Hướng dẫn chi tiết Quyết định 506/QĐ-BHXH 2026: Quy trình bổ nhiệm giám định viên tư pháp BHXH

Ngày 29 tháng 6 năm 2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Quyết định 506/QĐ-BHXH kèm theo Quy trình mới về đề nghị bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp và các hoạt động liên quan trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Văn bản này thay thế Quyết định 705/QĐ-BHXH năm 2023 và có hiệu lực ngay từ ngày ký. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ quy trình này.

Quyết định 506/QĐ-BHXH áp dụng cho đối tượng nào?

Theo Điều 2 của Quy trình ban hành kèm Quyết định 506/QĐ-BHXH, đối tượng áp dụng gồm:

• Viên chức, người lao động thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Các đơn vị thuộc và trực thuộc BHXH Việt Nam ở Trung ương và BHXH các tỉnh, thành phố.

Quy trình đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp BHXH gồm mấy bước?

Điều 3 của Quy trình quy định chi tiết trình tự như sau:

1. Bước 1: Lập danh sách – Ban Pháp chế tham mưu Giám đốc BHXH Việt Nam lựa chọn đơn vị phù hợp, yêu cầu đề xuất danh sách viên chức đủ tiêu chuẩn theo Điều 4 Thông tư 46/2026/TT-BTC (đối với giám định viên tư pháp) hoặc Điều 13 Luật Giám định tư pháp 2025 (đối với người giám định theo vụ việc).
2. Bước 2: Rà soát thông tin – Ban Pháp chế tổng hợp danh sách, phối hợp với Ban Tổ chức cán bộ kiểm tra, rà soát.
3. Bước 3: Đề xuất, trình Bộ trưởng Bộ Tài chính – Sau khi rà soát, Ban Pháp chế tham mưu Giám đốc BHXH Việt Nam ký văn bản đề xuất gửi Vụ Tổ chức cán bộ tổng hợp, trình Bộ trưởng quyết định bổ nhiệm, cấp thẻ giám định viên tư pháp hoặc công nhận người giám định theo vụ việc.

Đối với trường hợp văn bản trưng cầu giám định gửi đến Bộ Tài chính nhưng nội dung chỉ liên quan đến lĩnh vực quản lý của BHXH Việt Nam, Điều 7 quy định thời hạn cử người tham gia giám định là 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận bản chính hoặc bản sao hoặc bản điện tử theo phân công của Lãnh đạo BHXH Việt Nam.

Trường hợp nào bị miễn nhiệm, hủy bỏ công nhận giám định viên tư pháp?

Điều 4 quy định các trường hợp phải đề nghị miễn nhiệm hoặc hủy bỏ công nhận, căn cứ vào khoản 4 và khoản 5 Điều 11, khoản 6 và khoản 7 Điều 14 Luật Giám định tư pháp 2025. Các đơn vị có trách nhiệm thường xuyên rà soát tiêu chuẩn, điều kiện của giám định viên tư pháp thuộc phạm vi quản lý. Khi phát hiện thuộc trường hợp phải miễn nhiệm/hủy bỏ, đơn vị lập danh sách theo Phụ lục II gửi Ban Pháp chế tổng hợp. Ban Pháp chế chủ trì, phối hợp với Ban Tổ chức cán bộ rà soát, tham mưu Giám đốc BHXH Việt Nam trình Bộ trưởng Bộ Tài chính quyết định.

Trách nhiệm đăng tải và cập nhật danh sách giám định viên tư pháp

Điều 6 quy định rõ trách nhiệm của BHXH Việt Nam và BHXH các tỉnh, thành phố:

• Đăng tải danh sách giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc trên Cổng thông tin điện tử của BHXH Việt Nam và BHXH tỉnh, thành phố ngay sau khi nhận được quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Cập nhật danh sách ngay sau khi nhận được quyết định điều chỉnh.

Quy trình tiếp nhận trưng cầu giám định tư pháp

Điều 7 quy định trình tự tiếp nhận văn bản trưng cầu giám định tư pháp:

• Văn phòng BHXH Việt Nam hoặc Văn phòng/Phòng Tổ chức – Hành chính của BHXH tỉnh, thành phố tiếp nhận văn bản, xử lý theo quy trình công văn đến, trình Lãnh đạo xác định đơn vị đầu mối (Ban Pháp chế) và đơn vị phối hợp.
• Trường hợp văn bản trưng cầu gửi đến Bộ Tài chính, các đơn vị được giao có trách nhiệm lựa chọn người phù hợp, cử người tham gia giám định gửi Ban Pháp chế trình Lãnh đạo BHXH Việt Nam phê duyệt trong thời hạn 01 ngày làm việc.

Tình huống thực tế

Anh Nguyễn Văn A là viên chức tại BHXH tỉnh X, có 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thực hiện chế độ bảo hiểm thất nghiệp. Đơn vị của anh A nhận được yêu cầu từ Ban Pháp chế đề xuất danh sách viên chức đủ tiêu chuẩn để bổ nhiệm giám định viên tư pháp. Anh A đáp ứng các tiêu chuẩn tại Điều 4 Thông tư 46/2026/TT-BTC, đơn vị lập danh sách gửi Ban Pháp chế. Sau khi rà soát, Ban Pháp chế tham mưu Giám đốc BHXH Việt Nam trình Bộ trưởng Bộ Tài chính. Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ khi nhận văn bản trưng cầu giám định liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp, Ban Pháp chế cử anh A tham gia giám định.

Lời khuyên từ luật sư

1. Nắm rõ tiêu chuẩn: Viên chức muốn được đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp cần đáp ứng điều kiện tại Điều 4 Thông tư 46/2026/TT-BTC và Điều 13 Luật Giám định tư pháp 2025.
2. Chủ động rà soát: Các đơn vị quản lý giám định viên tư pháp phải thường xuyên rà soát tiêu chuẩn, điều kiện để kịp thời đề nghị miễn nhiệm khi có căn cứ.
3. Tuân thủ thời hạn: Thời hạn cử người tham gia giám định là 01 ngày làm việc, cần bố trí nhân sự dự phòng để đảm bảo đáp ứng yêu cầu.
4. Cập nhật danh sách kịp thời: BHXH các cấp phải đăng tải và cập nhật danh sách giám định viên tư pháp trên cổng thông tin điện tử ngay sau khi có quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.