Bạn cần biết: Tác phẩm báo chí dùng AI bắt buộc phải gắn nhãn từ 1/7/2026

Chào bạn,

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng len lỏi vào mọi khâu của quy trình sản xuất báo chí, Chính phủ đã ban hành Nghị định 237/2026/NĐ-CP để siết chặt quản lý. Văn bản này chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và đặt ra những yêu cầu pháp lý hoàn toàn mới mà mọi tòa soạn, nhà báo đều phải tuân thủ. Với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ giải thích chi tiết các quy định này dưới góc nhìn thực tiễn, giúp bạn hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Cơ quan báo chí có trách nhiệm gì khi sử dụng AI từ 1/7/2026?

Nghị định 237/2026/NĐ-CP (do Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ 1/7/2026) quy định rất cụ thể trách nhiệm của cơ quan báo chí khi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo. Cụ thể:

• Kiểm chứng và chịu trách nhiệm: Cơ quan báo chí phải kiểm chứng, rà soát và chịu trách nhiệm về tính xác thực, tính hợp pháp của mọi nội dung do hệ thống AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra.
• Gắn nhãn bắt buộc: Phải thực hiện thông báo và gắn nhãn rõ ràng, tại vị trí dễ nhận biết, đối với văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật.
• Cấm lan truyền nội dung giả mạo: Nghiêm cấm sử dụng AI để tạo ra hoặc lan truyền nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, hoặc nội dung có khả năng gây tổn hại đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội, danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân.
• Lưu trữ hồ sơ kỹ thuật: Phải thiết lập quy trình thẩm định, biên tập, kiểm soát rủi ro và lưu giữ nhật ký hoạt động, hồ sơ kỹ thuật để phục vụ thanh tra, kiểm tra.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại phapluat.gov.vn, quy định này nhằm “bảo đảm trách nhiệm biên tập của cơ quan báo chí” trước sự bùng nổ của AI, giúp độc giả phân biệt được nội dung do con người sáng tạo và nội dung do máy móc tạo ra, từ đó giảm thiểu nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch.

Điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí mới nhất là gì?

Nghị định 237/2026/NĐ-CP quy định rõ các điều kiện cứng để cấp giấy phép hoạt động báo chí cho tổ chức xã hội và tổ chức xã hội – nghề nghiệp, dựa trên khoản 3 Điều 17 Luật số 126/2025/QH15:

• Thời gian hoạt động: Tổ chức phải hoạt động ít nhất 03 năm.
• Số lượng hội viên: Có tối thiểu 150 hội viên chính thức.
• Nhân sự: Có tối thiểu 07 nhân sự, trong đó ít nhất 03 người được cấp thẻ nhà báo.
• Cơ sở vật chất: Có trụ sở ổn định từ 02 năm trở lên (do cơ quan chủ quản bố trí hoặc đi thuê).

Làm thế nào để xin phép thực hiện thêm loại hình báo chí hoặc xuất bản ấn phẩm mới?

Nếu cơ quan báo chí của bạn đã có giấy phép và muốn mở rộng thêm loại hình (ví dụ: từ báo in sang báo điện tử), hoặc xuất bản thêm ấn phẩm, phụ trương, chuyên trang, Nghị định yêu cầu phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Tôn chỉ, mục đích: Phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí.
• Nhân sự: Có phương án về tổ chức và nhân sự bảo đảm hoạt động.
• Tên và hình thức trình bày: Phải có tên và giao diện riêng (ví dụ: tên miền cấp dưới cho chuyên trang).
• An ninh thông tin: Có giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn, an ninh thông tin.

Lời khuyên từ luật sư dành cho các cơ quan báo chí và nhà báo

1. Chuẩn bị quy trình nội bộ ngay từ bây giờ: Đừng đợi đến 1/7/2026. Hãy xây dựng quy trình thẩm định, biên tập và gắn nhãn cho nội dung AI ngay trong năm 2025 để chạy thử nghiệm.
2. Đào tạo nhân sự về nhận diện AI: Tất cả phóng viên, biên tập viên cần được tập huấn để nhận biết khi nào nội dung do AI tạo ra và cách gắn nhãn đúng quy định.
3. Lưu trữ hồ sơ kỹ thuật cẩn thận: Nghị định yêu cầu lưu giữ nhật ký hoạt động và hồ sơ kỹ thuật để phục vụ thanh tra. Hãy đầu tư vào hệ thống lưu trữ an toàn, có thể xuất trình bất cứ lúc nào.
4. Kiểm tra điều kiện nhân sự và hội viên: Nếu tổ chức của bạn đang xin cấp phép mới, hãy rà soát ngay số lượng hội viên (tối thiểu 150) và số nhà báo có thẻ (tối thiểu 3/7 nhân sự).

Nếu bạn còn thắc mắc hoặc cần hỗ trợ pháp lý cụ thể về việc áp dụng Nghị định 237/2026/NĐ-CP cho cơ quan báo chí của mình, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.