Hà Nội khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp: 4 điểm nghẽn pháp lý cần tháo gỡ ngay

Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, hàng loạt chính sách đặc thù đã được ban hành nhằm khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, các doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với không ít “điểm nghẽn” pháp lý cần được tháo gỡ kịp thời. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các quy định mới, cũng như những vướng mắc thực tế mà doanh nghiệp cần lưu ý.

Luật Thủ đô 2026 và Nghị quyết 198/2025/QH15 mang lại cơ hội gì cho doanh nghiệp?

Theo Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội ban hành, Hà Nội chính thức được trao quyền chủ động thành lập khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do gắn với đô thị sân bay phía Bắc khu vực Đông Anh, Sóc Sơn. Đây được đánh giá là bước đột phá về thể chế, tạo ra một hệ sinh thái logistics, sản xuất, thương mại hoàn chỉnh.Bên cạnh đó, Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân cũng được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mới. Ông Trần Văn Minh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội (HANOIBA) nhận định, Hà Nội đang có cơ hội rất lớn để bứt phá khi Trung ương liên tiếp ban hành những quyết sách quan trọng về phát triển kinh tế tư nhân và phát triển Thủ đô.

5 nguồn lực quan trọng doanh nghiệp cần ưu tiên để tận dụng cơ hội

Theo ông Trần Văn Minh, muốn đạt mục tiêu tăng trưởng cao, Thành phố phải khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp, bởi doanh nghiệp chính là chủ thể tạo ra tăng trưởng. Cụ thể, có 5 nguồn lực quan trọng cần được ưu tiên:

• Thể chế: Môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, thủ tục hành chính đơn giản sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, nâng cao niềm tin và mạnh dạn đầu tư dài hạn.
• Nguồn vốn: Doanh nghiệp cần được tiếp cận thuận lợi hơn với tín dụng, thị trường vốn, các quỹ đầu tư và các công cụ tài chính mới.
• Hạ tầng và quỹ đất phát triển: Đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số và các khu công nghiệp hiện đại sẽ tạo không gian phát triển mới cho doanh nghiệp.
• Nguồn nhân lực chất lượng cao: Trong thời đại AI và kinh tế số, nhân lực sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.
• Kết nối: Đây là nguồn lực vô hình nhưng tạo giá trị rất lớn. Khi doanh nghiệp được kết nối với đúng đối tác, đúng chuỗi cung ứng và đúng thị trường thì tốc độ phát triển sẽ nhanh hơn rất nhiều.

“Khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân chính là khơi thông động lực tăng trưởng của Hà Nội và của nền kinh tế Việt Nam. Tôi luôn mong muốn doanh nghiệp không chỉ phát triển riêng lẻ mà cùng tham gia vào một hệ sinh thái cộng sinh”

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa: Mức hỗ trợ 300 triệu đồng/năm có ý nghĩa gì?

Luật sư Trịnh Thị Hương – CEO Công ty Luật TNHH Khánh An Business Law, người trực tiếp tư vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), cho biết: “HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết chính sách đặc thù hỗ trợ DNNVV giai đoạn 2026 – 2030, hỗ trợ 100% giá trị hợp đồng tư vấn chuyên sâu, tối đa 300 triệu đồng/DN/năm” – mức hỗ trợ được đánh giá là chưa từng có tiền lệ.Đáng chú ý, theo Luật sư Trịnh Thị Hương, điều đáng chú ý hơn con số là cách tiếp cận: Thành phố tập trung tháo gỡ đúng “điểm nghẽn” về vốn, đất đai, quản trị, công nghệ, kết hợp cải cách thủ tục hành chính toàn trình trong các kế hoạch nâng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh được ban hành từ giữa năm nay.

4 nhóm vướng mắc pháp lý lớn nhất doanh nghiệp đang gặp phải

Theo Luật sư Phan Vũ Anh – Thành viên sáng lập Công ty Luật TNHH Phan Anh, từ thực tiễn tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp, “điểm nghẽn” thể chế rõ nhất nằm ở việc quy trình giải quyết thủ tục của một dự án đầu tư chưa thực sự được đồng bộ và liên thông.Cụ thể, một dự án đầu tư phải đồng thời đáp ứng các quy định về:

• Quy hoạch
• Đất đai
• Đầu tư
• Xây dựng
• Môi trường
• Phòng cháy, chữa cháy
• Nghĩa vụ tài chính

Trong khi đó, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp; trình tự phối hợp, thời hạn trả lời và việc sử dụng dữ liệu hợp lệ chưa phải lúc nào cũng được xác định thống nhất. Luật sư Phan Vũ Anh khuyến nghị Thành phố cần ưu tiên xử lý 4 nhóm vướng mắc pháp lý sau:

1. Thủ tục hành chính và quy định chuyển tiếp – cần có một đầu mối công bố thông tin chính sách, thể hiện rõ văn bản đang có hiệu lực, lịch sử thay đổi, thời điểm áp dụng, quy định chuyển tiếp.
2. Đất đai, giải phóng mặt bằng – thường là nguyên nhân chính gây chậm tiến độ dự án.
3. Xử lý dự án chậm triển khai – cần có cơ chế rõ ràng, tránh gây thiệt hại cho cả doanh nghiệp và Nhà nước.
4. Tổ chức thực hiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư – đảm bảo chính sách đến được với đúng đối tượng thụ hưởng.

Tình huống thực tế: Vì sao một dự án đầu tư có thể bị chậm tiến độ nhiều năm?

Hãy hình dung một doanh nghiệp muốn triển khai dự án nhà máy sản xuất tại Hà Nội. Doanh nghiệp này phải đồng thời xin các loại giấy phép từ nhiều cơ quan khác nhau: Sở Kế hoạch và Đầu tư (giấy chứng nhận đăng ký đầu tư), Sở Tài nguyên và Môi trường (đánh giá tác động môi trường), Sở Xây dựng (giấy phép xây dựng), Cảnh sát PCCC (thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy)…Vấn đề là kết quả của thủ tục này thường là căn cứ để thực hiện thủ tục khác. Một vướng mắc ở bất kỳ khâu nào (ví dụ: ý kiến không thống nhất giữa hai sở về quy hoạch) cũng có thể khiến toàn bộ tiến độ dự án bị đình trệ. Thực tế cho thấy, nhiều dự án tại Hà Nội đã bị chậm tiến độ từ 1-3 năm chỉ vì lý do này.

Lời khuyên từ luật sư: 5 việc doanh nghiệp cần làm ngay

Từ các phân tích trên, chúng tôi đưa ra một số khuyến nghị thiết thực cho doanh nghiệp:

1. Tận dụng tối đa chính sách hỗ trợ 300 triệu đồng/năm để thuê tư vấn pháp lý chuyên sâu, thích ứng quy định mới thay vì tự mò mẫm rồi vướng rủi ro.
2. Đầu tư vào con người và tư duy quản trị, bám sát mục tiêu bồi dưỡng 5.000 CEO trong Đề án hỗ trợ DNNVV của Thành phố, cùng chỉ tiêu hỗ trợ trực tiếp bồi dưỡng nhân lực tối thiểu 15.000 người/năm.
3. Chủ động chuyển đổi số toàn diện, không chỉ đầu tư phần mềm hay ứng dụng AI mà thay đổi cách điều hành doanh nghiệp, lấy dữ liệu làm nền tảng cho mọi quyết định.
4. Phát triển theo hướng xanh và bền vững – các tiêu chuẩn ESG, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải đang trở thành yêu cầu bắt buộc nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
5. Tham gia các hiệp hội, mạng lưới doanh nghiệp để mở rộng cơ hội hợp tác, chia sẻ nguồn lực và học hỏi kinh nghiệm.

“Điều khiến tôi đặc biệt kỳ vọng là định hướng dài hạn hơn. Luật Thủ đô 2026, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã chính thức trao quyền để Hà Nội chủ động thành lập khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do gắn với đô thị sân bay phía Bắc khu vực Đông Anh, Sóc Sơn – mở ra một hệ sinh thái logistics, sản xuất, thương mại để DNNVV có cơ hội tham gia chuỗi cung ứng, thay vì chỉ đứng ngoài quan sát”

Câu hỏi thường gặp

Bài viết dựa trên thông tin từ Cổng thông tin điện tử phapluat.gov.vn và ý kiến của các chuyên gia pháp lý. Nội dung mang tính chất tham khảo, doanh nghiệp nên liên hệ luật sư để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp. Còn tiếp…