phải bổ sung giấy xác nhận của cơ sở khám, chữa bệnh.

Sau khi có đủ hồ sơ, bạn nộp cho doanh nghiệp (người sử dụng lao động) để được giải quyết chế độ. Thời gian giải quyết thường không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.

Tình huống thực tế: Anh Minh hưởng chế độ thai sản như thế nào?

Anh Minh là nhân viên văn phòng tại Hà Nội, tham gia BHXH bắt buộc từ tháng 01/2025. Tháng 08/2026, vợ anh sinh con thường tại bệnh viện Phụ sản Trung ương. Anh được nghỉ 5 ngày làm việc và nhận trợ cấp tính từ mức lương bình quân 6 tháng là 12 triệu đồng/tháng: (12.000.000 ÷ 24) × 5 = 2.500.000 đồng.

Vì vợ anh Minh không tham gia BHXH, anh còn được nhận thêm trợ cấp một lần 5,06 triệu đồng (theo mức lương cơ sở mới). Tổng cộng, anh Minh nhận được gần 7,56 triệu đồng từ chế độ thai sản.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo quyền lợi tối đa, chúng tôi khuyên bạn:

1. Kiểm tra tình trạng BHXH trước khi vợ sinh ít nhất 1-2 tháng để chắc chắn bạn đang tham gia BHXH bắt buộc.
2. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay sau khi con chào đời, bao gồm giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh.
3. Nếu vợ sinh mổ hoặc sinh non (dưới 32 tuần), hãy yêu cầu bệnh viện cấp giấy xác nhận ngay để bổ sung vào hồ sơ.
4. Nộp hồ sơ sớm cho bộ phận nhân sự của công ty để được giải quyết nhanh chóng.
5. Nếu vợ không tham gia BHXH, hãy chú ý điều kiện đóng đủ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh để hưởng trợ cấp một lần 5,06 triệu đồng.