Bạn cần biết: Điều kiện kinh tế, pháp lý nào giúp Việt Nam đạt tăng trưởng hai con số?

Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số để hiện thực hóa khát vọng phát triển đến năm 2030 và 2045. Tuy nhiên, con đường này không đơn giản. Trong bài viết này, với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích các điều kiện kinh tế – pháp lý cốt lõi và những cải cách cần thiết để “cánh cửa” tăng trưởng hai con số được mở ra, dựa trên ý kiến của các chuyên gia và hiệp hội doanh nghiệp quốc tế.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam có khả thi không?

Trong lịch sử hiện đại, không nhiều quốc gia duy trì được tốc độ tăng trưởng hai con số trong thời gian dài. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ Hàn Quốc và Singapore cho thấy đây không phải là mục tiêu bất khả thi. Hàn Quốc từng tạo nên “Kỳ tích sông Hàn”, duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 12,5% trong giai đoạn 1986-1988. Singapore cũng đạt mức tăng trưởng gần 14% trong thời kỳ công nghiệp hóa.

Điểm chung của các nền kinh tế này là chiến lược phát triển hướng mạnh vào xuất khẩu, vai trò kiến tạo của nhà nước và khả năng huy động nguồn lực hiệu quả.

“Việt Nam đã nhiều lần chứng minh rằng khi xác định được mục tiêu chiến lược, Việt Nam luôn huy động được nguồn lực và quyết tâm để theo đuổi đến cùng.” – Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham.

3 điều kiện tiên quyết để đạt tăng trưởng hai con số theo chuyên gia quốc tế

Các chuyên gia từ EuroCham, INCHAM và SingCham đã chỉ ra ba điều kiện cốt lõi. Dưới đây là phân tích chi tiết từ góc nhìn pháp lý và kinh tế.

1. Cải cách thể chế và môi trường đầu tư ổn định

Theo ông Wietse Mutters, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Lan tại Việt Nam, các nhà đầu tư chất lượng cao không chỉ tìm kiếm ưu đãi, mà còn đặc biệt coi trọng tính ổn định và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư 2020 và Luật Doanh nghiệp 2020.

Khảo sát của EuroCham cho thấy 93% doanh nghiệp thành viên sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư hấp dẫn. Con số này phản ánh niềm tin mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế.

2. Phát triển hạ tầng chiến lược: giao thông, logistics và năng lượng

Việt Nam cần ưu tiên đầu tư vào giao thông, logistics và năng lượng, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng xanh. Ông Bruno Jaspaert nhận định dư địa tài khóa của Việt Nam vẫn còn lớn khi tỉ lệ nợ công ở mức thấp, tạo điều kiện cho Nhà nước đầu tư vào các công trình hạ tầng chiến lược.

3. Đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động

Theo ông Tan Quee Peng, Chủ tịch SingCham, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động. Khi tốc độ gia tăng lực lượng lao động chậm lại, tăng trưởng phải dựa chủ yếu vào nâng cao năng suất, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất tiên tiến, công nghệ số, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

5 cải cách pháp lý và kinh tế cần thực hiện ngay

Chúng tôi tổng hợp các kiến nghị từ các hiệp hội doanh nghiệp quốc tế thành 5 nhóm cải cách ưu tiên:

1. Chuyển đổi mô hình tăng trưởng: Từ dựa trên chi phí thấp sang dựa trên hiệu quả của toàn bộ hệ sinh thái kinh tế, theo đề xuất của ông Bruno Jaspaert.
2. Giảm chi phí giao dịch: Cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước.
3. Phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC): Đây được kỳ vọng là kênh huy động vốn dài hạn, nâng cao vị thế của Việt Nam.
4. Thu hút nhân lực chất lượng cao: Ưu đãi về thị thực, thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia nước ngoài, thúc đẩy chuyển giao công nghệ.
5. Tận dụng FTA thế hệ mới: Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm thiểu rủi ro từ biến động kinh tế toàn cầu.

Tình huống thực tế: Bài học từ Hàn Quốc và Singapore

Hàn Quốc từng là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới sau chiến tranh. Nhờ chiến lược xuất khẩu mạnh mẽ và vai trò định hướng của nhà nước, nước này đạt tốc độ tăng trưởng 12,5% trong 3 năm liên tiếp (1986-1988). Singapore, dù gần như không có tài nguyên thiên nhiên, vẫn vươn lên thành trung tâm tài chính hàng đầu nhờ môi trường pháp lý minh bạch và đầu tư vào hạ tầng logistics.

Việt Nam hiện đang thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ phức tạp hơn: phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Đây là quá trình tái cấu trúc nền kinh tế với quy mô chưa từng có.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên phân tích các điều kiện pháp lý và kinh tế nêu trên, chúng tôi đưa ra các khuyến nghị sau cho doanh nghiệp và nhà đầu tư:

1. Theo dõi sát các văn bản pháp luật mới: Đặc biệt là các nghị định hướng dẫn Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp và các quy định về năng lượng tái tạo.
2. Chuẩn bị cho xu hướng tăng trưởng xanh: Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 (Net Zero), mở ra cơ hội cho các dự án đầu tư bền vững.
3. Đầu tư vào chuyển đổi số và R&D: Ngày càng nhiều doanh nghiệp quốc tế lựa chọn Việt Nam để đặt các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D).
4. Đánh giá rủi ro pháp lý: Mặc dù môi trường đầu tư đang cải thiện, các nhà đầu tư cần tư vấn luật sư để đảm bảo tuân thủ và tối ưu hóa quyền lợi.