Bạn có biết: Đi, đứng, nằm, ngồi trên đường sắt bị phạt bao nhiêu tiền từ 15/5/2026?

Việc tự ý đi, đứng, nằm, ngồi trên đường sắt không chỉ gây nguy hiểm cho bản thân mà còn ảnh hưởng đến an toàn giao thông đường sắt. Nhiều người dân, đặc biệt ở khu vực nông thôn hoặc gần đường ray, thường có thói quen đi bộ, ngồi chơi hoặc phơi nông sản trên đường sắt. Tuy nhiên, từ ngày 15/5/2026, những hành vi này sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định 81/2026/NĐ-CP. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và những lưu ý quan trọng để bạn tránh vi phạm.

Hành vi đi, đứng, nằm, ngồi trên đường sắt bị phạt bao nhiêu tiền?

Theo điểm a khoản 1 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, mức phạt cụ thể như sau:

• Mức phạt: Từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với cá nhân.
• Đối tượng áp dụng: Người dân tự ý đi bộ, đứng, nằm hoặc ngồi trên đường ray, trong cầu, hầm dành riêng cho đường sắt.
• Ngoại lệ: Không áp dụng đối với nhân viên đường sắt hoặc lực lượng chức năng đang thi hành nhiệm vụ.

Đáng chú ý, ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo điểm a khoản 8 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP là buộc phải rời khỏi đường sắt, cầu hoặc hầm dành riêng cho đường sắt ngay lập tức.

Những hành vi nào khác bị phạt cùng mức 300.000 – 500.000 đồng?

Theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, mức phạt từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng cũng được áp dụng cho các hành vi sau:

• Vượt tường rào, hàng rào ngăn cách giữa đường sắt với khu vực xung quanh.
• Để súc vật đi qua đường sắt không đúng quy định hoặc để súc vật kéo xe qua đường sắt mà không có người điều khiển.
• Đi, đứng, nằm, ngồi trên nóc toa xe, đầu máy, bậc lên xuống toa xe; đu bám hoặc đứng, ngồi tại thành toa xe, đầu máy, nơi nối giữa các toa xe, đầu máy.
• Mở cửa lên, xuống tàu hoặc đưa đầu, tay, chân và vật khác ra ngoài thành toa xe khi tàu đang chạy.
• Phơi rơm, rạ, nông sản hoặc để vật phẩm khác trên công trình đường sắt.
• Để rơi vãi đất, cát, vật tư, vật liệu khác lên đường sắt.

Điểm mới đáng chú ý trong Nghị định 81/2026/NĐ-CP so với Nghị định 100/2019/NĐ-CP là gì?

Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, ngoài hình thức xử phạt chính (phạt tiền), các hình thức xử phạt bổ sung trong lĩnh vực giao thông đường sắt được quy định tập trung, bao gồm:

• Tước quyền sử dụng Giấy phép lái tàu từ 01 đến 24 tháng.
• Tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe khi điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ từ 01 đến 03 tháng.
• Tước quyền sử dụng Giấy phép xây dựng từ 01 đến 03 tháng.
• Đình chỉ thi công từ 01 đến 03 tháng.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, điểm mới này giúp việc xử phạt trở nên minh bạch và thống nhất hơn. Trước đây, theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, các hình thức xử phạt bổ sung được quy định rải rác tại từng điều, gây khó khăn cho việc tra cứu và áp dụng.

Tình huống thực tế: Người dân phơi lúa trên đường sắt có bị phạt không?

Tình huống: Anh Minh (ở Thanh Hóa) thường phơi lúa trên đoạn đường sắt gần nhà vì cho rằng “không có tàu chạy qua”. Hành vi này có bị xử phạt không?

Trả lời: Có. Theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, hành vi “phơi rơm, rạ, nông sản hoặc để vật phẩm khác trên công trình đường sắt” bị phạt từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng. Ngoài ra, anh Minh còn bị buộc phải dọn sạch và ra khỏi khu vực đường sắt. Việc phơi lúa trên đường ray không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng.

Lời khuyên từ luật sư

1. Không đi, đứng, nằm, ngồi trên đường sắt, trong cầu, hầm dành riêng cho đường sắt, trừ trường hợp là nhân viên đường sắt hoặc lực lượng chức năng thi hành nhiệm vụ.
2. Không phơi nông sản, để vật liệu lên đường sắt, vì có thể bị phạt từ 300.000 đến 500.000 đồng và buộc phải khắc phục hậu quả.
3. Không vượt rào, hàng rào ngăn cách giữa đường sắt và khu vực xung quanh.
4. Không mở cửa tàu, thò đầu, tay, chân ra ngoài khi tàu đang chạy, vì hành vi này vừa nguy hiểm vừa bị xử phạt.
5. Nếu bạn thấy người thân có hành vi vi phạm, hãy nhắc nhở và giải thích về mức phạt và hậu quả pháp lý để tránh bị xử lý.