Doanh nghiệp và người dân cần biết: Chính sách mới nổi bật từ Chính phủ (30/5-5/6/2026)

Trong tuần từ ngày 30/5 đến 5/6/2026, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quan trọng, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người dân. Từ chiến lược phát triển thị trường nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số, đến chế độ phụ cấp mới cho nhân viên y tế và chính sách đối với người làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp – tất cả đều là những thông tin bạn cần nắm rõ. Với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết từng nội dung để bạn có thể áp dụng kịp thời.

Thị trường trong nước được xác định là “điểm tựa” cho tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030?

Theo Thông báo số 281/TB-VPCP ngày 01/6/2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp về giải pháp phát triển thị trường trong nước. Tại đây, ông nhấn mạnh: thị trường nội địa không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là “điểm tựa quan trọng” để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số” trong giai đoạn 2026-2030, theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Yêu cầu cụ thể: Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan, khẩn trương xây dựng Chiến lược phát triển thị trường trong nước giai đoạn mới. Chiến lược này phải có tầm nhìn dài hạn, tư duy đổi mới, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, và phải trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành trong tháng 12 năm 2026.

Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam được hỗ trợ vươn ra toàn cầu như thế nào?

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 982/QĐ-TTg ngày 04/6/2026 phê duyệt Đề án hỗ trợ, phát triển các doanh nghiệp công nghệ số vươn ra toàn cầu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là một bước tiến chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam.

Các mục tiêu cụ thể đến năm 2030:

• Có tối thiểu 5.000 doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có doanh thu từ thị trường quốc tế.
• Doanh thu xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ công nghệ số đạt tối thiểu 55 tỷ USD/năm.
• Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt tối thiểu 30%/năm.
• Phấn đấu có 60 doanh nghiệp có doanh thu từ thị trường nước ngoài đạt trên 20 triệu USD/năm.
• Có 05 doanh nghiệp có doanh thu từ thị trường nước ngoài đạt tối thiểu 01 tỷ USD/năm.
• Thực hiện thành công tối thiểu 25 thương vụ M&A/liên doanh/hợp tác chiến lược với đối tác quốc tế, mỗi thương vụ có giá trị từ 01 triệu USD trở lên.

Cơ cấu tổ chức mới của Văn phòng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước thay đổi thế nào?

Đối với Văn phòng Chính phủ: Ngày 01/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 196/2026/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức. Theo đó, Văn phòng Chính phủ là cơ quan ngang bộ, tham mưu chiến lược, trọng yếu, cơ mật, giúp việc trực tiếp cho Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Cơ cấu tổ chức gồm 17 đơn vị, bao gồm các Vụ như Vụ Tổng hợp, Vụ Pháp luật, Vụ Kinh tế tổng hợp, và các Cục như Cục Chuyển đổi số, Cục Quản trị – Tài vụ, Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ.

Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Nghị định số 198/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 3 của Nghị định số 26/2025/NĐ-CP. Nghị định mới không thay đổi số lượng đơn vị (vẫn giữ 20 đơn vị), nhưng đổi tên Vụ Tín dụng các ngành kinh tế thành Vụ Tín dụng; Vụ Dự báo, thống kê – Ổn định tiền tệ, tài chính thành Vụ Dự báo, thống kê. Đáng chú ý, Nghị định bổ sung quy định: “Sở Giao dịch và Ngân hàng Nhà nước Khu vực là tổ chức hành chính tương đương cục thuộc Ngân hàng Nhà nước”.

Chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế từ 15/7/2026 có gì mới?

Chính phủ ban hành Nghị định số 192/2026/NĐ-CP quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế, bao gồm: phụ cấp trực; phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật; phụ cấp chống dịch; và hỗ trợ hằng tháng cho nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn bản. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/7/2026.

Mức phụ cấp trực cụ thể:

• Trực 24/24 giờ vào ngày làm việc: từ 70.000 đồng đến 325.000 đồng/người/phiên trực, tùy loại cơ sở y tế.
• Trực tại khoa, khu vực đặc biệt: mức phụ cấp bằng 1,5 lần mức quy định trên.
• Trực vào ngày nghỉ hằng tuần: mức phụ cấp bằng 1,3 lần.
• Trực vào ngày lễ, ngày Tết: mức phụ cấp bằng 1,8 lần.

Chính sách đối với người làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp được quy định ra sao?

Nghị định số 190/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Tình trạng khẩn cấp. Theo đó, người hưởng lương từ ngân sách nhà nước khi tham gia nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp được hưởng các chính sách sau:

• Được cơ quan, tổ chức nơi làm việc trả nguyên tiền lương theo ngạch, bậc, cấp hàm, chức vụ; cùng các khoản phụ cấp chức vụ, thâm niên, khu vực và các khoản phụ cấp khác.
• Ngoài ra, được hưởng trợ cấp độc hại, nguy hiểm tính theo ngày thực tế làm nhiệm vụ, với 3 mức:
  • Mức 1: Bằng 0,2 lần mức lương cơ sở/ngày – áp dụng cho nhiệm vụ thông thường trong tình trạng khẩn cấp.
  • Mức 2: Bằng 0,3 lần mức lương cơ sở/ngày – khi làm việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm hoặc tại khu vực thiên tai, dịch bệnh, thảm họa nghiêm trọng.
  • Mức 3: Bằng 0,4 lần mức lương cơ sở/ngày – khi làm việc trong môi trường đặc biệt độc hại, nguy hiểm, có nguy cơ cao ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe.

Quà tặng cho người có công dịp 27/7/2026 trị giá bao nhiêu và có bao nhiêu người được nhận?

Theo văn bản số 4924/VPCP-KGVX, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ủy quyền Bộ trưởng Bộ Nội vụ trình Chủ tịch nước về việc tặng quà cho người có công với cách mạng nhân dịp kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026). Có hai mức quà: 300.000 đồng và 600.000 đồng. Cả nước có 1.563.392 người thuộc diện được tặng quà, với tổng kinh phí lên đến 475.879.500.000 đồng (gần 476 tỷ đồng), đã được bố trí trong kế hoạch ngân sách Nhà nước năm 2026.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp công nghệ số nhỏ có thể hưởng lợi gì từ Đề án 982/QĐ-TTg?

Anh Minh, chủ một startup công nghệ tại TP.HCM, chuyên cung cấp giải pháp phần mềm quản lý kho cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Anh lo lắng về khả năng cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài. Với Đề án 982/QĐ-TTg, doanh nghiệp của anh có thể:

• Được hỗ trợ kết nối với các quỹ đầu tư, đối tác quốc tế thông qua các thương vụ M&A, liên doanh có giá trị từ 1 triệu USD.
• Tiếp cận các chương trình đào tạo, tư vấn pháp lý và chuyển đổi số để nâng cao năng lực xuất khẩu.
• Có cơ hội tham gia vào các sự kiện xúc tiến thương mại quốc tế do Nhà nước tổ chức.

Lời khuyên từ luật sư

Để không bỏ lỡ quyền lợi và tuân thủ đúng quy định, chúng tôi khuyên bạn:

1. Doanh nghiệp công nghệ số: Nghiên cứu ngay Quyết định 982/QĐ-TTg để đăng ký tham gia các chương trình hỗ trợ. Liên hệ Bộ Thông tin và Truyền thông hoặc Sở Thông tin và Truyền thông địa phương.
2. Nhân viên y tế: Đối chiếu mức phụ cấp trực theo Nghị định 192/2026/NĐ-CP với bảng lương của mình. Nếu thấy thiếu, yêu cầu cơ sở y tế điều chỉnh từ ngày 15/7/2026.
3. Người có công: Kiểm tra thông tin cá nhân với chính quyền địa phương để đảm bảo có tên trong danh sách nhận quà.
4. Người lao động hưởng lương nhà nước: Nếu tham gia nhiệm vụ khẩn cấp, ghi nhớ mức trợ cấp độc hại, nguy hiểm từ 0,2 đến 0,4 lần lương cơ sở/ngày.
5. Doanh nghiệp nói chung: Theo dõi Chiến lược phát triển thị trường trong nước (dự kiến ban hành tháng 12/2026) để nắm bắt cơ hội kinh doanh mới.