Bạn cần biết gì về tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp khoa học và công nghệ từ 01/5/2026?

Bạn đang quan tâm đến việc trở thành giám định viên tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ? Hay đơn vị bạn đang có nhu cầu bổ nhiệm nhân sự cho vị trí này? Từ ngày 01/5/2026, các quy định về tiêu chuẩn bổ nhiệm sẽ chính thức có hiệu lực theo Thông tư số 18/2026/TT-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ những thay đổi này và cách chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng quy định.

Tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ từ 01/5/2026 là gì?

Cụ thể, các tiêu chuẩn này được quy định tại Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BKHCN, dựa trên nền tảng của khoản 1 Điều 10 Luật Giám định tư pháp năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020). Dưới đây là phân tích chi tiết từng tiêu chuẩn.

1. Về trình độ chuyên môn: “Có trình độ đại học trở lên”

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 10 Luật Giám định tư pháp, tiêu chuẩn này được hiểu là bạn phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên do cơ sở giáo dục của Việt Nam cấp, hoặc bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp nhưng đã được công nhận để sử dụng tại Việt Nam.

Điều kiện quan trọng: Bằng cấp phải phù hợp với chuyên ngành giám định mà bạn đề nghị bổ nhiệm. Các chuyên ngành này được liệt kê tại Điều 3 Thông tư 18/2026/TT-BKHCN, bao gồm các lĩnh vực như: công nghệ thông tin, hóa học, sinh học, vật lý, cơ khí, môi trường và các chuyên ngành khoa học kỹ thuật khác.

Ví dụ thực tế: Nếu bạn có bằng cử nhân ngành Công nghệ sinh học, bạn có thể được bổ nhiệm làm giám định viên tư pháp chuyên ngành giám định sinh học. Tuy nhiên, nếu bạn có bằng ngành Quản trị kinh doanh, sẽ không đủ điều kiện để bổ nhiệm trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

2. Về kinh nghiệm thực tế: “Đã qua thực tế hoạt động chuyên môn từ đủ 05 năm trở lên”

Đây là một trong những tiêu chuẩn quan trọng nhất. Theo Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BKHCN, tiêu chuẩn này được hiểu là bạn phải có thời gian trực tiếp làm công tác chuyên môn về đúng chuyên ngành được đào tạo từ đủ 05 năm trở lên.

Cách tính thời gian: Tính từ ngày được tuyển dụng hoặc tiếp nhận làm việc đến thời điểm lập hồ sơ đề nghị bổ nhiệm. Công việc đó phải phù hợp với lĩnh vực giám định tư pháp mà bạn được bổ nhiệm.

3. Về chứng chỉ bồi dưỡng: “Đã qua khóa bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp”

Theo điểm c khoản 1 Điều 10 Luật Giám định tư pháp, bạn phải có Giấy Chứng nhận hoàn thành khóa bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Giấy chứng nhận này phải do tổ chức có thẩm quyền cấp, theo quy định tại Điều 15 Thông tư 18/2026/TT-BKHCN.

Khóa bồi dưỡng này giúp bạn nắm vững các quy định pháp luật về giám định tư pháp, kỹ năng thực hiện giám định, cũng như đạo đức nghề nghiệp của giám định viên.

4. Đối tượng không được bổ nhiệm

Theo quy định tại khoản 3 Điều 11 Luật Giám định tư pháp, những người thuộc các trường hợp sau đây không được bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ:

• Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự;
• Đã bị kết án và chưa được xóa án tích;
• Đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính;
• Mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Có thể bổ nhiệm nhiều chuyên ngành giám định không?

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BKHCN, bạn hoàn toàn có thể được bổ nhiệm làm giám định viên tư pháp cho nhiều chuyên ngành (ví dụ: vừa giám định hóa học, vừa giám định sinh học) nếu bạn đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về trình độ, kinh nghiệm và chứng chỉ cho từng chuyên ngành đó. Các chuyên ngành cụ thể được quy định tại Điều 3 Thông tư này.

Tình huống thực tế: Anh Nam – Kỹ sư hóa học với 7 năm kinh nghiệm

Anh Nam tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội ngành Kỹ thuật hóa học, sau đó làm việc tại một phòng thí nghiệm kiểm định chất lượng sản phẩm được 7 năm. Anh chưa từng tham gia khóa bồi dưỡng nào về giám định tư pháp. Theo quy định mới từ 01/5/2026, anh Nam:

1. Đủ điều kiện về trình độ (bằng đại học đúng chuyên ngành).
2. Đủ điều kiện về kinh nghiệm (7 năm trực tiếp làm chuyên môn, trên 5 năm).
3. Chưa đủ điều kiện về chứng chỉ bồi dưỡng. Anh Nam cần đăng ký tham gia khóa bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ để được cấp Giấy chứng nhận.

Như vậy, sau khi hoàn thành khóa bồi dưỡng, anh Nam có đủ điều kiện để nộp hồ sơ đề nghị bổ nhiệm.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên quy định của Thông tư 18/2026/TT-BKHCN và Luật Giám định tư pháp, chúng tôi khuyên bạn:

1. Kiểm tra kỹ chuyên ngành đào tạo: Bằng cấp của bạn phải thuộc một trong các chuyên ngành giám định được quy định tại Điều 3 Thông tư 18/2026/TT-BKHCN. Nếu không, bạn cần xem xét bổ sung văn bằng hoặc chuyển đổi chuyên ngành.
2. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh kinh nghiệm: Cần có giấy tờ xác nhận thời gian trực tiếp làm chuyên môn (hợp đồng lao động, quyết định tuyển dụng, sổ bảo hiểm xã hội, xác nhận của cơ quan).
3. Đăng ký khóa bồi dưỡng sớm: Nếu chưa có chứng chỉ, hãy liên hệ các cơ sở đào tạo được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp phép để đăng ký tham gia khóa bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp.
4. Lưu ý thời hạn hiệu lực: Thông tư 18/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 01/5/2026. Nếu bạn đang có kế hoạch nộp hồ sơ, hãy đảm bảo tuân thủ đúng các tiêu chuẩn này.
5. Tham khảo ý kiến luật sư: Trong trường hợp hồ sơ phức tạp, hoặc bạn thuộc diện có nhiều chuyên ngành, hãy nhờ luật sư tư vấn để tránh sai sót.

Câu hỏi thường gặp

Thông tư 18/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 01 tháng 5 năm 2026 và thay thế các quy định trước đây về tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy để lại bình luận bên dưới hoặc liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.