Chiến lược tài chính 2030: 5 thay đổi quan trọng doanh nghiệp cần biết ngay

Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi từ quý khách hàng về những thay đổi trong chính sách tài chính quốc gia, đặc biệt là sau khi Quyết định số 1119/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành. Đây là văn bản sửa đổi, bổ sung quan trọng đối với Quyết định số 368/QĐ-TTg về Chiến lược tài chính đến năm 2030, tác động trực tiếp đến kế hoạch kinh doanh và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết 5 điểm thay đổi cốt lõi, giúp bạn chủ động điều chỉnh chiến lược tài chính doanh nghiệp phù hợp với định hướng mới của Nhà nước.

1. Mục tiêu huy động ngân sách thay đổi thế nào từ năm 2026?

Theo Quyết định số 1119/QĐ-TTg (sửa đổi điểm a, b, c và đ khoản 3 mục I Điều 1 Quyết định số 368/QĐ-TTg), mục tiêu huy động ngân sách giai đoạn 2026-2030 được điều chỉnh tăng thêm 1-2 điểm % GDP. Cụ thể:

• Tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước: từ khoảng 16-17% GDP lên 18% GDP
• Tỷ trọng thu nội địa: từ 86-87% lên 87-88%

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp sản xuất tại Bình Dương đang lập kế hoạch tài chính 5 năm 2026-2030. Với mức tăng huy động ngân sách thêm 1-2% GDP, doanh nghiệp cần dự phòng tăng thuế suất thực tế hoặc phí, lệ phí. Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp có biên lợi nhuận mỏng.

2. Cơ cấu chi ngân sách và bội chi thay đổi ra sao?

Quyết định số 1119/QĐ-TTg quy định chi tiết hơn về cơ cấu chi ngân sách:

• Chi đầu tư phát triển: đạt khoảng 40% tổng chi ngân sách nhà nước
• Chi thường xuyên: khoảng 51-52%

Đáng chú ý, mức bội chi ngân sách đến năm 2030 được điều chỉnh từ khoảng 3% GDP lên 5% GDP. Đồng thời, trần nợ nước ngoài của quốc gia tăng từ 45% lên 50% GDP.

Quan điểm chuyên gia: Theo đánh giá của các chuyên gia tài chính, việc nới bội chi lên 5% GDP cho thấy Chính phủ ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng và kích thích tăng trưởng. Doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, hạ tầng sẽ được hưởng lợi từ nguồn vốn đầu tư công này.

3. Mục tiêu tăng trưởng GDP “2 con số” và giải pháp thực hiện

Quyết định số 1119/QĐ-TTg bổ sung khoản 1 và khoản 2 tại mục III của Điều 1 Quyết định số 368/QĐ-TTg về các giải pháp cụ thể để đạt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên.

Giải pháp về thể chế và môi trường đầu tư

Chính phủ đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới về môi trường đầu tư vào năm 2028. Các giải pháp cụ thể gồm:

• Xóa bỏ rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách
• Hoàn thiện pháp luật về kinh tế số (công nghệ tài chính, tài sản số, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử)
• Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, số hóa toàn bộ quy trình
• Phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Nghị quyết số 138/NQ-CP

Chính sách tài khóa mở rộng

Chính phủ sẽ xây dựng chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, hỗ trợ mạnh mẽ mục tiêu tăng trưởng. Hệ thống thuế được yêu cầu hiện đại, minh bạch, vừa thúc đẩy tăng trưởng vừa bảo đảm nguồn thu.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp công nghệ tại TP.HCM đang cân nhắc đầu tư vào lĩnh vực AI và tài sản số. Với định hướng hoàn thiện pháp luật về kinh tế số, doanh nghiệp có thể kỳ vọng vào khung pháp lý rõ ràng hơn, giảm rủi ro pháp lý cho các dự án mới.

4. Định hướng phát triển doanh nghiệp nhà nước và kinh tế tư nhân

Quyết định số 1119/QĐ-TTg đặt ra các chỉ tiêu cụ thể cho doanh nghiệp nhà nước:

• 50 doanh nghiệp lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á vào năm 2030
• 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới

Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ công, tinh gọn đầu mối, chỉ duy trì các đơn vị thực hiện nhiệm vụ chính trị và dịch vụ công thiết yếu. Điều này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ công.

5. Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp từ chính sách mới

Việc điều chỉnh Chiến lược tài chính đến năm 2030 mang lại cả cơ hội và thách thức:

Cơ hội

• Đầu tư công tăng mạnh: Chi đầu tư phát triển chiếm 40% tổng chi ngân sách, tạo cơ hội cho doanh nghiệp xây dựng, hạ tầng
• Môi trường đầu tư cải thiện: Mục tiêu vào top 3 ASEAN và top 30 thế giới về môi trường đầu tư
• Phát triển kinh tế số: Khung pháp lý cho tài sản số, AI, thương mại điện tử đang được hoàn thiện
• Kinh tế xanh và tuần hoàn: Cơ chế hỗ trợ cho năng lượng tái tạo, tín chỉ carbon

Thách thức

• Áp lực thuế tăng: Huy động ngân sách tăng lên 18% GDP, doanh nghiệp cần dự phòng chi phí thuế cao hơn
• Cạnh tranh gay gắt: Mở cửa thị trường và thu hút FDI có chọn lọc tạo áp lực cạnh tranh
• Yêu cầu tuân thủ cao: Hệ thống thuế hiện đại, minh bạch đòi hỏi doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị

Lời khuyên từ luật sư

1. Cập nhật kế hoạch tài chính: Điều chỉnh dự phòng thuế, phí dựa trên mục tiêu huy động ngân sách 18% GDP giai đoạn 2026-2030
2. Theo dõi chính sách thuế mới: Chính phủ đang xây dựng hệ thống thuế hiện đại, có thể có thay đổi về thuế suất, ưu đãi thuế
3. Chuẩn bị cho đầu tư công: Nếu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hạ tầng, xây dựng, hãy chuẩn bị hồ sơ năng lực để tham gia đấu thầu
4. Đầu tư vào chuyển đổi số: Tận dụng các chính sách ưu đãi cho kinh tế số, công nghệ mới
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia: Các quy định pháp luật thay đổi nhanh, cần có tư vấn kịp thời để tránh rủi ro tuân thủ