Phụ cấp ưu đãi nghề mới nhất cho nghệ sĩ: Ai được hưởng, mức bao nhiêu từ 2026?

Bạn là nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công hay kỹ thuật viên sân khấu đang làm việc trong các đơn vị nghệ thuật biểu diễn công lập? Bạn có biết mình có thể được hưởng những khoản phụ cấp và bồi dưỡng đặc thù nào không? Chúng tôi sẽ giải đáp tất cả những thắc mắc đó trong bài viết này, dựa trên các quy định mới nhất của pháp luật.

Ai là đối tượng được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề?

Theo quy định tại Nghị định mới của Chính phủ, đối tượng được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề được chia thành ba nhóm chính:

1. Viên chức và người lao động hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp công lập nghệ thuật biểu diễn, được xếp lương viên chức và trực tiếp thực hiện hoạt động nghệ thuật biểu diễn.
2. Lực lượng Công an nhân dân: Sĩ quan, hạ sĩ quan, công nhân công an và người lao động hợp đồng hưởng lương từ ngân sách nhà nước tham gia hoạt động biểu diễn nghệ thuật.
3. Lực lượng Quân đội nhân dân: Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, chiến sĩ, viên chức quốc phòng và người lao động hợp đồng tham gia biểu diễn nghệ thuật.

Lưu ý quan trọng: Những người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động trực tiếp tham gia luyện tập, biểu diễn tại các đơn vị trên cũng thuộc đối tượng được hưởng chế độ bồi dưỡng luyện tập, bồi dưỡng biểu diễn, nhưng không thuộc diện hưởng phụ cấp ưu đãi nghề nếu không nằm trong nhóm đối tượng nêu trên.

Mức phụ cấp ưu đãi nghề từ ngày 01/7/2026 đến 30/6/2027 là bao nhiêu?

Trong giai đoạn từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027, các mức phụ cấp ưu đãi nghề được quy định như sau:

Mức 50%

• Chỉ huy âm nhạc các hình thức dàn nhạc và hợp xướng.
• Diễn viên tuồng, chèo, cải lương, xiếc, múa rối nước, thanh nhạc nhạc kịch (opera), múa cổ điển (ballet).
• Diễn viên biểu diễn nhạc cụ hơi thuộc bộ đồng, bộ gỗ trong dàn nhạc giao hưởng.

Mức 40%

• Diễn viên kịch dân ca, nhạc kịch (musical); diễn viên hát dân ca; diễn viên múa hát cung đình.
• Diễn viên biểu diễn các loại nhạc cụ trong nghệ thuật biểu diễn truyền thống, dân gian dân tộc.
• Diễn viên biểu diễn nhạc cụ thuộc bộ dây, bộ gõ, nhạc cụ bàn phím trong dàn nhạc giao hưởng.
• Diễn viên biểu diễn nhạc cụ hơi thuộc bộ đồng, bộ gỗ trong dàn nhạc nghi lễ thuộc lực lượng vũ trang.

Mức 30%

• Diễn viên kịch nói, kịch hình thể, kịch câm; diễn viên thể hiện ca khúc mới, hợp xướng.
• Diễn viên múa rối cạn; diễn viên múa dân gian dân tộc, múa đương đại, múa tạp kỹ.
• Diễn viên biểu diễn nhạc cụ thuộc bộ gõ trong dàn nhạc nghi lễ thuộc lực lượng vũ trang.

Mức 20%

• Diễn viên biểu diễn nhạc cụ điện tử và các phương tiện thể hiện âm thanh điện tử, âm thanh kỹ thuật số.
• Kỹ thuật viên âm thanh, ánh sáng, sân khấu, nhân viên hậu đài, hóa trang, phục trang, đạo cụ.

Đáng chú ý: Từ ngày 01/7/2027 cho đến khi có chế độ tiền lương mới, các mức phụ cấp này sẽ được điều chỉnh tăng lên, lần lượt là 60%, 50%, 40%, 30% và 20% tương ứng với từng nhóm đối tượng.

Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú được hưởng phụ cấp như thế nào?

Theo quy định, các nghệ sĩ được Nhà nước phong tặng danh hiệu sẽ hưởng mức phụ cấp ưu đãi nghề riêng:

• Nghệ sĩ Nhân dân (NSND): Hưởng mức 50% từ ngày 01/7/2026 đến 30/6/2027, và 60% từ ngày 01/7/2027.
• Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT): Hưởng mức 40% từ ngày 01/7/2026 đến 30/6/2027, và 50% từ ngày 01/7/2027.

Lưu ý: Nếu một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng được hưởng phụ cấp khác nhau, họ chỉ được hưởng mức phụ cấp cao nhất.

Chế độ bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn được tính thế nào?

Bồi dưỡng luyện tập (từ 01/7/2026 đến 30/6/2027)

• 7% mức lương cơ sở/buổi: NSND, chỉ huy âm nhạc, diễn viên chính, đơn ca, múa chính, nhạc công độc tấu.
• 5% mức lương cơ sở/buổi: NSƯT, diễn viên chính thứ, lĩnh xướng, kỹ thuật viên chính.
• 4% mức lương cơ sở/buổi: Diễn viên phụ, múa, hợp xướng viên, nhạc công, kỹ thuật viên.
• 3% mức lương cơ sở/buổi: Nhân viên hậu đài, hóa trang, phục trang, đạo cụ.

Bồi dưỡng biểu diễn (từ 01/7/2026 đến 30/6/2027)

• 18% mức lương cơ sở/buổi: Nhóm diễn viên chính, NSND, chỉ huy âm nhạc.
• 15% mức lương cơ sở/buổi: Nhóm diễn viên chính thứ, NSƯT.
• 10% mức lương cơ sở/buổi: Trưởng, phó đơn vị nghệ thuật, trưởng, phó đoàn biểu diễn, và nhóm diễn viên phụ.
• 7% mức lương cơ sở/buổi: Nhân viên hậu đài, hóa trang, phục trang, đạo cụ.

Từ ngày 01/7/2027, các mức này sẽ tăng lên đáng kể, cụ thể: luyện tập từ 5% đến 15% mức lương cơ sở, và biểu diễn từ 15% đến 30% mức lương cơ sở.

Phụ cấp và bồi dưỡng có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

Không. Theo quy định, phụ cấp ưu đãi nghề và chế độ bồi dưỡng luyện tập, biểu diễn không dùng để tính đóng, hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các chế độ bảo hiểm khác. Các khoản này được chi trả cùng kỳ lương hàng tháng (đối với phụ cấp) hoặc theo buổi (đối với bồi dưỡng).

Trường hợp nào không được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề?

Người lao động sẽ không được tính hưởng phụ cấp ưu đãi nghề trong các trường hợp sau:

• Đi công tác, làm việc, học tập ở nước ngoài hưởng 40% tiền lương.
• Đi công tác, học tập trong nước hoặc làm công việc khác không thuộc lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn liên tục từ 01 tháng trở lên.
• Thời gian nghỉ thai sản hoặc nghỉ việc hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội.
• Thời gian nghỉ việc riêng không hưởng lương liên tục từ 01 tháng trở lên.
• Thời gian bị đình chỉ công tác, tạm giữ, tạm giam.

Tình huống thực tế

Anh Minh là diễn viên xiếc tại một nhà hát công lập. Anh vừa được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Theo quy định, từ ngày 01/7/2026, anh sẽ được hưởng mức phụ cấp 40% (vì là NSƯT) thay vì mức 50% dành cho diễn viên xiếc thông thường. Tuy nhiên, do quy định chỉ được hưởng mức cao nhất, anh Minh sẽ được lựa chọn hưởng mức 50% (cao hơn).

Lời khuyên từ luật sư

1. Kiểm tra đối tượng: Hãy xác định chính xác bạn thuộc nhóm đối tượng nào trong Nghị định để biết mức phụ cấp và bồi dưỡng mình được hưởng.
2. Lưu giữ hồ sơ: Giữ lại các quyết định phân công, kế hoạch luyện tập, biểu diễn có chữ ký của người đứng đầu đơn vị để làm căn cứ thanh toán.
3. Đối chiếu bảng lương: Kiểm tra bảng lương hàng tháng để đảm bảo phụ cấp ưu đãi nghề được chi trả đầy đủ.
4. Hỏi kế toán: Nếu có thắc mắc về cách tính, hãy liên hệ ngay với bộ phận kế toán của đơn vị để được giải thích rõ ràng.
5. Khiếu nại kịp thời: Nếu phát hiện thiếu sót, hãy khiếu nại ngay lên người đứng đầu đơn vị hoặc cơ quan quản lý cấp trên.