Hướng dẫn chi tiết Nghị quyết 43/2023/NQ-HĐND: Hỗ trợ 100 triệu xây nhà cho hộ nghèo Ninh Bình

Bạn đang là hộ nghèo tại tỉnh Ninh Bình và có nhu cầu xây dựng hoặc sửa chữa nhà ở? Chúng tôi hiểu rằng, việc tìm hiểu các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đôi khi gặp nhiều khó khăn do thủ tục pháp lý phức tạp. Trong bài viết này, với vai trò là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết Nghị quyết 43/2023/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Bình để bạn nắm rõ quyền lợi và điều kiện của mình.

Theo đó, Nghị quyết 43/2023/NQ-HĐND được HĐND tỉnh Ninh Bình khóa XV, kỳ họp thứ 12 thông qua ngày 10/3/2023 và có hiệu lực từ ngày 20/3/2023. Nghị quyết này ban hành kèm theo Quy định về chính sách hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2023-2025, với mức hỗ trợ tối đa lên đến 100 triệu đồng/căn cho xây mới và 50 triệu đồng/căn cho sửa chữa.

Đối tượng nào được nhận hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 43?

Điều 4 của Quy định ban hành kèm theo Nghị quyết 43 nêu rõ, đối tượng được hỗ trợ là hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2021-2025, được quy định tại Nghị định số 07/2021/NĐ-CP ngày 27/01/2021 của Chính phủ. Hộ phải có tên trong danh sách hộ nghèo do UBND cấp xã quản lý trong các năm 2023, 2024, 2025 và là hộ độc lập có thời gian tách hộ trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực.

Điều kiện bắt buộc để được hỗ trợ là gì?

Bên cạnh việc thuộc danh sách hộ nghèo, gia đình bạn phải đáp ứng đủ cả ba điều kiện sau đây:

• Về nhà ở: Chưa có nhà ở hoặc có nhà ở nhưng hư hỏng, dột nát, xuống cấp nghiêm trọng. Nhà ở được coi là xuống cấp khi không đảm bảo 02 trong tổng số 03 tiêu chí: nền cứng, khung – tường cứng, mái cứng. “Cứng” được hiểu là xây dựng bằng vật liệu bền chắc như gạch, đá, xi măng, sắt thép, gỗ bền chắc và đang trong tình trạng sử dụng tốt.
• Về đất ở: Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở hợp pháp. Trường hợp đất được tặng cho, thừa kế nhưng chưa có sổ đỏ, nếu thửa đất ổn định, không tranh chấp thì cần có giấy tờ hợp pháp và xác nhận của UBND cấp xã.
• Về cam kết: Hộ gia đình cam kết sẽ sinh sống trong căn nhà được xây dựng hoặc sửa chữa.

Các trường hợp nào không được hỗ trợ theo Nghị quyết 43?

Điều 5 của Quy định liệt kê rõ các trường hợp không được hỗ trợ, nhằm đảm bảo nguồn lực tập trung cho những hộ thực sự khó khăn. Cụ thể:

1. Hộ nghèo là bố, mẹ đang ở chung căn nhà với con trên cùng thửa đất mà căn nhà đó đang trong tình trạng sử dụng tốt.
2. Hộ nghèo là bố, mẹ mặc dù đang ở căn nhà đã xuống cấp nhưng có con có nhà xây kiên cố trên cùng một thửa đất.

Quy định này dựa trên nguyên tắc huy động nguồn lực từ gia đình, cộng đồng trước khi sử dụng ngân sách nhà nước. Nếu con cái có khả năng xây nhà kiên cố trên cùng thửa đất, cha mẹ sẽ được con cái hỗ trợ, do đó không thuộc diện ưu tiên của Nhà nước.

Thứ tự ưu tiên hỗ trợ được xếp như thế nào?

Do nguồn ngân sách có hạn, Điều 6 Quy định xác định rõ thứ tự ưu tiên để các địa phương xét duyệt công bằng, minh bạch. Thứ tự ưu tiên như sau:

1. Ưu tiên 1: Hộ nghèo chưa có nhà ở, hoặc nhà ở dột nát, xuống cấp nghiêm trọng có nguy cơ sập đổ trong mùa mưa bão của năm xét duyệt.
2. Ưu tiên 2: Hộ nghèo có thành viên là người có công với cách mạng theo Pháp lệnh ưu đãi Người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14.
3. Ưu tiên 3: Hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn: người cao tuổi cô đơn nghèo, hộ không có sức lao động, hộ có thành viên thuộc đối tượng bảo trợ xã hội theo Nghị định 20/2021/NĐ-CP.
4. Ưu tiên 4: Hộ nghèo là người dân tộc thiểu số, hộ nghèo do phụ nữ đứng chủ.
5. Ưu tiên 5: Các hộ nghèo còn lại.

Mức hỗ trợ và phương thức giải ngân cụ thể ra sao?

Theo Điều 8 và Điều 10 của Quy định, mức hỗ trợ và phương thức thực hiện được quy định rất chi tiết:

• Mức hỗ trợ xây dựng mới: 100 triệu đồng/căn.
• Mức hỗ trợ sửa chữa: 50 triệu đồng/căn.

Về phương thức, Nhà nước sẽ hỗ trợ làm hai đợt:

• Đợt 1: Hỗ trợ 50% kinh phí khi hộ gia đình khởi công xây dựng, sửa chữa.
• Đợt 2: Hỗ trợ 50% kinh phí còn lại khi hoàn thành công trình.

Đối với các hộ nghèo không có khả năng tự tổ chức xây dựng, UBND cấp xã sẽ phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã để huy động các tổ chức, cá nhân giúp đỡ gia đình trong việc tiếp nhận kinh phí và tổ chức thi công.

Tiêu chuẩn nhà ở sau khi được hỗ trợ là gì?

Điều 7 Quy định yêu cầu căn nhà sau khi xây dựng hoặc sửa chữa phải đạt các tiêu chuẩn tối thiểu sau:

• Diện tích: Tối thiểu 30m2. Đối với hộ độc thân không nơi nương tựa, diện tích có thể nhỏ hơn nhưng không thấp hơn 18m2.
• Kết cấu: Móng bê tông hoặc xây gạch, đá; khung – tường xây gạch hoặc kết hợp khung bê tông; mái bê tông hoặc lợp tôn xốp; nền lát gạch men và có công trình phụ hợp vệ sinh.
• Tuổi thọ: Căn nhà phải có tuổi thọ từ 20 năm trở lên và đảm bảo an toàn khi xảy ra bão, tố, lốc.

Nguồn vốn và cơ chế chuyển tiếp khi có chính sách mới

Điều 9 của Quy định nêu rõ, nguồn vốn thực hiện chính sách này được trích từ nguồn vốn sự nghiệp ngân sách tỉnh. Điều này khẳng định sự cam kết mạnh mẽ của tỉnh Ninh Bình trong việc đảm bảo an sinh xã hội.

Đáng chú ý, Điều 12 quy định về điều khoản chuyển tiếp: Khi Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở mà trùng với đối tượng của Nghị quyết này thì thực hiện theo chính sách của Trung ương. Nếu mức hỗ trợ của Trung ương thấp hơn mức của tỉnh thì ngân sách tỉnh sẽ cấp bù để đạt mức hỗ trợ theo quy định của tỉnh. Điều này đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân.

Tình huống thực tế thường gặp

Chúng tôi xin đưa ra một ví dụ điển hình để bạn dễ hình dung. Gia đình ông Nguyễn Văn A (xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn) là hộ nghèo có tên trong danh sách năm 2023. Nhà ông A đã xuống cấp nghiêm trọng: tường nứt toác, mái tôn thủng nhiều chỗ, nền nhà là đất. Ông A có sổ đỏ thửa đất ở hợp pháp. Với các điều kiện này, gia đình ông A đáp ứng đủ tiêu chí để được hỗ trợ xây dựng nhà mới. Căn cứ thứ tự ưu tiên, nếu nhà ông A có nguy cơ sập đổ trong mùa mưa bão, ông sẽ thuộc diện ưu tiên cao nhất.

Một trường hợp khác, bà Trần Thị B (thành phố Tam Điệp) là hộ nghèo cao tuổi cô đơn (70 tuổi, sống một mình). Nhà bà B đã cũ nhưng vẫn còn sử dụng tốt, con trai bà có nhà kiên cố trên cùng thửa đất. Trong trường hợp này, bà B sẽ không được hỗ trợ theo quy định tại Điều 5, vì con trai bà có nhà kiên cố trên cùng thửa đất.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn pháp lý, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng để bạn có thể tiếp cận chính sách một cách hiệu quả nhất:

1. Kiểm tra danh sách hộ nghèo: Bạn cần xác nhận chắc chắn gia đình mình có tên trong danh sách hộ nghèo do UBND cấp xã quản lý năm 2023, 2024 hoặc 2025. Đây là điều kiện tiên quyết.
2. Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ đất đai: Hãy rà soát lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nếu chưa có, bạn cần thu thập các giấy tờ tặng cho, thừa kế và xin xác nhận của UBND cấp xã.
3. Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã: Hồ sơ đề nghị hỗ trợ được nộp tại UBND xã/phường nơi cư trú. Bạn nên liên hệ trước để được hướng dẫn cụ thể về thành phần hồ sơ theo hướng dẫn của UBND tỉnh.
4. Chủ động quay phim, chụp ảnh hiện trạng nhà ở: Việc ghi lại hình ảnh hiện trạng ngôi nhà trước khi xây dựng, sửa chữa là bằng chứng quan trọng để xác định mức độ xuống cấp và phục vụ công tác nghiệm thu sau này.
5. Tuân thủ nghiêm ngặt tiến độ và tiêu chuẩn: Sau khi được phê duyệt, bạn phải khởi công đúng thời hạn và đảm bảo nhà ở đạt tiêu chuẩn diện tích, chất lượng theo quy định để được giải ngân đợt 2.

Thẩm quyền và trách nhiệm thực hiện

Theo Điều 2 của Nghị quyết, UBND tỉnh Ninh Bình được giao tổ chức thực hiện. Cụ thể, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo xây dựng kế hoạch, hướng dẫn trình tự, thủ tục và phân công nhiệm vụ cho các cấp, ngành, địa phương. Thường trực HĐND tỉnh, các Ban của HĐND tỉnh và đại biểu HĐND tỉnh có trách nhiệm giám sát việc thực hiện Nghị quyết.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về quy trình thủ tục hoặc cần hỗ trợ pháp lý trong việc hoàn thiện hồ sơ, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn