Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu: Tác động đến doanh nghiệp và người lao động

Kể từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở chính thức tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là điều chỉnh quan trọng, không chỉ ảnh hưởng đến khu vực hưởng lương từ ngân sách nhà nước mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp và quyền lợi của người lao động trong các lĩnh vực bảo hiểm xã hội, y tế, thai sản và hưu trí. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những thay đổi cụ thể và đưa ra lời khuyên thực tế để bạn chủ động ứng phó.

Việc tăng lương cơ sở có buộc doanh nghiệp phải tăng lương cho toàn bộ nhân viên không?

Theo quy định tại Điều 90 và Điều 93 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương của người lao động được trả theo thỏa thuận giữa hai bên trong hợp đồng lao động, dựa trên thang lương, bảng lương do doanh nghiệp tự xây dựng. Lương cơ sở là căn cứ để tính lương cho cán bộ, công chức, viên chức khu vực nhà nước, không phải là mức lương tối thiểu vùng áp dụng cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý hai trường hợp có thể phát sinh chi phí:

• Phụ cấp theo hệ số lương cơ sở: Nếu trong hợp đồng hoặc thỏa ước lao động tập thể có quy định các khoản phụ cấp (chức vụ, trách nhiệm, thâm niên) được tính bằng số lần mức lương cơ sở, thì khi lương cơ sở tăng, các khoản này sẽ tự động tăng theo.
• Bảo hiểm xã hội bắt buộc: Trần tiền lương đóng BHXH bắt buộc tăng từ 46,8 triệu đồng lên 50,6 triệu đồng/tháng (khoản 1 Điều 33 và khoản 13 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024). Nếu doanh nghiệp có lao động hưởng lương cao hơn mức cũ, phần chênh lệch sẽ làm tăng chi phí đóng BHXH, BHYT, BHTN và kinh phí công đoàn (2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo khoản 1 Điều 29 Luật Công đoàn 2024).

Những chế độ an sinh xã hội nào được nâng lên khi lương cơ sở tăng?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn, các chế độ an sinh được nâng lên đáng kể. Chúng tôi tổng hợp chi tiết các mức mới:

Theo đánh giá của chuyên gia pháp lý: “Việc điều chỉnh này giúp người lao động được hưởng mức trợ cấp cao hơn, phù hợp với mặt bằng giá cả và chi phí sinh hoạt hiện tại. Đặc biệt, nhóm đối tượng yếu thế như người hưởng lương hưu, thai sản, tai nạn lao động sẽ được cải thiện đáng kể.”

Mức đóng BHYT hộ gia đình và các ngưỡng hưởng BHYT thay đổi thế nào?

Mức đóng Bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình cũng được điều chỉnh theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP. Cụ thể, mức đóng BHYT của các thành viên trong hộ gia đình được tính dựa trên mức lương cơ sở mới. Bên cạnh đó, nhiều ngưỡng hưởng BHYT tăng theo, ví dụ:

• Ngưỡng cùng chi trả để được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh BHYT 5 năm liên tục tăng từ 14,04 triệu đồng lên 15,18 triệu đồng.
• Mức thanh toán trực tiếp chi phí khám, chữa bệnh BHYT cũng được điều chỉnh tăng tương ứng.

Doanh nghiệp cần làm gì để thích ứng với quy định mới?

Để tránh rủi ro pháp lý và tối ưu chi phí, chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện các bước sau:

1. Rà soát hợp đồng lao động và thỏa ước tập thể: Xác định các khoản phụ cấp có liên quan đến lương cơ sở để tính toán lại chi phí.
2. Cập nhật mức đóng BHXH: Điều chỉnh mức đóng BHXH bắt buộc cho người lao động có lương trên 46,8 triệu đồng lên tối đa 50,6 triệu đồng.
3. Thông báo cho người lao động: Giải thích rõ sự thay đổi về mức đóng và quyền lợi để tránh hiểu lầm.
4. Theo dõi văn bản hướng dẫn: Cập nhật các nghị định, thông tư mới từ Chính phủ và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Người lao động được hưởng lợi gì từ việc tăng lương cơ sở?

Bên cạnh việc mức đóng BHXH, BHYT, BHTN tăng (nếu lương thực tế vượt trần), người lao động được hưởng nhiều quyền lợi trực tiếp hơn:

• Lương hưu tối thiểu: Tăng từ 2,34 triệu lên 2,53 triệu đồng/tháng, giúp cải thiện cuộc sống khi về già.
• Trợ cấp thai sản: Một lần khi sinh con tăng thêm 380.000 đồng, hỗ trợ đáng kể cho gia đình trẻ.
• Trợ cấp mai táng: Tăng gần 2 triệu đồng, giảm gánh nặng cho gia đình khi có người thân qua đời.
• BHYT: Ngưỡng cùng chi trả cao hơn, tạo điều kiện cho người bệnh mãn tính được hưởng quyền lợi tối đa sớm hơn.