Hướng dẫn chi tiết cách tính BHXH 1 lần mới nhất theo Luật 2024

Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần là khoản tiền nhiều người lao động mong đợi khi có nhu cầu rút một lần. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ công thức tính và các quy định mới nhất. Bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn hướng dẫn chi tiết về mức hưởng BHXH 1 lần theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), giúp bạn chủ động tính toán và bảo vệ quyền lợi của mình.

1. Công thức tính BHXH 1 lần cho người lao động theo Luật mới nhất là gì?

Căn cứ pháp lý quan trọng nhất hiện nay là khoản 3 Điều 70 (đối với người tham gia BHXH bắt buộc) và khoản 2 Điều 102 (đối với người tham gia BHXH tự nguyện) của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, số 41/2024/QH15 do Quốc hội ban hành. Cả hai đối tượng đều có chung cách tính theo công thức dưới đây.

1.1. Công thức tính chung cho cả BHXH bắt buộc và tự nguyện

Cụ thể, công thức tính mức hưởng BHXH một lần được quy định như sau:

Mức hưởng BHXH 1 lần = (1,5 × Mức bình quân tiền lương/thu nhập × Số năm đóng trước 2014) + (2 × Mức bình quân tiền lương/thu nhập × Số năm đóng sau 2014)

Trong đó, mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng BHXH sẽ được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) do Chính phủ quy định tại thời điểm hưởng chế độ.

1.2. Trường hợp đặc biệt: Thời gian đóng chưa đủ 01 năm

Nếu bạn có thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm, cách tính sẽ khác. Theo điểm c khoản 3 Điều 70 (và tương tự điểm c khoản 2 Điều 102) của Luật BHXH 2024, mức hưởng sẽ bằng số tiền đã đóng vào quỹ BHXH, nhưng mức tối đa không quá 02 tháng mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng BHXH.

2. Hồ sơ cần chuẩn bị khi đề nghị hưởng BHXH 1 lần gồm những gì?

Để được giải quyết chế độ BHXH một lần, bạn cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại Điều 78 và Điều 106 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Hồ sơ cơ bản bao gồm:

• Sổ bảo hiểm xã hội (bản chính).
• Văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần theo Mẫu số 14-HSB.

Đáng chú ý, tùy vào từng trường hợp cụ thể, bạn phải nộp thêm các giấy tờ sau:

• Người ra nước ngoài định cư: Bản sao giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực của Hộ chiếu nước ngoài, Thị thực định cư, Thẻ thường trú dài hạn…
• Người mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS…): Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc bản chính/bản sao giấy ra viện.
• Người suy giảm khả năng lao động hoặc khuyết tật đặc biệt nặng: Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng Giám định Y khoa hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng.

3. Trình tự, thủ tục giải quyết hưởng BHXH 1 lần trong bao lâu?

Quy trình thủ tục gồm 3 bước cơ bản, được quy định chi tiết tại Điều 79 và Điều 107 Luật BHXH 2024 cùng Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 2222/QĐ-BHXH (sửa đổi bởi Quyết định 313/QĐ-BHXH).

Bước 1: Nộp hồ sơ

Bạn có thể lựa chọn một trong ba hình thức nộp hồ sơ sau:

1. Trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam.
2. Trực tiếp tại cơ quan BHXH nơi đang quản lý hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công.
3. Qua dịch vụ bưu chính công ích.

Bước 2: Cơ quan BHXH giải quyết

Theo quy định tại khoản 3 Điều 79 và khoản 3 Điều 107 của Luật BHXH 2024, thời hạn giải quyết là 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Tuy nhiên, theo thủ tục hành chính được công bố và quy định tại khoản 6 Điều 9 Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 2222/QĐ-BHXH, thời hạn này đã được rút ngắn xuống còn tối đa 05 ngày làm việc. Nếu không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Bước 3: Nhận kết quả

Sau khi hồ sơ được duyệt, bạn sẽ nhận được:

• Quyết định về việc hưởng BHXH một lần (Mẫu số 07B-HSB).
• Bản quá trình đóng BHXH (Mẫu số 04-HSB).
• Tiền trợ cấp BHXH một lần (qua tài khoản ngân hàng hoặc tiền mặt theo đăng ký).

Tình huống thực tế

Chị Minh (35 tuổi, Hà Nội) có 10 năm đóng BHXH bắt buộc từ năm 2015 đến hết năm 2024. Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của chị sau khi điều chỉnh là 8.000.000 đồng. Do có việc gia đình, chị muốn rút BHXH một lần.

Vì toàn bộ thời gian đóng của chị đều sau năm 2014, nên số tiền chị nhận được tính như sau: 2 × 8.000.000 × 10 = 160.000.000 đồng. Đây là một khoản tiền không nhỏ, tuy nhiên, chúng tôi luôn khuyến nghị khách hàng cân nhắc kỹ vì việc rút BHXH một lần sẽ khiến bạn mất đi cơ hội hưởng lương hưu hàng tháng và các quyền lợi bảo hiểm y tế khi về già.

Lời khuyên từ luật sư

Việc quyết định rút BHXH một lần là một quyết định tài chính quan trọng. Chúng tôi đưa ra một số lưu ý sau:

1. Cân nhắc kỹ lưỡng: Hãy so sánh giữa khoản tiền nhận một lần và quyền lợi lương hưu hàng tháng (hiện tại mức lương hưu được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương cho 20 năm đóng, sau đó cứ mỗi năm tăng thêm 2%) cùng thẻ BHYT miễn phí suốt đời.
2. Kiểm tra thời gian đóng: Nếu bạn đã có gần đủ 20 năm đóng BHXH, hãy cố gắng đóng tiếp để đủ điều kiện hưởng lương hưu tối thiểu, thay vì rút một lần.
3. Chuẩn bị hồ sơ chính xác: Sử dụng đúng Mẫu số 14-HSB và kiểm tra kỹ các giấy tờ bổ sung theo đúng trường hợp của mình để tránh việc đi lại nhiều lần.
4. Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến: Hình thức này giúp bạn tiết kiệm thời gian, theo dõi được tiến trình xử lý hồ sơ và giảm thiểu thủ tục giấy tờ.
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia: Mỗi trường hợp có đặc thù riêng. Hãy liên hệ với chúng tôi qua tổng đài 1900.6588 để được tư vấn miễn phí trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.