Ngày 01/7/2026, Thông tư 34/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư 06/2021/TT-BXD về phân cấp công trình xây dựng. Với 15 điểm mới đáng chú ý, văn bản này tác động trực tiếp đến chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn và cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng. Chúng tôi sẽ giúp bạn phân tích chi tiết từng thay đổi, kèm theo bảng so sánh trực quan và lời khuyên pháp lý thực tiễn.
📋 Mục lục bài viết
- Thông tư 34/2026/TT-BXD là gì và tại sao cần quan tâm?
- Bảng so sánh chi tiết Thông tư 34/2026/TT-BXD và Thông tư 06/2021/TT-BXD
- Những điểm mới quan trọng nhất trong Thông tư 34/2026/TT-BXD
- 1. BIM và giải pháp công nghệ số
- 2. Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng
- 3. Công nghệ mới áp dụng lần đầu
- 4. Điều khoản chuyển tiếp chi tiết hơn
- Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần làm gì khi Thông tư 34/2026/TT-BXD có hiệu lực?
- Lời khuyên từ luật sư
- Câu hỏi thường gặp
- Câu hỏi thường gặp
- Câu hỏi: Thông tư 34/2026/TT-BXD có hiệu lực từ khi nào?
- Câu hỏi: Công trình hiện hữu sửa chữa, cải tạo có phải áp dụng Thông tư 34/2026/TT-BXD không?
Thông tư 34/2026/TT-BXD là gì và tại sao cần quan tâm?
Theo quy định tại Thông tư 34/2026/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 15/5/2026, văn bản này quy định chi tiết về cấp công trình xây dựng phục vụ quản lý hoạt động xây dựng theo Luật Xây dựng 2025. So với Thông tư 06/2021/TT-BXD trước đây, Thông tư mới có hiệu lực từ 01/7/2026 và thay thế hoàn toàn quy định cũ. Đáng chú ý, Thông tư 34/2026/TT-BXD còn bãi bỏ Điều 10 của Thông tư 09/2025/TT-BXD.
Với 15 điểm mới được tổng hợp trong bảng so sánh dưới đây, các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng cần nắm rõ để tránh sai sót pháp lý khi áp dụng từ ngày 01/7/2026.
Bảng so sánh chi tiết Thông tư 34/2026/TT-BXD và Thông tư 06/2021/TT-BXD
Chúng tôi đã hệ thống hóa toàn bộ sự khác biệt giữa hai thông tư theo 15 tiêu chí chính. Bảng so sánh này giúp bạn dễ dàng nhận diện quy định cũ, quy định mới và điểm mới đáng chú ý.
| Tiêu chí | Thông tư 06/2021/TT-BXD (cũ) | Thông tư 34/2026/TT-BXD (mới) | Điểm mới đáng chú ý |
|---|---|---|---|
| Phạm vi điều chỉnh | Phân cấp công trình xây dựng và hướng dẫn áp dụng trong quản lý hoạt động đầu tư xây dựng | Quy định chi tiết về cấp công trình xây dựng phục vụ quản lý hoạt động xây dựng theo Luật Xây dựng 2025 | Cập nhật căn cứ pháp lý theo Luật Xây dựng 2025; chuyển từ “phân cấp” sang “cấp công trình” |
| Đối tượng áp dụng | Liệt kê cụ thể: người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, nhà thầu, cơ quan quản lý nhà nước… | Áp dụng với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hoạt động xây dựng tại Việt Nam | Khái quát, bao quát hơn; không liệt kê chi tiết từng nhóm chủ thể |
| Thuật ngữ về hoạt động được quản lý | Sử dụng “hoạt động đầu tư xây dựng” | Sử dụng “hoạt động xây dựng” | Điều chỉnh cách gọi rộng hơn, phù hợp với Luật Xây dựng 2025 |
| Nguyên tắc xác định cấp công trình | Xác định theo 02 nhóm tiêu chí: mức độ quan trọng, quy mô công suất; quy mô kết cấu | Tiếp tục xác định theo 02 nhóm tiêu chí tương tự | Kế thừa quy định cũ, chỉ chỉnh lý kỹ thuật diễn đạt |
| Công trình hiện hữu sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng | Chỉ nêu sửa chữa, cải tạo, nâng cấp | Bổ sung trường hợp công trình hiện hữu được mở rộng | Có thêm căn cứ xử lý cho công trình hiện hữu có hoạt động mở rộng |
| Dự án phân kỳ đầu tư, dự án thành phần | Chỉ quy định công trình thuộc dự án phân kỳ đầu tư | Bổ sung hướng dẫn đối với dự án thành phần; làm rõ giai đoạn căn cứ xác định | Mở rộng phạm vi áp dụng cho dự án thành phần |
| Áp dụng cấp công trình trong quản lý xây dựng | Áp dụng trong quản lý hoạt động đầu tư xây dựng | Mở rộng: bao gồm cấp giấy phép xây dựng, BIM, xử lý công trình hết thời hạn sử dụng | Bổ sung các nội dung mới như BIM, xử lý công trình hết hạn |
| Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng | Chưa quy định | Bổ sung việc dùng cấp công trình để xác định thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng | Điểm mới quan trọng, ảnh hưởng đến phân định quản lý cấp phép |
| Công nghệ trong công trình xây dựng | Thẩm định/có ý kiến đối với dự án sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao hoặc có nguy cơ tác động xấu | Dùng cấp công trình làm cơ sở xác định thẩm quyền cho ý kiến với công trình có công nghệ mới, áp dụng lần đầu | Chuyển trọng tâm sang công trình có công nghệ mới, áp dụng lần đầu |
| Thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở | Có quy định dùng cấp công trình làm cơ sở xác định thẩm quyền thẩm định | Không còn quy định nội dung này | Lược bỏ một nội dung áp dụng cấp công trình |
| Năng lực, chứng chỉ hành nghề | Phân hạng năng lực tổ chức, cá nhân khi cấp chứng chỉ | Dùng cấp công trình để xác định điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp của cá nhân | Chuyển từ “phân hạng năng lực” sang xác định điều kiện kinh nghiệm |
| BIM và giải pháp công nghệ số | Chưa có quy định | Bổ sung dùng cấp công trình để xác định công trình phải áp dụng BIM và giải pháp công nghệ số | Điểm mới nổi bật, gắn với chuyển đổi số trong xây dựng |
| Bảo trì, sửa chữa không thay đổi kết cấu chịu lực | Chưa quy định rõ | Bổ sung quy định không áp dụng cấp công trình đối với một số công việc này | Làm rõ trường hợp miễn trừ |
| Phân cấp sự cố công trình | Có quy định dùng cấp công trình làm cơ sở phân cấp sự cố | Không còn quy định nội dung này | Bỏ một nội dung áp dụng cấp công trình |
| Hiệu lực thi hành | Có hiệu lực từ 15/8/2021 | Có hiệu lực từ 01/7/2026; bãi bỏ Điều 10 Thông tư 09/2025/TT-BXD | Xác lập thời điểm áp dụng mới |
| Điều khoản chuyển tiếp | Phạm vi hẹp | Quy định rõ cách xử lý dự án đã quyết định đầu tư, đã trình thẩm định hoặc có điều chỉnh thiết kế trước/sau 01/7/2026 | Bổ sung, làm rõ hơn các tình huống chuyển tiếp |
Những điểm mới quan trọng nhất trong Thông tư 34/2026/TT-BXD
1. BIM và giải pháp công nghệ số
Theo Thông tư 34/2026/TT-BXD, cấp công trình được dùng làm căn cứ để xác định công trình xây dựng mới phải áp dụng BIM (Mô hình thông tin công trình) và giải pháp công nghệ số. Đây là điểm mới hoàn toàn so với Thông tư 06/2021/TT-BXD, thể hiện xu hướng chuyển đổi số trong quản lý xây dựng.
2. Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng
Thông tư mới bổ sung quy định dùng cấp công trình để xác định thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc phân định trách nhiệm giữa các cấp quản lý (UBND cấp huyện, UBND cấp tỉnh, Sở Xây dựng).
3. Công nghệ mới áp dụng lần đầu
Thông tư 34/2026/TT-BXD chuyển trọng tâm từ dự án sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao sang công trình có công nghệ mới, áp dụng lần đầu. Cấp công trình là cơ sở xác định thẩm quyền cho ý kiến của cơ quan quản lý.
4. Điều khoản chuyển tiếp chi tiết hơn
So với Thông tư 06/2021/TT-BXD, điều khoản chuyển tiếp tại Thông tư 34/2026/TT-BXD được mở rộng, quy định rõ cách xử lý cho các dự án đã quyết định đầu tư, đã trình thẩm định hoặc có điều chỉnh thiết kế trước và sau ngày 01/7/2026.
Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần làm gì khi Thông tư 34/2026/TT-BXD có hiệu lực?
Anh Minh, Giám đốc một công ty xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh, đang triển khai dự án nhà ở cao tầng đã được phê duyệt thiết kế cơ sở từ tháng 3/2026. Dự án dự kiến khởi công vào tháng 8/2026. Với sự thay đổi của Thông tư 34/2026/TT-BXD, anh Minh băn khoăn liệu dự án của mình có phải áp dụng quy định mới hay không.
Giải đáp: Theo điều khoản chuyển tiếp của Thông tư 34/2026/TT-BXD, đối với dự án đã quyết định đầu tư trước ngày 01/7/2026 nhưng chưa khởi công, doanh nghiệp có thể tiếp tục áp dụng quy định cũ (Thông tư 06/2021/TT-BXD) nếu không có điều chỉnh thiết kế làm thay đổi cấp công trình. Tuy nhiên, nếu dự án có điều chỉnh thiết kế sau ngày 01/7/2026, phải tuân thủ quy định mới về cấp công trình và các nội dung liên quan như BIM, giấy phép xây dựng.
Lời khuyên từ luật sư
Dựa trên kinh nghiệm tư vấn cho nhiều chủ đầu tư và nhà thầu, chúng tôi khuyến nghị:
- Cập nhật ngay bảng so sánh giữa hai thông tư để nắm rõ các thay đổi, đặc biệt là 15 điểm mới.
- Rà soát dự án đang triển khai để xác định thời điểm áp dụng quy định cũ hay mới, nhất là với dự án có điều chỉnh thiết kế sau 01/7/2026.
- Chuẩn bị sẵn sàng cho BIM – nếu dự án thuộc diện phải áp dụng BIM theo cấp công trình, cần đầu tư phần mềm, đào tạo nhân sự.
- Kiểm tra thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng theo cấp công trình mới, tránh nộp sai cơ quan có thẩm quyền.
- Lưu ý điều khoản chuyển tiếp – nếu có thắc mắc, nên tham vấn luật sư hoặc liên hệ cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi: Thông tư 34/2026/TT-BXD có hiệu lực từ khi nào?
Theo quy định tại Thông tư 34/2026/TT-BXD, văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Kể từ ngày này, Thông tư 06/2021/TT-BXD hết hiệu lực và Điều 10 của Thông tư 09/2025/TT-BXD bị bãi bỏ.
Câu hỏi: Công trình hiện hữu sửa chữa, cải tạo có phải áp dụng Thông tư 34/2026/TT-BXD không?
Có. Thông tư 34/2026/TT-BXD bổ sung trường hợp công trình hiện hữu được mở rộng vào nguyên tắc xác định cấp công trình. Tuy nhiên, đối với các công việc bảo trì, sửa chữa, thay thế thiết bị không làm thay đổi kết cấu chịu lực, Thông tư mới quy định không áp dụng cấp công trình, giúp giảm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.
Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?
Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.
