Bạn cần biết gì về Luật Thuế TNCN mới nhất 2026 và văn bản hướng dẫn thi hành?

Việc cập nhật Luật Thuế TNCN mới nhất năm 2026 là vấn đề cấp thiết đối với mọi cá nhân và doanh nghiệp. Từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, kéo theo hàng loạt thay đổi về người nộp thuế, thu nhập chịu thuế, các khoản miễn giảm và cách tính thuế. Trong bài viết này, chúng tôi – với tư cách là luật sư tư vấn thuế – sẽ hệ thống hóa toàn bộ văn bản hướng dẫn thi hành, giúp bạn nắm bắt kịp thời và áp dụng đúng quy định.

Luật Thuế TNCN mới nhất 2026 là văn bản nào?

Đây là luật thay thế cho Luật Thuế TNCN cũ (số 04/2007/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần). Theo đó, Luật số 109/2025/QH15 quy định toàn diện về:

• Người nộp thuế: gồm cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú.
• Thu nhập chịu thuế: thu nhập từ tiền lương, tiền công, kinh doanh, đầu tư vốn, chuyển nhượng bất động sản,…
• Các khoản được miễn thuế, giảm thuế.
• Mức giảm trừ gia cảnh và cách tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

Bên cạnh đó, ngày 24/4/2026, Quốc hội đã ban hành Luật số 09/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNDN và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Luật này có hiệu lực ngay từ ngày ký. Để tiện tra cứu, Văn bản hợp nhất số 112/VBHN-VPQH 2026 về Luật Thuế TNCN đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành ngày 20/5/2026.

Các Nghị định hướng dẫn chi tiết Luật Thuế TNCN 2026 là gì?

Chính phủ đã ban hành các Nghị định để hướng dẫn thi hành Luật, cụ thể:

1. Nghị định 253/2026/NĐ-CP (ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026): Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNCN. Đây là văn bản quan trọng nhất, giải thích cụ thể về cách xác định thu nhập chịu thuế, các khoản giảm trừ, thủ tục kê khai và quyết toán thuế.
2. Nghị định 141/2026/NĐ-CP (ngày 29/4/2026, hiệu lực từ 01/01/2026): Sửa đổi, bổ sung chính sách thuế cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Đáng chú ý, văn bản này có hiệu lực hồi tố từ đầu năm 2026.
3. Nghị định 68/2026/NĐ-CP (ngày 05/3/2026, hiệu lực từ 05/3/2026): Quy định về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, bao gồm cả việc xác định doanh thu, chi phí và phương pháp tính thuế.

Thông tư hướng dẫn cụ thể nào đã được ban hành?

Bộ Tài chính đã kịp thời ban hành Thông tư 87/2026/TT-BTC (ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026) để quy định chi tiết về:

• Cách tính thuế đối với từng loại thu nhập.
• Mẫu biểu kê khai, tờ khai thuế.
• Thủ tục đăng ký, kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế.
• Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập.

Những thay đổi quan trọng về mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế

Theo Luật số 109/2025/QH15, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng so với quy định cũ, cụ thể:

• Mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng (tương đương 132 triệu đồng/năm).
• Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.

Biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được giữ nguyên các bậc thuế suất từ 5% đến 35%, nhưng các mức thu nhập tính thuế giữa các bậc có thể được điều chỉnh để phù hợp với mức giảm trừ mới. Ví dụ: Nếu bạn có thu nhập 15 triệu đồng/tháng và có 1 người phụ thuộc, thu nhập tính thuế của bạn sẽ là 15 – 11 – 4,4 = -0,4 triệu đồng, tức bạn không phải nộp thuế TNCN.

Tình huống thực tế: Áp dụng quy định mới cho người lao động

Anh Minh, một nhân viên văn phòng tại Hà Nội, có thu nhập hàng tháng là 20 triệu đồng, đóng bảo hiểm xã hội 1,5 triệu đồng, nuôi 2 con nhỏ (người phụ thuộc). Theo quy định mới từ 01/7/2026:

• Thu nhập chịu thuế: 20 triệu đồng.
• Các khoản giảm trừ: Bản thân 11 triệu + 2 người phụ thuộc (2 x 4,4 triệu) = 19,8 triệu đồng.
• Thu nhập tính thuế: 20 – 1,5 (BHXH) – 19,8 = -1,3 triệu đồng.
• Kết luận: Anh Minh không phải nộp thuế TNCN.

Trường hợp chị Lan, thu nhập 35 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc, thu nhập tính thuế là 35 – 1,5 (BHXH) – 11 – 4,4 = 18,1 triệu đồng. Số thuế phải nộp theo biểu lũy tiến: 5% x 5 triệu + 10% x 5 triệu + 15% x 8,1 triệu = 250.000 + 500.000 + 1.215.000 = 1.965.000 đồng/tháng.

Lời khuyên từ luật sư

1. Cập nhật ngay các văn bản mới: Hãy tải và lưu trữ Luật số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC để làm căn cứ áp dụng.
2. Rà soát hợp đồng lao động và quy chế lương thưởng: Doanh nghiệp cần điều chỉnh cách tính thuế TNCN cho nhân viên từ kỳ lương tháng 7/2026.
3. Kê khai người phụ thuộc đầy đủ: Nếu bạn chưa đăng ký người phụ thuộc, hãy làm ngay để được giảm trừ tối đa.
4. Theo dõi các sửa đổi bổ sung: Luật số 09/2026/QH16 có thể ảnh hưởng đến một số quy định, cần cập nhật thường xuyên.
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia: Nếu có tình huống thuế phức tạp (thu nhập từ nước ngoài, chuyển nhượng vốn,…), hãy liên hệ luật sư hoặc kế toán viên chuyên nghiệp.

Bài viết được tham vấn bởi Luật sư Hoàng Tuấn Vũ. Nếu bạn còn thắc mắc, vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6588 hoặc sử dụng dịch vụ luật sư tư vấn qua số 090.222.9061 (có phí) để được giải đáp cụ thể.