Bạn cần biết gì về Bộ phận nghiên cứu chuyên đề của Thủ tướng Chính phủ?

Trong bối cảnh cải cách hành chính và nâng cao chất lượng tham mưu chính sách, Đảng ủy Chính phủ vừa ban hành Quyết định thành lập Bộ phận nghiên cứu chuyên đề của Thủ tướng Chính phủ. Đây là một bộ phận đặc biệt, hoạt động theo cơ chế tinh gọn, trực tiếp phục vụ Thủ tướng trong việc nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách trọng tâm. Vậy bộ phận này có nhiệm vụ gì, hoạt động ra sao và ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp, người dân? Chúng tôi sẽ phân tích chi tiết để quý khách nắm rõ.

Bộ phận nghiên cứu chuyên đề của Thủ tướng Chính phủ là gì?

Theo Quyết định của Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Bộ phận nghiên cứu chuyên đề là đơn vị tham mưu đặc biệt, trực thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Bộ phận này không phải là một tổ chức hành chính mới mà hoạt động theo nguyên tắc kiêm nhiệm, tinh gọn, nhằm hỗ trợ tối đa cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ và Chính phủ.

Thời điểm triển khai: Bộ phận bắt đầu hoạt động từ ngày 1/7/2026 và thực hiện trong suốt nhiệm kỳ Đại hội khóa XIV của Đảng.

Ai là người đứng đầu Bộ phận nghiên cứu chuyên đề?

Theo quyết định, Trưởng Bộ phận nghiên cứu chuyên đề là ông Đặng Xuân Phong, hiện giữ các chức vụ: Phó Bí thư, Chánh Văn phòng Đảng ủy Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ. Việc kiêm nhiệm này giúp bộ phận tận dụng được nguồn lực, kinh nghiệm và sự phối hợp nhịp nhàng với Văn phòng Chính phủ.

Phó Trưởng Bộ phận do Trưởng Bộ phận trực tiếp lựa chọn và phân công trong số các thành viên, đảm nhiệm vai trò thường trực, hỗ trợ Trưởng Bộ phận trong điều hành công việc hàng ngày.

Bộ phận nghiên cứu chuyên đề có cơ cấu tổ chức như thế nào?

Cơ cấu tổ chức của Bộ phận nghiên cứu chuyên đề được thiết kế tinh gọn, linh hoạt, bao gồm:

• Trưởng Bộ phận: Ông Đặng Xuân Phong (kiêm nhiệm).
• Phó Trưởng Bộ phận: Do Trưởng Bộ phận phân công.
• Thành viên: Là cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định điều động, phân công, bố trí tham gia theo Kết luận số 41-KL/TW ngày 03/6/2026.
• Tổ giúp việc: Chịu sự điều hành trực tiếp của Trưởng và Phó Trưởng Bộ phận. Cán bộ, công chức tham gia Tổ giúp việc có thể là kiêm nhiệm hoặc chuyên trách, được điều động bởi Văn phòng Chính phủ và Cơ quan Đảng ủy Chính phủ trên cơ sở thống nhất với Trưởng Bộ phận, cũng dựa trên Kết luận số 41-KL/TW.

Nhiệm vụ chính của Bộ phận nghiên cứu chuyên đề là gì?

Bộ phận này có 4 nhóm nhiệm vụ chính, được quy định rõ trong Quy chế tổ chức và hoạt động:

1. Nghiên cứu, tổng hợp thực tiễn: Để tham mưu, đề xuất các nội dung, cơ chế, chính sách, phương án, giải pháp, đề án, dự án thuộc thẩm quyền quyết định hoặc cho ý kiến của Thường trực Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
2. Tham gia ý kiến, phản biện: Đối với các cơ chế, chính sách, chương trình, kế hoạch, đề án, dự án theo chỉ đạo.
3. Cử thành viên tham gia: Vào các ban chỉ đạo, tổ biên tập, ban soạn thảo, tổ giúp việc xây dựng các đề án, dự án theo đề nghị của các cơ quan liên quan khi được phân công.
4. Biên soạn tài liệu, hướng dẫn chuyên môn: Tổ chức hoặc tham gia tọa đàm, tập huấn, bồi dưỡng, trao đổi chuyên môn.

Ngoài ra, bộ phận còn thực hiện các nhiệm vụ đột xuất khác theo chỉ đạo trực tiếp của Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Bí thư Đảng ủy Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Nguyên tắc hoạt động của Bộ phận nghiên cứu chuyên đề có gì đặc biệt?

Quy chế hoạt động của Bộ phận nghiên cứu chuyên đề thể hiện rõ tinh thần cải cách, với các nguyên tắc quan trọng sau:

• Không làm tăng thêm đầu mối tổ chức và biên chế: Thành viên chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm.
• Không phát sinh đầu mối trung gian: Đảm bảo quy trình xử lý công việc nhanh chóng, trực tiếp.
• Không thay thế chức năng tham mưu chính thức: Bộ phận này hoạt động song song, không làm giảm vai trò của Văn phòng Chính phủ và các cơ quan tham mưu khác.
• Xác định rõ trách nhiệm: Mỗi nhiệm vụ phải có người chủ trì, người phối hợp, tiến độ, sản phẩm đầu ra và mức độ bảo mật.

Bộ phận nghiên cứu chuyên đề họp và báo cáo như thế nào?

Để đảm bảo hiệu quả công việc, Bộ phận nghiên cứu chuyên đề được tổ chức họp theo hai hình thức:

• Họp định kỳ hoặc đột xuất: Nhằm thảo luận chuyên môn, đánh giá tiến độ, chất lượng công việc và xử lý các vấn đề phát sinh.
• Áp dụng công nghệ: Được phép họp trực tiếp, trực tuyến, họp không giấy tờ và quản lý hồ sơ công việc trên môi trường số.

Chế độ báo cáo được quy định chặt chẽ: báo cáo định kỳ tháng, quý, năm và báo cáo đột xuất theo yêu cầu của Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Điều này giúp lãnh đạo cao nhất nắm bắt kịp thời tiến độ các nghiên cứu chiến lược.

Tình huống thực tế:

Giả sử Chính phủ cần xây dựng một cơ chế đặc thù để thúc đẩy kinh tế số. Thay vì phải chờ đợi quy trình tham mưu qua nhiều cấp, Thủ tướng có thể giao trực tiếp cho Bộ phận nghiên cứu chuyên đề. Bộ phận này sẽ triệu tập các chuyên gia đầu ngành (là thành viên kiêm nhiệm), tổ chức nghiên cứu, đề xuất phương án trong thời gian ngắn, sau đó báo cáo trực tiếp lên Thủ tướng. Nhờ vậy, quá trình ra quyết định được rút ngắn đáng kể mà vẫn đảm bảo chất lượng chuyên môn cao.

Lời khuyên từ luật sư:

1. Doanh nghiệp và người dân không cần lo lắng: Bộ phận này không làm thay đổi thủ tục hành chính hiện hành. Các giao dịch, thủ tục vẫn thực hiện theo quy định cũ.
2. Theo dõi các văn bản hướng dẫn: Các cơ chế, chính sách mới do Bộ phận nghiên cứu đề xuất có thể ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh. Hãy cập nhật thường xuyên trên cổng thông tin phapluat.gov.vn.
3. Hiểu đúng về tính chất tinh gọn: Việc thành lập bộ phận này là một bước đi trong cải cách hành chính, không làm tăng biên chế hay chi phí ngân sách.
4. Liên hệ luật sư khi cần: Nếu quý khách có thắc mắc về tác động của các chính sách mới đến hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.