Thông tư 32/2026/TT-BXD thay đổi gì? So sánh với Thông tư 10/2021/TT-BXD

Nếu bạn đang làm việc trong lĩnh vực xây dựng, chắc hẳn bạn đã nghe đến Thông tư 32/2026/TT-BXD – văn bản mới nhất thay thế Thông tư 10/2021/TT-BXD về quản lý chất lượng, thi công và bảo trì công trình xây dựng. Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là cập nhật thủ tục, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị tư vấn giám sát. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những điểm mới nổi bật, giúp bạn nhanh chóng nắm bắt và áp dụng đúng quy định.

Theo Bộ Xây dựng, Thông tư 32/2026/TT-BXD được ban hành để hướng dẫn thi hành Nghị định 207/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/8/2026. So với Thông tư 10/2021/TT-BXD, văn bản mới sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng về kiểm định, giám định, quan trắc và kế hoạch thí nghiệm. Dưới đây là bảng so sánh trực diện giữa hai thông tư, kèm theo phân tích từ góc nhìn tư vấn pháp lý.

1. Phạm vi điều chỉnh có gì thay đổi?

Theo Thông tư 10/2021/TT-BXD, phạm vi điều chỉnh chỉ dừng lại ở quy định chung về quản lý an toàn lao động, chất lượng thi công và bảo trì công trình. Trong khi đó, Thông tư 32/2026/TT-BXD đã cụ thể hóa các nội dung hướng dẫn thi hành Nghị định 207/2026/NĐ-CP, đồng thời làm rõ phạm vi áp dụng đối với tất cả tổ chức, cá nhân có liên quan, bao gồm cả nhà thầu nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

• Quy định cũ (TT 10/2021/TT-BXD): Quy định chung, chưa phân biệt rõ đối tượng trong và ngoài nước.
• Quy định mới (TT 32/2026/TT-BXD): Làm rõ phạm vi áp dụng với tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị định 207/2026/NĐ-CP.

Lưu ý: Nếu bạn là nhà thầu nước ngoài hoặc đang hợp tác với đối tác nước ngoài, cần rà soát lại hợp đồng để đảm bảo tuân thủ quy định mới này.

2. Kế hoạch tổ chức thí nghiệm được sắp xếp lại như thế nào?

Về cơ bản, trách nhiệm lập và thực hiện kế hoạch thí nghiệm vẫn được giữ nguyên. Tuy nhiên, Thông tư 32/2026/TT-BXD đã sắp xếp lại nội dung theo hướng logic hơn, đồng thời lược bỏ những quy định trùng lặp hoặc đã được Nghị định 207/2026/NĐ-CP quy định chi tiết. Điều này giúp giảm tải cho doanh nghiệp, tránh chồng chéo văn bản.

• Quy định cũ (TT 10/2021/TT-BXD): Quy định chung, chưa tách bạch rõ trách nhiệm của từng bên.
• Quy định mới (TT 32/2026/TT-BXD): Sắp xếp lại, lược bỏ nội dung trùng với Nghị định 207/2026/NĐ-CP; làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu.

Tình huống thực tế: Một nhà thầu thi công nhà cao tầng tại TP. Hồ Chí Minh từng gặp khó khăn vì phải đối chiếu cùng lúc Thông tư 10/2021/TT-BXD và Nghị định 06/2021/NĐ-CP. Với Thông tư 32/2026/TT-BXD, các quy định đã được tinh gọn, giúp nhà thầu tiết kiệm khoảng 20% thời gian soạn thảo kế hoạch thí nghiệm.

3. Quy định về quan trắc trong quá trình thi công có gì mới?

Theo Thông tư 10/2021/TT-BXD, chỉ khi kết quả quan trắc vượt giới hạn thiết kế cho phép mới phải báo cáo. Tuy nhiên, Thông tư 32/2026/TT-BXD đã mở rộng phạm vi này: nhà thầu phải báo cáo ngay khi kết quả vượt giới hạn theo hồ sơ thiết kế, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc tiêu chuẩn áp dụng.

• Quy định cũ (TT 10/2021/TT-BXD): Chỉ báo cáo khi vượt giới hạn thiết kế.
• Quy định mới (TT 32/2026/TT-BXD): Báo cáo khi vượt giới hạn thiết kế, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn áp dụng.

Ví dụ: Nếu công trình của bạn sử dụng tiêu chuẩn TCVN 9351:2012 về quan trắc chuyển vị, và kết quả đo vượt quá giới hạn của tiêu chuẩn này (dù chưa vượt thiết kế), bạn vẫn phải báo cáo theo quy định mới. Điều này giúp phát hiện sớm rủi ro, đặc biệt với các công trình nhạy cảm như nhà cao tầng, cầu đường.

4. Kiểm định xây dựng thay đổi thế nào?

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý nhất. Thông tư 10/2021/TT-BXD quy định kiểm định để xác định thời hạn sử dụng công trình và phải trình cơ quan có thẩm quyền chấp thuận đề cương kiểm định. Tuy nhiên, Thông tư 32/2026/TT-BXD đã:

• Bỏ nội dung kiểm định xác định thời hạn sử dụng công trình.
• Thay đổi thủ tục: Phải lấy ý kiến cơ quan có thẩm quyền trước khi phê duyệt đề cương kiểm định, thay vì trình chấp thuận.
• Bổ sung trách nhiệm khắc phục: Nếu kết quả kiểm định không đạt yêu cầu, đơn vị kiểm định phải đề xuất phương án khắc phục và báo cáo chủ đầu tư.

Lời khuyên từ luật sư: Với thay đổi này, chủ đầu tư cần chủ động làm việc với cơ quan quản lý nhà nước từ giai đoạn lập đề cương kiểm định, tránh trường hợp phải điều chỉnh lại sau khi đã phê duyệt.

5. Quy định về giám định xây dựng được chuẩn hóa ra sao?

Thông tư 10/2021/TT-BXD chỉ quy định chung về trình tự giám định và thông báo kết luận. Trong khi đó, Thông tư 32/2026/TT-BXD đã:

• Chuẩn hóa thuật ngữ thành “giám định xây dựng” để thống nhất với Nghị định 207/2026/NĐ-CP.
• Làm rõ trình tự thực hiện: Gồm các bước: lập đề cương, thực hiện giám định, lập báo cáo kết quả, thông báo kết luận.
• Bổ sung nội dung thông báo kết luận: Phải nêu rõ nguyên nhân, mức độ hư hỏng, giải pháp khắc phục (nếu có).

Lưu ý: Nếu bạn là đơn vị tư vấn giám sát, cần cập nhật ngay mẫu báo cáo giám định để đảm bảo đúng quy định mới.

6. Quan trắc phục vụ bảo trì công trình có điểm mới nào?

Thông tư 10/2021/TT-BXD chủ yếu áp dụng quan trắc bảo trì cho một số loại công trình như nhà cao tầng, công trình công nghiệp. Tuy nhiên, Thông tư 32/2026/TT-BXD đã:

• Bổ sung quy định đối với công trình giao thông (cầu, đường hầm, đập thủy lợi…).
• Thay đổi cách diễn đạt theo hướng chi tiết hơn về các thông số cần quan trắc.
• Bổ sung thông số chuyển vị khi quan trắc công trình phục vụ bảo trì, giúp phát hiện sớm biến dạng kết cấu.

Ví dụ thực tế: Một cây cầu dây văng tại Đà Nẵng trước đây chỉ quan trắc ứng suất và độ võng. Theo quy định mới, nhà thầu bảo trì phải bổ sung thêm quan trắc chuyển vị ngang của trụ tháp, giúp đánh giá toàn diện hơn về an toàn kết cấu.

Lời khuyên từ luật sư

1. Rà soát ngay các hợp đồng thi công, giám sát, bảo trì đang thực hiện để đối chiếu với Thông tư 32/2026/TT-BXD. Những điều khoản tham chiếu Thông tư 10/2021/TT-BXD cần được cập nhật kịp thời.
2. Đào tạo nhân sự pháp chế và kỹ thuật về các thay đổi trong quy trình kiểm định, giám định, quan trắc để tránh sai sót dẫn đến bị xử phạt hành chính. Theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP, mức phạt cho vi phạm về quản lý chất lượng công trình có thể lên đến 100 triệu đồng đối với tổ chức.
3. Chủ đầu tư cần làm việc sớm với cơ quan quản lý nhà nước về đề cương kiểm định, giám định để đảm bảo tiến độ dự án không bị gián đoạn do thay đổi thủ tục.
4. Đơn vị tư vấn giám sát cần cập nhật mẫu biểu báo cáo, đặc biệt là nội dung thông báo kết luận giám định, để tuân thủ đúng quy định mới.
5. Nhà thầu thi công nên kiểm tra lại kế hoạch quan trắc, đảm bảo đã bao gồm các thông số chuyển vị và trường hợp báo cáo vượt giới hạn theo quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết được thực hiện bởi đội ngũ luật sư tư vấn pháp lý, dựa trên nội dung từ LuatVietnam và các văn bản pháp luật chính thức. Nếu cần hỗ trợ thêm, vui lòng liên hệ 1900.6588 hoặc gửi câu hỏi qua form tư vấn trực tuyến.