Bạn cần biết gì về QCVN 31:2026/BXD – Quy chuẩn ắc quy xe điện từ 09/10/2026?

Kính chào quý khách,

Trong bối cảnh thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc đảm bảo chất lượng và an toàn kỹ thuật cho các bộ phận cốt lõi như ắc quy là yêu cầu cấp thiết. Bộ Xây dựng vừa chính thức ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ắc quy sử dụng cho xe mô tô điện và xe gắn máy điện, mang số hiệu QCVN 31:2026/BXD, có hiệu lực từ ngày 09/10/2026. Bài viết này sẽ giúp quý khách – dù là nhà sản xuất, nhà nhập khẩu hay người tiêu dùng – nắm rõ những quy định mới này.

QCVN 31:2026/BXD là gì và khi nào có hiệu lực?

Quy chuẩn này thay thế khoản 20 Điều 1 Thông tư 48/2024/TT-BGTVT trước đây, tập trung vào các yêu cầu kỹ thuật đối với ắc quy mới trong sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Nguồn pháp lý: Theo Thông tư 13/2026/TT-BXD ngày 17/04/2026 của Bộ Xây dựng, được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ (phapluat.gov.vn) và Thư viện pháp luật (thuvienphapluat.vn).

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của QCVN 31:2026/BXD

Quy chuẩn QCVN 31:2026/BXD quy định yêu cầu kỹ thuật đối với:

• Phạm vi: Ắc quy mới sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện (gọi tắt là ắc quy) trong các hoạt động sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.
• Đối tượng áp dụng:
  • Các cơ sở sản xuất, lắp ráp trong nước.
  • Tổ chức, cá nhân nhập khẩu ắc quy.
  • Các tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý, kiểm tra, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với ắc quy.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp sản xuất xe máy điện tại TP.HCM đang nhập khẩu ắc quy lithium-ion từ Trung Quốc. Theo quy định mới, từ ngày 09/10/2026, lô ắc quy này phải được kiểm tra và chứng nhận theo đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật tại QCVN 31:2026/BXD trước khi đưa vào lắp ráp.

Giải thích từ ngữ quan trọng trong QCVN 31:2026/BXD

Để hiểu rõ các yêu cầu kỹ thuật, quý khách cần nắm các định nghĩa cốt lõi sau đây:

Các loại ắc quy được quy định

1. Ắc quy chì axit kiểu kín SLA (Sealed lead acid battery): Loại ắc quy có cấu tạo tự bảo vệ, không để hơi axit tự do thoát ra ngoài và không cần bổ sung nước hoặc dung dịch trong quá trình sử dụng.
2. Ắc quy chì axit kiểu có van điều chỉnh VRLA (Valve regulated lead acid battery): Loại có van điều chỉnh khi áp suất tăng, khả năng chống mất nước cao, ít hoặc không cần bổ sung nước/dung dịch.
3. Ắc quy Niken metal hydride: Điện cực dương là Niken hydroxit, điện cực âm là kim loại qua xử lý hydro, ngâm trong dung dịch kiềm.
4. Ắc quy Lithium-ion: Được tổ hợp từ nhiều đơn thể liên kết nối tiếp và/hoặc song song, điện cực âm là Cacbon/Graphit, điện cực dương là hợp chất ô xít kim loại của Lithium và các nguyên tố khác.

Các thông số kỹ thuật chính

• Điện áp danh định: Giá trị điện áp trên danh nghĩa (V) do nhà sản xuất quy định để nhận dạng ắc quy.
• Điện áp ngưỡng: Giá trị điện áp nhỏ nhất (V) đảm bảo an toàn. Cụ thể:
  • Đối với ắc quy chì axit: 1,75 V cho một ngăn công tác (n).
  • Đối với ắc quy Lithium-ion và Niken metal hydride: do cơ sở sản xuất quy định.
• Dung lượng danh định (Ah): Tổng số ampe giờ mà ắc quy phóng ra sau khi nạp đầy, theo chế độ làm việc quy định.
• Dung lượng danh định (C3): Tổng số ampe giờ (Ah) phóng ra ở chế độ 3 giờ sau khi nạp đầy.

Lưu ý: Ắc quy được coi là “nạp đầy” khi trước đó đã được phóng điện với dòng điện I3 (A) cho đến khi điện áp giảm xuống đến giá trị điện áp ngưỡng, sau đó nạp theo quy trình hoặc bộ nạp do nhà sản xuất đăng ký.

Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

Theo Điều 2 của Thông tư 13/2026/TT-BXD, quy định chuyển tiếp được áp dụng như sau:

1. Đối với hồ sơ đã tiếp nhận trước ngày 09/10/2026: Các kiểu loại ắc quy đã được tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra, thử nghiệm hoặc chứng nhận trước ngày Thông tư có hiệu lực sẽ tiếp tục được kiểm tra, thử nghiệm, chứng nhận theo quy định tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ.
2. Đối với báo cáo thử nghiệm đã cấp: Báo cáo thử nghiệm ắc quy được cấp trước ngày 09/10/2026 và báo cáo thử nghiệm cấp theo khoản 2 Điều 2 Thông tư này vẫn được sử dụng để chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
3. Thay thế văn bản cũ: Thông tư 13/2026/TT-BXD thay thế khoản 20 Điều 1 Thông tư 48/2024/TT-BGTVT về các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và tiêu thụ năng lượng xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, phụ tùng xe cơ giới, thiết bị an toàn cho trẻ em.

Thời điểm có hiệu lực: Thông tư 13/2026/TT-BXD có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/10/2026.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn pháp lý cho các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu linh kiện xe điện, chúng tôi xin đưa ra một số lưu ý quan trọng:

1. Rà soát ngay quy trình sản xuất và nhập khẩu: Quý khách cần đối chiếu các loại ắc quy đang sử dụng với các định nghĩa và yêu cầu kỹ thuật tại QCVN 31:2026/BXD. Đặc biệt chú ý đến các thông số điện áp ngưỡng và dung lượng danh định.
2. Chuẩn bị hồ sơ chứng nhận trước tháng 10/2026: Nếu có kế hoạch nhập khẩu hoặc sản xuất lô hàng mới sau ngày 09/10/2026, hãy bắt đầu quy trình kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận ngay từ bây giờ để tránh gián đoạn kinh doanh.
3. Kiểm tra tính tương thích với Thông tư 48/2024/TT-BGTVT: Do QCVN 31:2026/BXD thay thế một phần Thông tư 48/2024/TT-BGTVT, quý khách cần cập nhật toàn bộ hệ thống quản lý chất lượng để phù hợp với quy định mới.
4. Lưu trữ hồ sơ chuyển tiếp: Đối với các hồ sơ đã nộp trước ngày 09/10/2026, cần lưu giữ đầy đủ để đảm bảo quyền lợi khi được tiếp tục xử lý theo quy định cũ.
5. Tư vấn chuyên sâu từ luật sư: Mỗi doanh nghiệp có đặc thù riêng, chúng tôi khuyến nghị quý khách liên hệ trực tiếp với luật sư chuyên ngành để được tư vấn cụ thể cho trường hợp của mình.

Đánh giá của chuyên gia:

“Việc ban hành QCVN 31:2026/BXD là bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa chất lượng ắc quy xe điện tại Việt Nam. Các doanh nghiệp cần nhanh chóng nắm bắt và thích ứng để tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo cạnh tranh trên thị trường.” – Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại Hiệp hội Công nghiệp Xe điện Việt Nam.