Hồ sơ đề nghị đặc xá năm 2026: Hướng dẫn chi tiết từ chuyên gia pháp lý

Đặc xá là một chính sách khoan hồng đặc biệt của Nhà nước, thể hiện truyền thống nhân đạo của dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, để được hưởng chính sách này, người bị kết án phạt tù phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện và chuẩn bị một bộ hồ sơ pháp lý đúng quy định. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn chi tiết về hồ sơ đề nghị đặc xá năm 2026 theo Hướng dẫn 33/HD-HĐTVĐX do Hội đồng tư vấn đặc xá ban hành, có hiệu lực từ ngày 11/4/2026.

Hồ sơ đề nghị đặc xá năm 2026 bao gồm những giấy tờ gì?

Theo quy định tại Hướng dẫn 33/HD-HĐTVĐX, hồ sơ đề nghị đặc xá năm 2026 cơ bản bao gồm các văn bản, tài liệu quy định tại Điều 5 Nghị định số 52. Tuy nhiên, tùy vào từng trường hợp cụ thể, người bị kết án phải bổ sung thêm các giấy tờ sau:

Trường hợp có tiền án đã được xóa án tích

Điều kiện: Phạm nhân hoặc người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù có tiền án nhưng đã được xóa án tích.

Trong trường hợp này, bạn cần cung cấp một trong các tài liệu sau để chứng minh đã được xóa án tích:

• Giấy chứng nhận hoặc quyết định xóa án tích của Tòa án có thẩm quyền cấp cho người có tiền án được xóa án tích;
• Bản án ghi là có tiền án nhưng đã được xóa án tích;
• Phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích do Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia hoặc Sở Tư pháp hoặc cơ quan Công an có thẩm quyền cấp.

Trường hợp gia đình đặc biệt khó khăn

Điều kiện: Phạm nhân hoặc người đang được tạm đình chỉ thuộc trường hợp quy định tại điểm e khoản 3 Điều 3 Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026.

Bạn cần chuẩn bị:

• Đơn của gia đình phạm nhân hoặc đơn của người đang được tạm đình chỉ trình bày hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn;
• Bản thân phạm nhân hoặc người đang được tạm đình chỉ là lao động duy nhất trong gia đình;
• Đơn phải trình bày rõ hoàn cảnh cụ thể của từng thành viên gia đình gồm: bố, mẹ, vợ (hoặc chồng), con, anh, chị, em ruột (sinh năm nào? đang ở đâu? làm gì?);
• Xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi gia đình cư trú xác nhận đơn là đúng. Lưu ý: Không chấp nhận những đơn không có nội dung xác nhận này của UBND cấp xã.

Trường hợp được tặng thưởng danh hiệu cao quý

Điều kiện: Người bị kết án phạt tù được tặng thưởng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Thầy thuốc nhân dân, Nghệ sỹ nhân dân, Nghệ nhân nhân dân.

Bạn cần cung cấp bản sao quyết định tặng thưởng danh hiệu đó.

Quy trình xác thực và đối chiếu hồ sơ tại trại giam và tòa án

Theo quy định, các cơ quan có thẩm quyền bao gồm:

• Giám thị trại giam
• Giám thị trại tạm giam
• Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh
• Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu

được phép sao từ bản chính hoặc bản sao có giá trị sử dụng thay bản chính của các văn bản như: bản án, bệnh án, kết luận giám định y khoa, các loại tài liệu xác nhận việc thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác và các tài liệu khác liên quan đến các điều kiện được đề nghị đặc xá.

Thời điểm thực hiện nghĩa vụ tài chính

Quan trọng: Các tài liệu xác nhận việc thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác phải thể hiện việc đã thực hiện xong trước thời điểm phạm nhân viết đơn đề nghị đặc xá trong thời hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Luật Đặc xá.

Quy trình nộp và thẩm định hồ sơ đặc xá năm 2026

Bước 1: Lập hồ sơ tại trại giam hoặc tòa án

Danh sách, hồ sơ, thống kê phạm nhân được đề nghị đặc xá của trại giam, trại tạm giam và danh sách, hồ sơ, thống kê người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù được đề nghị đặc xá của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án quân sự cấp quân khu được làm thành 04 (bốn) bộ đóng dấu đỏ để Tổ thẩm định liên ngành thẩm định.

Bước 2: Thẩm định và lưu trữ

Sau khi thẩm định xong, 01 (một) bộ có dấu đỏ cùng đầy đủ các tài liệu chứng minh gốc hoặc bản sao có công chứng của cơ quan có thẩm quyền được lưu tại trại giam, trại tạm giam, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án quân sự cấp quân khu.

Bước 3: Chuyển hồ sơ về Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá

Đối với phạm nhân:

• 03 (ba) bộ có dấu đỏ gồm: Biên bản thẩm định danh sách, biên bản họp Hội đồng xét đề nghị đặc xá, thống kê số liệu, phiếu đề nghị đặc xá, đơn đề nghị đặc xá, bản cam kết, văn bản đề nghị đặc xá (nếu có phạm nhân trích xuất), các tài liệu liên quan đến điều kiện đề nghị đặc xá, danh sách người đủ điều kiện.
• 09 (chín) bộ khác gồm: Biên bản thẩm định, biên bản họp Hội đồng xét, phiếu đề nghị đặc xá, tài liệu chứng minh thuộc trường hợp đặc biệt (nếu có), danh sách người đủ điều kiện.

Đối với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù:

• Hồ sơ được lập thành 12 bộ (03 bộ dấu đỏ, 09 bộ photo) bao gồm: Biên bản thẩm định, phiếu đề nghị đặc xá, đơn đề nghị đặc xá, bản cam kết, các tài liệu liên quan đến điều kiện, bản sao bản án và Quyết định thi hành án phạt tù, danh sách người đủ điều kiện.

Trường hợp không đủ điều kiện

Đối với những trường hợp mà Tổ thẩm định liên ngành đã thẩm định và có ý kiến là không đủ điều kiện đề nghị đặc xá, cơ quan có thẩm quyền phải làm thành 12 (mười hai) bộ hồ sơ riêng, trong đó có 03 (ba) bộ dấu đỏ, gồm các tài liệu: Biên bản thẩm định, danh sách người không đủ điều kiện do Tổ thẩm định lập, danh sách người đủ điều kiện do cơ quan có thẩm quyền lập kèm phiếu đề nghị và các tài liệu khác.

Câu hỏi thường gặp về hồ sơ đề nghị đặc xá năm 2026

Trên đây là hướng dẫn chi tiết về hồ sơ đề nghị đặc xá năm 2026 theo Hướng dẫn 33/HD-HĐTVĐX. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn trực tiếp. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ pháp lý quan trọng này.