Bạn cần biết: Chế độ lương, phụ cấp khi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp từ 13/7/2026

Khi đất nước đối mặt với thiên tai, dịch bệnh, thảm họa hoặc các tình huống khẩn cấp khác, việc huy động nhân lực là điều tất yếu. Nếu bạn là người được điều động hoặc huy động tham gia nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp, quyền lợi về tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ được quy định rất cụ thể tại Nghị định mới của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 13/7/2026). Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các chế độ đó.

Người hưởng lương từ ngân sách nhà nước được hưởng chế độ gì?

Theo Nghị định, đối với người hưởng lương từ ngân sách nhà nước (công chức, viên chức, lực lượng vũ trang…), trong suốt thời gian thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp, họ được cơ quan nơi làm việc chi trả nguyên tiền lương theo ngạch, bậc, cấp hàm, chức vụ, cùng các khoản phụ cấp chức vụ, thâm niên, khu vực và các phụ cấp khác theo quy định pháp luật.

Đáng chú ý: Ngoài các khoản trên, người lao động còn được hưởng trợ cấp độc hại, nguy hiểm tính theo ngày thực tế làm nhiệm vụ, với ba mức cụ thể:

• Mức 1: Bằng 0,2 lần mức lương cơ sở tính theo ngày khi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp thông thường.
• Mức 2: Bằng 0,3 lần mức lương cơ sở tính theo ngày khi làm nhiệm vụ có yếu tố độc hại, nguy hiểm hoặc tại khu vực bị thiên tai, dịch bệnh, thảm họa nghiêm trọng.
• Mức 3: Bằng 0,4 lần mức lương cơ sở tính theo ngày khi làm nhiệm vụ có yếu tố đặc biệt độc hại, nguy hiểm, nguy cơ cao ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe.

Bên cạnh đó, công chức, viên chức làm nhiệm vụ trực thêm giờ tại Ban Chỉ đạo, Ban Chỉ huy, Văn phòng thường trực về tình trạng khẩn cấp còn được hưởng tiền lương làm thêm giờ theo quy định của Chính phủ và Bộ luật Lao động.

Người không hưởng lương từ ngân sách nhà nước được hưởng trợ cấp thế nào?

Đối với người không hưởng lương từ ngân sách nhà nước (người dân, lao động tự do…), khi được huy động làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quyết định của cấp có thẩm quyền, họ được hưởng các chế độ sau:

• Trợ cấp ngày công lao động và tiền ăn: Áp dụng như chế độ đối với Dân quân được huy động làm nhiệm vụ, theo quy định tại Nghị định về Luật Dân quân tự vệ.
• Trợ cấp làm đêm: Nếu làm nhiệm vụ từ 22 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau, được hưởng trợ cấp ngày công tăng thêm không thấp hơn 50% mức trợ cấp ngày công hiện hưởng.
• Trợ cấp độc hại, nguy hiểm: Tính theo ngày thực tế làm nhiệm vụ, với ba mức:
  • Mức 1: Bằng 0,5 lần mức trợ cấp ngày công cơ bản.
  • Mức 2: Bằng 0,7 lần mức trợ cấp ngày công cơ bản khi làm việc ở khu vực nguy hiểm, độc hại hoặc thiên tai, dịch bệnh.
  • Mức 3: Bằng 1,0 lần mức trợ cấp ngày công cơ bản khi có yếu tố đặc biệt độc hại, nguy hiểm, đe dọa tính mạng.

Đối với người lao động làm việc tại doanh nghiệp, tổ chức không hưởng lương từ ngân sách nhà nước, ngoài các khoản trợ cấp trên, doanh nghiệp vẫn phải chi trả tiền lương trong thời gian được huy động, không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định tại thời điểm thực hiện nhiệm vụ. Khoản chi này được tính vào chi phí quản lý sản xuất, kinh doanh.

Chế độ hỗ trợ khác: ăn, nghỉ, đi lại khi làm nhiệm vụ xa nhà

Nghị định cũng quy định chế độ hỗ trợ cho người được điều động, huy động làm nhiệm vụ tại địa bàn cách xa nơi cư trú, không có điều kiện đi về hàng ngày. Cụ thể:

• Được bố trí nơi ăn, nghỉ phù hợp.
• Được hỗ trợ phương tiện, chi phí đi lại hoặc thanh toán tiền tàu xe một lần đi và về như cán bộ, công chức cấp xã.

Đối với người hưởng lương từ ngân sách nhà nước, khi làm nhiệm vụ trực đêm (từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau), còn được hưởng tiền ăn thêm theo hai mức:

• Mức 1: Trực 2-4 giờ: 0,5 lần mức tiền ăn cơ bản 01 ngày của hạ sĩ quan, binh sĩ bộ binh tại ngũ.
• Mức 2: Trực từ 4 giờ trở lên: 1,0 lần mức tiền ăn cơ bản 01 ngày của hạ sĩ quan, binh sĩ bộ binh tại ngũ.

Kinh phí chi trả và nguyên tắc thực hiện

Kinh phí thực hiện các chế độ này do ngân sách nhà nước chi trả, theo nguyên tắc “cấp nào huy động thì cấp đó bảo đảm chi trả”. Việc chi trả phải được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng thời gian thực tế làm nhiệm vụ. Một điểm quan trọng: nếu một người đủ điều kiện hưởng nhiều mức phụ cấp, trợ cấp khác nhau, thì được áp dụng mức được hưởng cao nhất.

Tình huống thực tế

Ví dụ: Anh A là công chức cấp xã, được điều động tham gia chống lũ tại vùng tâm bão trong 5 ngày. Anh A sẽ được hưởng: (1) nguyên lương và phụ cấp hàng tháng; (2) trợ cấp độc hại mức 2 (0,3 lần lương cơ sở/ngày) vì làm việc tại khu vực thiên tai nghiêm trọng; (3) nếu trực đêm 4 giờ, được thêm tiền ăn đêm; (4) nếu xa nhà, được bố trí nơi nghỉ và hỗ trợ đi lại.

Lời khuyên từ luật sư

1. Lưu giữ quyết định điều động/huy động: Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để bạn yêu cầu hưởng chế độ. Hãy yêu cầu cấp có thẩm quyền cấp văn bản cụ thể, ghi rõ thời gian, địa bàn, tính chất nhiệm vụ.
2. Ghi chép nhật ký làm việc: Ghi lại số ngày thực tế làm nhiệm vụ, thời gian làm đêm, khu vực làm việc (có độc hại, nguy hiểm không) để đối chiếu khi thanh toán.
3. Kiểm tra mức lương cơ sở hiện hành: Mức trợ cấp độc hại được tính dựa trên lương cơ sở. Hãy cập nhật mức lương cơ sở mới nhất tại thời điểm bạn làm nhiệm vụ.
4. Yêu cầu công khai chi trả: Theo quy định, việc chi trả phải minh bạch. Nếu bạn nghi ngờ quyền lợi bị thiếu, hãy khiếu nại lên cấp có thẩm quyền hoặc cơ quan thanh tra.
5. Liên hệ luật sư nếu cần: Trong trường hợp phức tạp (ví dụ: bạn là lao động doanh nghiệp nhưng doanh nghiệp không trả lương), hãy tìm đến luật sư để được tư vấn cụ thể về quyền lợi của mình.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết được thực hiện bởi Luật sư tư vấn, dựa trên Nghị định của Chính phủ về chính sách đối với người làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp. Để được tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể của bạn, vui lòng liên hệ với chúng tôi.