Hướng dẫn Nghị định 308/2026/NĐ-CP: Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong giáo dục nghề nghiệp

Chào bạn, trong bối cảnh thị trường lao động đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng số hóa và xanh hóa, việc nắm bắt kịp thời các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước là vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp. Chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ quý khách hàng về các ưu đãi mới trong lĩnh vực đào tạo nghề. Hôm nay, với vai trò là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết Nghị định 308/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 05/8/2026, hướng dẫn thi hành Luật Giáo dục nghề nghiệp về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Nghị định 308/2026/NĐ-CP áp dụng cho những đối tượng nào?

Theo Điều 2 Nghị định 308/2026/NĐ-CP, văn bản này áp dụng cho các cơ quan quản lý nhà nước và mọi loại hình doanh nghiệp hoạt động theo pháp luật Việt Nam.

Cụ thể, đối tượng áp dụng bao gồm:

• Bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố – là cơ quan quản lý và thực hiện chính sách.
• Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam (bao gồm cả doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài).
• Các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc quản lý, sử dụng kinh phí hỗ trợ.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh cũng thuộc phạm vi điều chỉnh nhưng sẽ thực hiện theo quy định riêng nếu có đặc thù.

Doanh nghiệp được hưởng ưu đãi gì khi hợp tác với cơ sở giáo dục nghề nghiệp?

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, đây là phần quan trọng nhất của Nghị định, mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Điều 4 Nghị định 308/2026/NĐ-CP quy định doanh nghiệp được khuyến khích hợp tác với cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong 9 nhóm hoạt động chính. Chúng tôi xin tóm tắt các quyền lợi nổi bật nhất:

• Nghiên cứu và chuyển giao công nghệ: Hợp tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, cập nhật công nghệ mới phục vụ đào tạo.
• Tham gia xây dựng chương trình đào tạo: Doanh nghiệp có quyền tham gia xây dựng, rà soát, đề xuất cập nhật danh mục ngành nghề, chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra phù hợp với nhu cầu sử dụng lao động của chính mình.
• Đầu tư cơ sở vật chất: Được đầu tư, tài trợ, chia sẻ, sử dụng chung cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo, phòng thí nghiệm, xưởng thực hành.
• Đặt hàng đào tạo: Doanh nghiệp có quyền đặt hàng đào tạo theo nhu cầu riêng, bao gồm cả đào tạo lại, đào tạo nâng cao kỹ năng nghề.
• Tiếp nhận thực tập sinh: Được tiếp nhận nhà giáo, học sinh, sinh viên đến tham quan, thực hành, thực tập và cử chuyên gia tham gia giảng dạy.

Điều kiện để doanh nghiệp được Nhà nước hỗ trợ kinh phí đào tạo là gì?

Không phải mọi hoạt động đào tạo đều được Nhà nước hỗ trợ. Theo Điều 6 Nghị định 308/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp chỉ nhận được hỗ trợ kinh phí trong 02 trường hợp cụ thể sau:

Trường hợp 1: Đào tạo trình độ sơ cấp cho người yếu thế

Khoản hỗ trợ này áp dụng cho các đối tượng quy định tại Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg, Nghị định số 238/2025/NĐ-CP và Nghị định số 338/2025/NĐ-CP.

Trường hợp 2: Đào tạo các ngành, nghề ưu tiên hoặc khó xã hội hóa

Đây là điểm mới đáng chú ý. Người lao động của doanh nghiệp sẽ được đào tạo miễn phí tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nếu đáp ứng điều kiện:

• Doanh nghiệp phải lập danh sách người lao động đã ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp.
• Ngành, nghề đào tạo phải nằm trong danh mục được UBND cấp tỉnh phê duyệt.
• Kinh phí hỗ trợ không bao gồm tiền ăn, sinh hoạt phí và tiền đi lại.

Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp được trích lập như thế nào?

Một trong những nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm nhất là quy định về Quỹ đào tạo nhân lực. Theo Điều 7 Nghị định 308/2026/NĐ-CP, chúng tôi xin tư vấn chi tiết như sau:

Quỹ đào tạo nhân lực là quỹ do doanh nghiệp tự nguyện thành lập theo nhu cầu. Mức trích lập hàng năm do doanh nghiệp tự quyết định, phù hợp với kế hoạch đào tạo.

Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp nhà nước, mức trích lập có giới hạn cứng:

Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và doanh nghiệp trên 50% vốn, việc trích lập thực hiện theo Nghị định số 366/2025/NĐ-CP về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Tiêu chí để doanh nghiệp được tôn vinh, khen thưởng là gì?

Điều 5 Nghị định 308/2026/NĐ-CP quy định về việc tôn vinh doanh nghiệp có đóng góp tiêu biểu. Điểm mấu chốt mà doanh nghiệp cần lưu ý:

“Doanh nghiệp hằng năm có trích lập Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp và sử dụng tối thiểu hết 70% quỹ hàng năm cho hoạt động giáo dục, đào tạo là một trong những tiêu chí được Nhà nước xem xét tôn vinh, khen thưởng.”

Như vậy, nếu doanh nghiệp muốn được xét tôn vinh, khen thưởng, cần bảo đảm sử dụng tối thiểu 70% Quỹ đào tạo nhân lực. Các hình thức, thẩm quyền, trình tự khen thưởng tuân theo pháp luật về thi đua, khen thưởng.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp sản xuất cần làm gì để hưởng chính sách hỗ trợ?

Để quý khách dễ hình dung, chúng tôi xin đưa ra một tình huống thực tế:

Ông Trần Văn A là Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất ABC tại tỉnh Bình Dương. Công ty có 500 công nhân, trong đó nhiều lao động chưa qua đào tạo bài bản. Ông A muốn nâng cao tay nghề cho công nhân theo hướng tự động hóa.

Theo Nghị định 308/2026/NĐ-CP, ông A có thể: (1) Thành lập Quỹ đào tạo nhân lực và trích tối đa 1% lợi nhuận sau thuế (nếu là doanh nghiệp nhà nước); (2) Đặt hàng đào tạo tại trường cao đẳng nghề địa phương theo danh mục ngành nghề ưu tiên; (3) Nếu ngành nghề thuộc danh mục khó xã hội hóa, công nhân có thể được học miễn phí; (4) Công ty có thể được khen thưởng nếu sử dụng hiệu quả trên 70% Quỹ đào tạo.

Lời khuyên từ luật sư dành cho doanh nghiệp

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn cho nhiều doanh nghiệp, chúng tôi đưa ra các khuyến nghị sau:

1. Rà soát ngay danh mục ngành nghề ưu tiên của địa phương để xác định lĩnh vực đào tạo được hưởng hỗ trợ. Liên hệ Sở Lao động – Thương binh và Xã hội để biết danh mục cụ thể.
2. Xây dựng kế hoạch sử dụng Quỹ đào tạo một cách bài bản ngay từ đầu năm, bảo đảm sử dụng tối thiểu 70% quỹ để đủ điều kiện khen thưởng.
3. Ký kết hợp đồng hợp tác chính thức với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Hợp đồng càng chi tiết về nội dung, chi phí, trách nhiệm thì càng dễ dàng trong việc quyết toán kinh phí.
4. Lưu giữ đầy đủ chứng từ, hóa đơn liên quan đến chi phí đào tạo để phục vụ công tác kiểm tra, thanh quyết toán của cơ quan thuế và tài chính.
5. Theo dõi các văn bản hướng dẫn từ Bộ Giáo dục và Đào tạo về cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo theo Điều 4 Nghị định.

Câu hỏi thường gặp

Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào về cách áp dụng Nghị định 308/2026/NĐ-CP vào hoạt động của doanh nghiệp mình, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết. Mỗi doanh nghiệp có đặc thù riêng, và việc hiểu đúng – làm đúng chính sách sẽ mang lại lợi ích tối đa cho quý khách.