Vi phạm cạnh tranh: Mức phạt mới từ 20/5/2026 doanh nghiệp cần biết

Kính chào Quý khách hàng,

Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc tuân thủ pháp luật về cạnh tranh không chỉ là nghĩa vụ mà còn là yếu tố sống còn để doanh nghiệp phát triển bền vững. Từ ngày 20/5/2026, Nghị định 102/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng về mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh. Là luật sư tư vấn doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy đây là thời điểm vàng để bạn cập nhật và điều chỉnh hoạt động kinh doanh nhằm tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc.

Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn bức tranh toàn diện về các mức phạt mới, điểm khác biệt so với quy định cũ và những lưu ý thực tiễn để doanh nghiệp của bạn luôn an toàn.

1. Không thông báo tập trung kinh tế: Mức phạt thay đổi ra sao từ 20/5/2026?

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 102/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 75/2019/NĐ-CP), hành vi không thực hiện nghĩa vụ thông báo tập trung kinh tế được phân loại thành hai mức phạt cụ thể dựa trên quy mô tài sản và doanh thu của doanh nghiệp.

• Mức phạt từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng: Áp dụng khi doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế có tổng tài sản trên thị trường Việt Nam, tổng doanh thu bán ra và tổng doanh số mua vào trên thị trường Việt Nam đạt dưới 3.000 tỷ đồng trong năm tài chính liền kề trước năm thực hiện tập trung kinh tế, đồng thời không vượt quá 5% tổng doanh thu của doanh nghiệp vi phạm trên thị trường liên quan.
• Mức phạt từ 1 tỷ đồng đến 2 tỷ đồng: Áp dụng khi doanh nghiệp có tổng tài sản trên thị trường Việt Nam hoặc tổng doanh thu bán ra hoặc tổng doanh số mua vào trên thị trường Việt Nam đạt từ 3.000 tỷ đồng trở lên.

So với quy định cũ tại Điều 14 Nghị định 75/2019/NĐ-CP, mức phạt trước đây chỉ là từ 1% đến 5% tổng doanh thu trên thị trường liên quan. Việc chuyển sang khung phạt cố định mang tính dự báo cao hơn, giúp doanh nghiệp dễ dàng tính toán rủi ro trước khi thực hiện các giao dịch tập trung kinh tế.

Tình huống thực tế: Một vụ sáp nhập điển hình

Giả sử Công ty A (tổng tài sản 2.500 tỷ đồng, doanh thu thị trường liên quan 1.000 tỷ đồng) sáp nhập với Công ty B (tổng tài sản 1.000 tỷ đồng) nhưng không thông báo cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia. Với quy định mới, Công ty A sẽ bị phạt từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng. Trong khi đó, nếu tổng tài sản của một bên đạt trên 3.000 tỷ đồng, mức phạt sẽ tăng lên 1-2 tỷ đồng.

2. Thực hiện tập trung kinh tế bị cấm: Mức phạt tăng trần lên 5% doanh thu?

Theo khoản 3 Điều 6 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp thực hiện tập trung kinh tế trong trường hợp bị cấm (ví dụ: sáp nhập dẫn đến vị trí thống lĩnh thị trường) sẽ bị phạt tiền từ 1% đến 5% tổng doanh thu trên thị trường liên quan trong năm tài chính liền kề.

Đáng chú ý, quy định cũ tại khoản 2 Điều 15 Nghị định 75/2019/NĐ-CP chỉ phạt từ 1% đến 3%. Như vậy, mức phạt tối đa đã tăng gần gấp đôi, từ 3% lên 5% tổng doanh thu. Đối với các doanh nghiệp lớn, con số này có thể lên đến hàng trăm tỷ đồng, một mức chế tài đủ sức răn đe.

3. Cung cấp thông tin không đầy đủ: Mức phạt tăng gấp đôi?

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, hành vi không thực hiện việc cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu theo yêu cầu của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh, Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.

Đối tượng bị xử phạt bao gồm:

• Bên bị điều tra;
• Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ việc cạnh tranh;
• Các bên tập trung kinh tế;
• Các bên nộp hồ sơ đề nghị hưởng miễn trừ với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm.

Quy định cũ tại khoản 2 Điều 22 Nghị định 75/2019/NĐ-CP chỉ phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Như vậy, mức phạt đã tăng gấp đôi, phản ánh yêu cầu chặt chẽ hơn trong hợp tác với cơ quan điều tra.

4. Vi phạm về cung cấp thông tin sai lệch: Mức phạt mới bổ sung lên đến 50 triệu đồng?

Khoản 2 Điều 9 Nghị định 102/2026/NĐ-CP đã bổ sung mức phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với hàng loạt vi phạm nghiêm trọng liên quan đến cung cấp thông tin, tài liệu, bao gồm:

• Đối với bên bị điều tra, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
  • Cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực;
  • Cưỡng ép người khác cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực hoặc làm sai lệch thông tin, tài liệu.
• Đối với các bên nộp hồ sơ thông báo tập trung kinh tế, các bên nộp hồ sơ đề nghị hưởng miễn trừ:
  • Không cung cấp thông tin, tài liệu theo yêu cầu của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia;
  • Cung cấp thông tin, tài liệu gian dối, không trung thực hoặc làm sai lệch thông tin, tài liệu;
  • Cưỡng ép người khác cung cấp thông tin, tài liệu gian dối, không trung thực hoặc làm sai lệch thông tin, tài liệu;
  • Che giấu, tiêu hủy các thông tin, tài liệu liên quan đến vụ việc cạnh tranh.

Đây là điểm mới quan trọng, vì trước đây Nghị định 75/2019/NĐ-CP chưa có quy định cụ thể về các hành vi này.

5. Xử lý vi phạm hành chính qua môi trường điện tử: Quy trình thế nào?

Theo Điều 17 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, bao gồm việc gửi, nhận quyết định xử phạt, được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 118/2021/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2025/NĐ-CP và Nghị định số 190/2025/NĐ-CP. Điều này giúp quá trình xử lý vi phạm trở nên nhanh chóng, minh bạch và tiết kiệm thời gian cho cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp.

6. Hình thức nộp phạt: Doanh nghiệp có nhiều lựa chọn hơn?

Điều 15 Nghị định 102/2026/NĐ-CP (sửa đổi Điều 32 Nghị định 75/2019/NĐ-CP) đã làm rõ các hình thức nộp tiền phạt, mang lại sự linh hoạt cho doanh nghiệp:

• Nộp tiền mặt trực tiếp tại Kho bạc Nhà nước hoặc Ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản.
• Chuyển khoản vào tài khoản của Kho bạc Nhà nước thông qua:
  • Cổng Dịch vụ công Quốc gia;
  • Dịch vụ thanh toán điện tử của ngân hàng/tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.

So với quy định cũ chỉ nêu chung chung “nộp tại Kho bạc Nhà nước”, quy định mới rõ ràng và hiện đại hơn, đặc biệt phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.

Lời khuyên từ luật sư

1. Rà soát nghĩa vụ thông báo tập trung kinh tế: Trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch mua bán, sáp nhập nào, hãy đánh giá ngưỡng tài sản, doanh thu theo quy định mới. Việc không thông báo có thể dẫn đến phạt tới 2 tỷ đồng.
2. Chuẩn bị hồ sơ minh bạch: Khi có yêu cầu từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, cần cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin. Nghị định mới đã bổ sung mức phạt 20-50 triệu đồng cho hành vi cung cấp thông tin sai lệch.
3. Lưu trữ tài liệu cẩn thận: Tuyệt đối không che giấu hay tiêu hủy tài liệu liên quan đến vụ việc cạnh tranh, vì hành vi này hiện đã bị xử phạt.
4. Chủ động liên hệ luật sư: Nếu doanh nghiệp bạn đang có kế hoạch tập trung kinh tế hoặc đang trong quá trình bị điều tra, việc tham vấn luật sư chuyên về cạnh tranh là vô cùng cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

Trên đây là những điểm mới quan trọng về xử phạt vi phạm cạnh tranh từ 20/5/2026 theo Nghị định 102/2026/NĐ-CP. Nếu Quý khách cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ chúng tôi qua hotline 1900.6588 (miễn phí) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí).