Hướng dẫn Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD – Quy chuẩn an toàn cháy mới nhất bạn cần biết

Trong lĩnh vực xây dựng, việc cập nhật các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn cho công trình và tính mạng con người. Nếu bạn đang chuẩn bị thiết kế, thi công hoặc cải tạo nhà ở, chung cư hay công trình thương mại, việc nắm rõ Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD là điều vô cùng quan trọng.

Với vai trò là luật sư tư vấn trong lĩnh vực xây dựng và PCCC, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những điểm mới, phạm vi áp dụng và các lưu ý pháp lý quan trọng trong văn bản sửa đổi này, giúp quý khách hàng tránh được các rủi ro pháp lý và đảm bảo công trình tuân thủ đúng quy định.

Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD là gì và được ban hành bởi cơ quan nào?

Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD là văn bản kỹ thuật sửa đổi, bổ sung một số quy định của QCVN 06:2022/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về An toàn cháy cho nhà và công trình.

Theo Lời nói đầu của văn bản, Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD do Viện Khoa học công nghệ xây dựng (Bộ Xây dựng) chủ trì biên soạn, phối hợp cùng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (Bộ Công an) và các đơn vị liên quan. Văn bản được Bộ Xây dựng ban hành kèm theo Thông tư số 09/2023/TT-BXD ngày 10 tháng 10 năm 2023 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.

Đáng chú ý, các nội dung không được nêu tại Sửa đổi 1 này thì tiếp tục áp dụng theo quy định ban đầu của QCVN 06:2022/BXD ban hành kèm theo Thông tư số 06/2022/TT-BXD ngày 30/11/2022.

Phạm vi áp dụng của QCVN 06:2022/BXD sau khi sửa đổi có gì thay đổi?

Điểm mấu chốt của Sửa đổi 1:2023 là việc điều chỉnh phạm vi áp dụng tại điểm 1.1.2, mở rộng đối tượng chịu sự điều chỉnh của quy chuẩn, đặc biệt là với nhà ở riêng lẻ. Cụ thể, quy chuẩn áp dụng đối với các loại nhà sau:

• Chung cư và nhà ở tập thể có chiều cao PCCC không quá 150m và không quá 3 tầng hầm;
• Nhà ở riêng lẻ, nhà ở riêng lẻ kết hợp mục đích sử dụng khác và nhà ở riêng lẻ chuyển đổi mục đích sử dụng có quy mô:
  • Cao từ 7 tầng trở lên (hoặc chiều cao PCCC từ 25m trở lên);
  • Hoặc khối tích từ 5.000 m³ trở lên;
  • Hoặc có nhiều hơn 1 tầng hầm đến 3 tầng hầm.

Bên cạnh việc mở rộng đối tượng áp dụng, Sửa đổi 1 còn bổ sung nguyên tắc linh hoạt tại cuối điểm 1.1.2. Theo đó, quy chuẩn “cũng có thể được xem xét áp dụng đối với các nhà không thuộc phạm vi điều chỉnh” nếu các yêu cầu trong quy chuẩn phù hợp với nhà đó. Điều này tạo điều kiện cho các chủ đầu tư có thể áp dụng tiêu chuẩn cao hơn mức tối thiểu.

Quy định về cải tạo, sửa chữa nhà theo Sửa đổi 1:2023 như thế nào?

Một trong những thay đổi quan trọng mà chủ đầu tư và nhà thầu cần đặc biệt lưu ý là quy định tại điểm 1.1.4 về việc áp dụng quy chuẩn khi cải tạo, sửa chữa công trình. Theo đó, quy chuẩn này chỉ áp dụng đối với các bộ phận, khu vực trực tiếp được cải tạo, trong các trường hợp:

1. Cải tạo thay đổi công năng của tầng nhà, khoang cháy hoặc nhà dẫn đến nâng cao yêu cầu an toàn cháy;
2. Cải tạo làm thay đổi giải pháp thoát nạn theo hướng giảm số lượng lối thoát nạn hoặc cầu thang thoát nạn;
3. Cải tạo làm tăng hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ của tầng nhà, khoang cháy hoặc nhà;
4. Cải tạo tăng quy mô dẫn đến nâng cao các yêu cầu an toàn cháy.

Như vậy, nếu bạn chỉ sửa chữa nội thất, thay cửa hoặc sơn sửa mà không thay đổi công năng hay làm giảm lối thoát nạn thì không bắt buộc phải áp dụng toàn bộ quy chuẩn này.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý và kỹ thuật xây dựng, quy định này tạo sự linh hoạt cần thiết cho các công trình cải tạo, tránh gây khó khăn không đáng có cho chủ nhà trong khi vẫn đảm bảo an toàn cháy nổ cho các khu vực thực sự bị ảnh hưởng.

Các thuật ngữ mới và được sửa đổi trong QCVN 06 có ý nghĩa gì?

Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD đã bổ sung và làm rõ nhiều thuật ngữ chuyên ngành tại mục 1.4, giúp việc áp dụng quy chuẩn trên thực tế được thống nhất. Một số điểm đáng chú ý bao gồm:

Cửa nắp hút khói (điểm 1.4.11)

Thuật ngữ này được sửa đổi để làm rõ cơ chế vận hành: “Bộ phận (mở được khi có cháy) được điều khiển tự động và từ xa hoặc luôn mở sẵn, che các lỗ mở trên các kết cấu bao che bên ngoài”.

Gian phòng chung (điểm 1.4.21a – mới)

Sửa đổi 1 bổ sung định nghĩa “gian phòng chung” là gian phòng dùng để tổ chức sự kiện (hội họp, hội thảo, trình diễn, thể thao), có sự tập trung cùng lúc một nhóm người không quen thuộc với địa điểm. Các phòng họp nội bộ, phòng ăn nội bộ không được coi là gian phòng chung.

Hành lang bên (điểm 1.4.23)

Quy định mới nêu rõ yêu cầu về chiều cao thông thủy tối thiểu 1,2m và diện tích lỗ mở thông gió không nhỏ hơn 15% diện tích sàn của hành lang bên.

Khối đế (điểm 1.4.32a – mới)

Đây là thuật ngữ mới được bổ sung, định nghĩa phần dưới của nhà (bao gồm một số tầng dưới cùng), thường được thiết kế vươn ra và sử dụng cho mục đích thương mại, dịch vụ.

Sảnh thông tầng (điểm 1.4.49a – mới)

Định nghĩa mới giúp phân biệt rõ không gian sảnh thông tầng với các lỗ mở kỹ thuật khác như giếng thang máy, thang bộ, kênh kỹ thuật.

Vật liệu hoàn thiện, trang trí (điểm 1.4.68a – mới)

Thuật ngữ này được bổ sung để xác định rõ đối tượng kiểm soát, bao gồm các lớp vôi, vữa, thạch cao, tấm ốp, nhưng loại trừ các đồ vật treo tường chỉ mang tính trang trí như tranh, ảnh.

“Việc bổ sung các thuật ngữ mới trong Sửa đổi 1:2023 cho thấy cơ quan soạn thảo đã lắng nghe phản hồi từ thực tiễn áp dụng, giúp quy chuẩn trở nên rõ ràng và khả thi hơn trong quá trình thiết kế, thẩm duyệt PCCC.” – Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý về xây dựng.

Tình huống thực tế: Nhà ở riêng lẻ 8 tầng có phải áp dụng QCVN 06:2022/BXD không?

Anh Minh (ngụ tại TP. Thủ Đức) có nhu cầu xây dựng nhà ở riêng lẻ 8 tầng, kết hợp kinh doanh dịch vụ tại tầng trệt. Tổng khối tích xây dựng dự kiến khoảng 3.500 m³. Anh thắc mắc liệu công trình của mình có thuộc đối tượng phải áp dụng QCVN 06:2022/BXD hay không.

Trả lời: Theo Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD, nhà ở riêng lẻ có chiều cao từ 7 tầng trở lên (hoặc chiều cao PCCC từ 25m trở lên) thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn. Với công trình 8 tầng của anh Minh, dù khối tích chưa đến 5.000 m³, công trình vẫn bắt buộc phải tuân thủ các yêu cầu về an toàn cháy theo QCVN 06:2022/BXD, bao gồm các quy định về lối thoát nạn, ngăn cháy lan, hệ thống báo cháy và chữa cháy.

Lời khuyên từ luật sư về việc áp dụng QCVN 06:2022/BXD

Với vai trò là đơn vị tư vấn pháp lý, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng để quý khách hàng tuân thủ đúng quy định và tránh các rủi ro không đáng có:

1. Xác định đúng phạm vi áp dụng: Kiểm tra kỹ chiều cao, số tầng, khối tích và công năng công trình để xác định có thuộc đối tượng áp dụng QCVN 06:2022/BXD hay không.
2. Chú trọng hồ sơ thiết kế PCCC: Theo điểm 1.5.4 sửa đổi, luận chứng kỹ thuật (nếu có) phải được coi là một nội dung của hồ sơ thiết kế về PCCC. Cần trình bày rõ giải pháp thay thế dựa trên tính toán, mô phỏng cháy hoặc tài liệu chuẩn được áp dụng.
3. Cập nhật quy định địa phương: Sửa đổi 1:2023 bổ sung điểm 1.1.11 cho phép các địa phương ban hành quy chuẩn kỹ thuật riêng phù hợp điều kiện đặc thù. Hãy kiểm tra xem địa phương nơi bạn xây dựng có quy định riêng nào không.
4. Tham vấn cơ quan có thẩm quyền sớm: Nếu công trình có điểm bất thường về thiết kế, nên tham vấn Cảnh sát PCCC hoặc cơ quan thẩm duyệt từ giai đoạn thiết kế cơ sở để tránh phải điều chỉnh tốn kém.
5. Lưu trữ đầy đủ hồ sơ: Trong trường hợp áp dụng giải pháp thay thế theo điểm 1.1.10, cần lưu trữ đầy đủ luận chứng kỹ thuật, tài liệu tính toán để xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp

Việc cập nhật kịp thời các quy định mới về an toàn cháy không chỉ giúp công trình của bạn tuân thủ pháp luật mà còn đảm bảo an toàn tính mạng cho chính bạn và những người xung quanh. Nếu cần tư vấn chi tiết về việc áp dụng QCVN 06:2022/BXD cho công trình cụ thể, đội ngũ luật sư của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ.