Quyết định 26/2019/QĐ-UBND An Giang: Quy định mới về an toàn đập hồ chứa nước

An Giang là tỉnh đầu nguồn sông Cửu Long, nơi có hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt và nhiều hồ chứa nước quan trọng phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh. Việc bảo đảm an toàn đập và khai thác hợp lý tài nguyên hồ chứa luôn là vấn đề được chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm.

Ngày 19 tháng 7 năm 2019, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã ban hành Quyết định số 26/2019/QĐ-UBND kèm theo Quy chế quản lý, bảo đảm an toàn đập của hồ chứa nước và các hoạt động quản lý, bảo vệ, khai thác tổng hợp tài nguyên môi trường hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh. Văn bản này chính thức có hiệu lực từ ngày 07 tháng 8 năm 2019 và thay thế Quyết định số 100/2017/QĐ-UBND ngày 29/12/2017.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích những điểm quan trọng của Quyết định 26/2019/QĐ-UBND, giúp quý khách hàng, đặc biệt là các tổ chức, cá nhân đang quản lý hoặc có hoạt động liên quan đến hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh An Giang, hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Quyết định 26/2019/QĐ-UBND áp dụng cho những đối tượng nào?

Theo Điều 1 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định, phạm vi điều chỉnh bao gồm:

• Việc quản lý, bảo đảm an toàn đập của hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh An Giang.
• Các hoạt động quản lý, khai thác tổng hợp tài nguyên môi trường hồ chứa nước.

Đối tượng áp dụng là tất cả cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong và ngoài nước có các hoạt động liên quan. Điều này đồng nghĩa với việc ngay cả các tổ chức nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực thủy lợi, thủy điện tại An Giang cũng phải tuân thủ quy định này.

Đáng chú ý, Quyết định cũng xác định rõ đập là công trình làm nhiệm vụ ngăn nước nhằm hai mục đích chính: tích trữ nước cung cấp cho nhu cầu dùng nước và điều tiết hoặc phân chia dòng chảy lũ, giảm ngập lụt cho vùng hạ du.

Hành lang bảo vệ đập hồ chứa nước được quy định như thế nào?

Theo Điều 6 của Quy chế, việc lập hành lang bảo vệ đập hồ chứa nước được thực hiện theo các quy định tại Nghị định 114/2018/NĐ-CP và Nghị định 43/2015/NĐ-CP. Cụ thể:

• Phạm vi bảo vệ: Áp dụng theo Khoản 1, 2, 3 và 4, Điều 21 Nghị định 114/2018/NĐ-CP.
• Hành lang bảo vệ nguồn nước: Thực hiện theo Nghị định 43/2015/NĐ-CP.

Một điểm quan trọng mà người dân và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là quy định về cắm mốc chỉ giới phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi:

• Vùng phụ cận công trình thủy lợi quan trọng quốc gia được tính từ chân đập chính trở ra là 500m.
• Trong phạm vi đó, phần không được xâm phạm tính từ chân đập chính trở ra là 150m.
• Phần còn lại (từ 150m đến 500m) được sử dụng cho các hoạt động không gây mất an toàn đập.

Đối với đập đất cũ không xác định được tiêu chuẩn thiết kế, tùy theo chất lượng đập để hạn chế phương tiện, nhưng tải trọng tối đa không quá 10 tấn nhằm đảm bảo không bị lún mặt đập. Quy định này áp dụng theo Thông tư số 06/2016/TT-BGTVT về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41/2016/BGTVT.

Trách nhiệm lưu trữ hồ sơ công trình đập hồ chứa như thế nào?

Theo Điều 7 của Quy chế, việc lưu trữ hồ sơ công trình được quy định chi tiết như sau:

Thứ nhất, hồ sơ phải được lưu trữ theo quy định tại Điều 9 Nghị định 114/2018/NĐ-CP, Thông tư số 26/2016/TT-BXD và Điều 33 Nghị định số 46/2015/NĐ-CP.

Thứ hai, tổ chức, cá nhân quản lý, khai thác đập khi tiếp nhận hồ sơ kỹ thuật giai đoạn xây dựng phải kiểm tra, rà soát, đối chiếu với thực tế để có bộ hồ sơ đầy đủ, chính xác và rõ ràng.

Thứ ba, trong quá trình quản lý đập, phải bổ sung vào hồ sơ lưu trữ các tài liệu sau:

• Tài liệu về quan trắc, kiểm tra, kiểm định an toàn đập.
• Hồ sơ kỹ thuật sửa chữa, đại tu đập.
• Các văn bản quyết định hành chính có liên quan.

Các loại hồ sơ cần lưu trữ bao gồm:

• Quy hoạch, kế hoạch khai thác dòng chảy trong vùng, lưu vực có liên quan đến đập.
• Dự án đầu tư.
• Thiết kế các giai đoạn.
• Quản lý thi công, nghiệm thu bàn giao công trình.
• Hồ sơ hoàn công.
• Các quy trình vận hành, quy trình bảo trì, bảo dưỡng công trình.

Quy trình đầu tư xây dựng và sửa chữa đập hồ chứa cần lưu ý gì?

Điều 5 của Quy chế quy định rõ về quản lý an toàn đập trong đầu tư xây dựng, sửa chữa, nâng cấp:

• Việc xây dựng hoặc sửa chữa, nâng cấp hồ chứa nước thủy lợi phải có thiết kế phù hợp với quy hoạch, tuân thủ pháp luật về xây dựng.
• Quá trình thiết kế, thẩm định và thi công phải tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng và các quy định về quản lý chất lượng công trình.
• Đặc biệt quan trọng: Đập chỉ được nghiệm thu để đưa vào khai thác sau khi được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiểm tra công tác nghiệm thu của chủ đầu tư.

“Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc yêu cầu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiểm tra công tác nghiệm thu là bước kiểm soát quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng công trình trước khi đưa vào vận hành, hạn chế tối đa rủi ro về an toàn đập.”

Ngoài ra, chủ đầu tư phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ kỹ thuật giai đoạn xây dựng, sửa chữa, nâng cấp, cải tạo và sao gửi về Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản trong lòng hồ cần biết gì?

Anh N.T.H, một chủ cơ sở nuôi cá lồng bè tại khu vực hồ chứa trên địa bàn huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, liên hệ với chúng tôi với thắc mắc về quyền khai thác mặt nước hồ chứa phục vụ sản xuất kinh doanh.

Theo quy định tại Quyết định 26/2019/QĐ-UBND, anh H. và các tổ chức, cá nhân khác có hoạt động liên quan đến hồ chứa nước đều thuộc đối tượng áp dụng của Quy chế. Trong đó, việc khai thác tổng hợp tài nguyên môi trường hồ chứa phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý tại Khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 4 Nghị định 114/2018/NĐ-CP.

Điều này có nghĩa là hoạt động nuôi trồng thủy sản của anh H. cần đảm bảo không gây ảnh hưởng đến an toàn đập, không xâm phạm hành lang bảo vệ công trình, và phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định. Nếu anh H. sử dụng đất vùng bán ngập lòng hồ, cần tham khảo thêm Thông tư số 03/2012/TT-BTNMT ngày 12/4/2012 của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Quyết định 26/2019/QĐ-UBND có hiệu lực từ khi nào và thay thế văn bản nào?

Theo Điều 2 của Quyết định, văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 07 tháng 8 năm 2019. Đồng thời, Quyết định này thay thế Quyết định số 100/2017/QĐ-UBND ngày 29 tháng 12 năm 2017 của Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang về việc ban hành Quy chế quản lý, bảo đảm an toàn đập hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh.

Như vậy, kể từ ngày 07/8/2019, mọi hoạt động quản lý, khai thác hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh An Giang phải tuân thủ theo Quy chế mới ban hành kèm theo Quyết định 26/2019/QĐ-UBND.

Những căn cứ pháp lý quan trọng của Quyết định 26/2019/QĐ-UBND

Quyết định 26/2019/QĐ-UBND được ban hành dựa trên hệ thống các văn bản pháp luật quan trọng sau:

• Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19/6/2015.
• Luật Tài nguyên nước ngày 21/6/2012.
• Luật Thủy lợi ngày 19/6/2017.
• Luật Phòng chống thiên tai ngày 19/6/2013.
• Nghị định số 114/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước.
• Nghị định số 43/2015/NĐ-CP ngày 06/5/2015 về lập, quản lý hành lang bảo vệ nguồn nước.
• Nghị định số 67/2018/NĐ-CP ngày 14/5/2018 quy định chi tiết một số điều của Luật Thủy lợi.
• Thông tư số 05/2018/TT-BNNPTNT ngày 15/5/2018 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những phân tích về Quyết định 26/2019/QĐ-UBND, chúng tôi đưa ra một số lời khuyên pháp lý dành cho các tổ chức, cá nhân đang quản lý hoặc có hoạt động liên quan đến hồ chứa nước tại tỉnh An Giang:

1. Rà soát ngay các hoạt động hiện tại: Kiểm tra xem hoạt động của quý khách có nằm trong phạm vi hành lang bảo vệ đập, hồ chứa nước hay không. Nếu có, cần xác định rõ quyền và nghĩa vụ theo quy định mới.
2. Hoàn thiện hồ sơ pháp lý: Đảm bảo đầy đủ các giấy phép, văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền đối với hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên hồ chứa.
3. Tuân thủ quy định về tải trọng: Đối với đập đất cũ, tuyệt đối không cho phương tiện có tải trọng vượt quá 10 tấn lưu thông trên mặt đập nếu không xác định được tiêu chuẩn thiết kế.
4. Bảo đảm công tác lưu trữ hồ sơ: Kiểm tra và bổ sung đầy đủ hồ sơ quan trắc, kiểm định an toàn đập định kỳ, tránh vi phạm quy định về lưu trữ.
5. Theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn: Quy chế có nhiều điều khoản dẫn chiếu đến Nghị định 114/2018/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn, cần cập nhật thường xuyên để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.