Trung tâm tài chính quốc tế: Cơ chế đột phá cho sản phẩm chủ chốt theo chỉ đạo mới của Thủ tướng

Việc thành lập và vận hành Trung tâm tài chính quốc tế (TTTC) tại TP.HCM và Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn then chốt. Tại cuộc họp mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương tạo cơ chế đột phá để nhanh chóng có một số sản phẩm, dịch vụ tài chính chủ chốt cho TTTC. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa chủ trương của Đảng về phát triển TTTC, thu hút dòng vốn trung và dài hạn phục vụ phát triển kinh tế đất nước. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý nền tảng, những nhiệm vụ trọng tâm và lộ trình cụ thể mà nhà đầu tư cần nắm rõ.

Khung pháp lý nào đã được ban hành cho Trung tâm tài chính quốc tế?

Theo báo cáo tại cuộc họp, TTTC đã được xây dựng một khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh và riêng biệt. Cụ thể, ngày 27/6/2025, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 222/2025/QH15 — văn bản nền tảng quy định nguyên tắc, chính sách khung và các cơ chế đặc thù nhằm thu hút nhà đầu tư chiến lược. Tiếp đó, Chính phủ đã ban hành 8 nghị định hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị quyết 222, bao gồm các quy định về:

• Nguyên tắc hoạt động và phạm vi áp dụng của TTTC.
• Các chính sách ưu đãi, cơ chế đặc thù cho nhà đầu tư chiến lược.
• Cơ chế giải quyết tranh chấp và quản lý, giám sát hoạt động tài chính.

Tiến độ triển khai thực tế tại TP.HCM và Đà Nẵng đến nay ra sao?

Trên cơ sở khung pháp lý đã ban hành, các bộ, ngành và hai thành phố đã tích cực triển khai nhiều hoạt động thực tiễn:

• Về xúc tiến đầu tư: Hội đồng Điều hành và Cơ quan điều hành tại hai địa phương đã triển khai hợp tác với các cơ quan quản lý, định chế tài chính, ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức quốc tế. Đồng thời, danh mục sản phẩm, dịch vụ tài chính phù hợp với lợi thế riêng của từng thành phố cũng đang được chuẩn bị.
• Về nhân sự và hạ tầng: Cơ quan điều hành TTTC đã được thành lập, từng bước kiện toàn bộ máy, bố trí nhân sự, xác định chức năng, nhiệm vụ, xây dựng quy chế làm việc nội bộ. Công tác quy hoạch, bố trí trụ sở và chuẩn bị khu vực lõi TTTC cũng đã được thực hiện.

Thủ tướng yêu cầu cơ chế đột phá nào cho sản phẩm chủ chốt?

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: “Các sản phẩm, dịch vụ tài chính là yếu tố quyết định hoạt động hiệu quả của TTTC”. Theo đó, Thủ tướng chỉ đạo:

• Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan và hai thành phố kiến nghị, xác định danh mục các sản phẩm, dịch vụ tài chính của TTTC.
• Trước hết, tập trung vào các sản phẩm, dịch vụ gắn với thương mại và đầu tư để thu hút nguồn lực phát triển cho hai thành phố, phục vụ các công trình hạ tầng trọng điểm.
• Việc phát triển các sản phẩm này cần triển khai với tinh thần “không cầu toàn”, ngoài 8 nghị định đã có, cần tiếp tục nghiên cứu quy định mới trong tháng 6/2025 nhằm tạo cơ chế đột phá để nhanh chóng có một số sản phẩm, dịch vụ tài chính mới chủ chốt.

Tình huống thực tế

Giả sử một quỹ đầu tư quốc tế muốn triển khai sản phẩm tài chính phái sinh tại TTTC Đà Nẵng. Nếu dựa trên 8 nghị định hiện hành, sản phẩm này có thể chưa được quy định cụ thể. Tuy nhiên, với chỉ đạo mới của Thủ tướng, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu và ban hành quy định bổ sung trong tháng 6/2025, cho phép sản phẩm này được thí điểm trong khuôn khổ TTTC, tạo lợi thế cạnh tranh so với các trung tâm tài chính khác trong khu vực.

Lộ trình kiện toàn bộ máy quản lý và điều hành TTTC?

Để đảm bảo TTTC vận hành hiệu quả, Thủ tướng đã giao các nhiệm vụ cụ thể với thời hạn rõ ràng:

• Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng được giao làm Chủ tịch Hội đồng Điều hành TTTC và trực tiếp chỉ đạo TTTC. Nếu phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền, sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
• Trong tuần này: Các cơ quan trình bổ sung chức năng, kiện toàn Hội đồng Điều hành.
• Trước ngày 10/6/2025: Sau khi kiện toàn, Chủ tịch Hội đồng chỉ đạo các bộ, cơ quan rà soát, thẩm định, hoàn thiện Quy chế hoạt động của TTTC, Hội đồng Điều hành và cơ quan điều hành.
• Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng chỉ đạo Hội đồng Điều hành khẩn trương phối hợp với hai thành phố nghiên cứu mô hình chuẩn về cơ quan điều hành, kiến nghị lựa chọn phương án khả thi, phù hợp, tối ưu nhất.

Chiến lược thanh tra, giám sát và sửa đổi quy định trong tương lai?

Thủ tướng cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế thanh tra giám sát trực thuộc các cơ quan Trung ương, thực hiện thanh tra, giám sát theo lĩnh vực được giao quản lý. Đây là điểm quan trọng để vừa tạo sự linh hoạt, vừa kiểm soát rủi ro, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Bên cạnh đó, Thủ tướng nhấn mạnh: “Khi TTTC đã hình thành khá rõ thì phải có chiến lược cụ thể hơn”. Do đó, các cơ quan được chỉ đạo nghiên cứu, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để thúc đẩy hơn nữa hoạt động của TTTC trong thời gian tới.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những thông tin pháp lý mới nhất, chúng tôi đưa ra một số lưu ý dành cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp quan tâm đến TTTC:

1. Theo dõi sát sao các văn bản mới: Đặc biệt là các quy định bổ sung dự kiến ban hành trong tháng 6/2025, vì đây là cơ hội để tiếp cận các sản phẩm tài chính chủ chốt với cơ chế đột phá.
2. Chuẩn bị hồ sơ pháp lý sớm: Khi danh mục sản phẩm, dịch vụ tài chính được công bố, nhà đầu tư cần có sẵn bộ hồ sơ đáp ứng các điều kiện về năng lực tài chính, uy tín và cam kết đầu tư dài hạn.
3. Tận dụng cơ chế ưu đãi đặc thù: Các chính sách ưu đãi dành cho nhà đầu tư chiến lược tại TTTC có thể bao gồm ưu đãi thuế, thủ tục hành chính nhanh gọn, cần được nghiên cứu kỹ để tối ưu hóa lợi ích.
4. Quan tâm đến cơ chế giải quyết tranh chấp: Với đặc thù quốc tế, nhà đầu tư nên tìm hiểu các phương thức giải quyết tranh chấp được quy định trong khuôn khổ TTTC, bao gồm trọng tài quốc tế.
5. Tham vấn luật sư chuyên sâu: Do tính chất phức tạp và mới mẻ của TTTC, việc có sự tư vấn từ các chuyên gia pháp lý am hiểu lĩnh vực tài chính quốc tế là rất cần thiết.

Việc triển khai Trung tâm tài chính quốc tế là một bước đi chiến lược, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương. Với những chỉ đạo quyết liệt từ Thủ tướng Chính phủ, cùng khung pháp lý ngày càng hoàn thiện, chúng tôi tin rằng TTTC sẽ sớm đi vào hoạt động hiệu quả, trở thành động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào về cơ hội đầu tư hoặc các quy định pháp lý liên quan, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.