Nghị định 298/2026/NĐ-CP: Chức năng, nhiệm vụ mới của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Việc cơ cấu tổ chức và chức năng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thay đổi luôn là vấn đề được nhiều cá nhân, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này quan tâm. Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 298/2026/NĐ-CP ngày 27/7/2026, thay thế các quy định trước đây, nhằm kiện toàn bộ máy và làm rõ hơn nhiệm vụ của Bộ trong giai đoạn mới. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điểm quan trọng nhất của Nghị định để bạn nắm bắt kịp thời.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có chức năng gì theo Nghị định 298/2026/NĐ-CP?

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 298/2026/NĐ-CP, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) giữ vị trí là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước đa ngành, đa lĩnh vực. Phạm vi quản lý bao gồm các lĩnh vực chính:

• Văn hóa và gia đình.
• Thể dục, thể thao (từ quần chúng đến thành tích cao).
• Du lịch (tài nguyên, khu/điểm du lịch, kinh doanh dịch vụ).
• Báo chí, xuất bản, in, phát hành.
• Thông tin điện tử, thông tin cơ sở và thông tin đối ngoại.

Đáng chú ý, Bộ còn có trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các dịch vụ công trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của mình, thể hiện vai trò điều tiết sâu rộng hơn so với trước đây.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ VHTTDL trong lĩnh vực du lịch có gì mới?

Trong lĩnh vực du lịch, Nghị định 298/2026/NĐ-CP thể hiện sự phân cấp rõ ràng. Cụ thể, tại Điều 2, Bộ VHTTDL có những nhiệm vụ quan trọng:

• Quản lý tài nguyên du lịch: Hướng dẫn điều tra, đánh giá, phân loại và xây dựng cơ sở dữ liệu về tài nguyên du lịch.
• Thẩm quyền công nhận: Trực tiếp quyết định công nhận khu du lịch quốc gia, đồng thời hướng dẫn, kiểm tra việc công nhận điểm du lịch và khu du lịch địa phương.
• Quản lý kinh doanh: Hướng dẫn điều kiện, thủ tục cấp, cấp đổi, thu hồi giấy phép kinh doanh lữ hành; thẩm định, công nhận hạng cơ sở lưu trú du lịch.
• Quản lý nhân sự ngành: Quy định về người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành; nội dung thi, cấp chứng chỉ nghiệp vụ điều hành và hướng dẫn du lịch.
• Xúc tiến quốc tế: Xây dựng chiến lược xúc tiến du lịch quốc gia; quyết định thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam của cơ quan du lịch nước ngoài.

Quản lý báo chí và thông tin đối ngoại được quy định ra sao?

Nghị định 298/2026/NĐ-CP tiếp tục khẳng định vai trò quản lý nhà nước của Bộ VHTTDL đối với lĩnh vực báo chí và thông tin đối ngoại. Theo đó, Bộ có thẩm quyền:

• Cấp phép và quản lý: Cấp, sửa đổi, thu hồi các loại giấy phép trong lĩnh vực báo chí, phát thanh, truyền hình; cấp và thu hồi thẻ nhà báo.
• Kiểm tra và lưu chiểu: Kiểm tra báo chí lưu chiểu, quản lý hệ thống lưu chiểu báo chí in quốc gia và thực hiện lưu chiểu điện tử.
• Thông tin đối ngoại: Chủ trì, phối hợp kiểm tra, đánh giá hiệu quả công tác thông tin đối ngoại của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
• Xử lý thông tin sai lệch: Theo dõi, tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc cung cấp thông tin giải thích, làm rõ các thông tin sai lệch về Việt Nam.

Thể thao thành tích cao và thể thao quần chúng được phân cấp như thế nào?

Đối với lĩnh vực thể thao, Nghị định 298/2026/NĐ-CP phân định rõ nhiệm vụ giữa thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao:

• Thể thao quần chúng: Bộ quy định tiêu chí đánh giá phong trào, tổ chức bồi dưỡng cộng tác viên, hướng dẫn phát triển môn thể thao dân tộc. Đặc biệt, Bộ có thẩm quyền quyết định tổ chức giải thi đấu cấp khu vực, châu lục và thế giới cho người khuyết tật (theo điểm đ, khoản 6 Điều 2).
• Thể thao thành tích cao: Bộ quyết định tổ chức Đại hội thể thao toàn quốc, giải vô địch quốc gia; ban hành tiêu chuẩn phong cấp vận động viên, huấn luyện viên, trọng tài; quản lý việc chuyển nhượng vận động viên.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc trao quyền quyết định tổ chức giải thi đấu cho người khuyết tật cấp quốc tế cho Bộ VHTTDL là một bước tiến trong việc thúc đẩy thể thao hòa nhập, phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp lữ hành cần lưu ý gì?

Anh Minh (Hà Nội) đang điều hành một công ty lữ hành quốc tế. Khi Nghị định 298/2026/NĐ-CP có hiệu lực, anh băn khoăn về việc có phải xin lại giấy phép hay không. Theo quy định mới, các giấy phép kinh doanh lữ hành đã được cấp trước đó vẫn còn nguyên hiệu lực. Tuy nhiên, khi có nhu cầu cấp đổi, cấp lại hoặc điều chỉnh, doanh nghiệp cần tuân thủ theo hướng dẫn mới của Bộ VHTTDL về hồ sơ, trình tự, thủ tục. Điều này giúp quá trình quản lý của nhà nước chặt chẽ hơn nhưng vẫn đảm bảo không gây gián đoạn hoạt động kinh doanh hợp pháp.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo tuân thủ đúng các quy định mới, bạn nên lưu ý một số điểm sau:

1. Cập nhật văn bản: Nghị định 298/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày ký (27/7/2026). Hãy theo dõi các thông tư hướng dẫn của Bộ VHTTDL để thực hiện chính xác.
2. Rà soát giấy phép: Kiểm tra tính còn hiệu lực của các loại giấy phép, chứng chỉ hành nghề (hướng dẫn viên, giấy phép lữ hành) để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính.
3. Chú ý lĩnh vực báo chí: Nếu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, hãy rà soát lại các quy định về cấp phép, lưu chiểu điện tử theo quy định mới.
4. Theo dõi phân cấp: Một số nhiệm vụ có thể được phân cấp cho Sở VHTTDL địa phương, do đó cần xác định đúng cơ quan có thẩm quyền để nộp hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp